We hebben 332 gasten online

2005 Rob Knoppert: leren doe je zelf, weten de leraren

Gepost in Onderwijs

 Volkskrant 11 maart 2005

Het artikel over het Nieuwe Leren (Kennis, 5 maart) bevat naast interessante informatie een aantal merkwaardige uitspraken. De buitenstaander kan er vreemde ideeen aan overhouden. De term 'Nieuw Leren' is nauwelijks' een jaar oud, en uit de lucht komen vallen vanwege de vele onderwijskundige experimenten de laatste tijd. Onder de NL-paraplu schuilen probleem gestuurd onderwijs (pgo), zelfstandig leren, studiehuis, constructivistisch onderwijs, adaptief onderwijs, ontwikkelingsgericht onderwijs en sociaal-constructivisme. Die onderwijskundige ontwikkelingen zijn veel ouder. Het pgo werd zowat dertig jaar geleden in Maastricht ingevoerd.

'De voorstanders van het nieuwe leren hebben een heel ideologisch verhaal dat niet wordt onderbouwd door wetenschappelijk onderzoek', zegt hoogleraar Greetje van der Werf. Wetenschappers hebben tot dusverre helaas een te verwaarlozen bijdrage aan onderwijskundig denken geleverd en daardoor is het geven van onderwijs nog steeds een uitermate onwetenschappelijke bezigheid. Toevallig is het zogenoemde Nieuwe Leren juist wel een gevolg van de invloed van de wetenschap. In Nederland heeft Van der Werf wetenschappelijke collega's die veel hebben bijgedragen aan het invoeren van het Nieuwe Leren, zoals Wijnen, Stevens en anderen. Nieuw Leren 'ideologisch en niet wetenschappelijk onderbouwd' te noemen, is de boel op z'n kop zetten.

Het is onjuist het verwarrende en vage begrip Nieuw Leren te koppelen aan googlen, informatie opzoeken met de computer. Het is stom toeval dat de zwenkingen in het onderwijs van de laatste decennia samenvallen met de toenemende invloed van de computer. In het onderwijs wordt de computer nog steeds niet goed gebruikt. Googlen op school is een goed voorbeeld van slecht gebruik.

Lang na de invoering van pgo in Maastricht, kreeg het nieuwe leren een belangrijke impuls tijdens de invoering van .het studiehuis. De veel verdoemde Clan Visser 't Hooft lijkt nu toch gelijk te krijgen. Zij verbeterde de slechte plannen voor de tweede fase door een nieuwe didactiek te propageren. Zij kreeg veel naar het hoofd, maar kijk, nu slaan die ideeën aan. De greep' van de overheid op het onderwijs verslapt en dat geeft ruimte voor initiatieven, van Slash 21 tot lederwijs, die alle in dezelfde richting wijzen: leren doe je zelf, dat kan een ander niet voor je doen. Iedereen die in scholen rondloopt, weet dat niets te 'bereiken is zonder de medewerking van de mensen op de werkvloer: de leraren. Van der Werf schrijft het Nieuwe Leren toe aan eigenzinnige managers. Die opmerking getuigt van slechte kennis van de werkelijkheid.

Helaas waait er een wind tegengesteld aan het Nieuwe Leren. Een Angelsaksische wind. Een Engelse scholier moet eindeloos veel toetsen maken zodat de inspectie kan zien of de scholen goed functioneren. Het heeft tot een schandalige verschraling van het onderwijs geleid. Zo was de conclusie van een congres van Engelse schoolleiders. Wil Van der Werf dat graag?