We hebben 230 gasten online

2006 Margreet Vermeulen: Na zeven uurtjes les zelf thuis aan de slag

Gepost in Onderwijs

Minister van der Hoeven vreest dat nieuwe onderwijsaanpak leidt tot halvering van de roosters

MBO -opleidingen moet jaarlijks 850 lesuren verzorgen, maar met name scholen die experimenteren met competentiegericht leren, lijken zich daar niet aan te houden.

'De school begint weer. Ik heb er zin in, maar de eerste dag begint al meteen verkeerd. Er is geen les, we hebben zogenaamde open lesuren. Na tien minuten zit ik dus weer in de trein huiswaarts. De volgende dag verloopt precies zo. Officieel hebben we twee dagen per week les die er niet is.'

Dit is een van de klachten van mbo-leerlingen bij de Jongeren Organisatie Beroepsonderwijs OOB) over het teruglopend aantal lesuren in het mbo. Ook ouders klagen steen en been. Mijn dochter gaat maximaal zeven uurtjes naar school. Zit dus zowat de hele week thuis. Kan mijn dochter ergens anders een opleiding zorg en welzijn volgen? Want dan gaat zij onmiddellijk van deze opleiding ar, aldus een moeder met een dochter op het Roe in Helmond.

Officieel moeten voltijds mbo opleidingen 850 lesuren per jaar verzorgen. Vermoedens dat ze zich daar niet aan houden, zijn er al langer - ook in de Tweede Kamer.

Staatssecretaris Rutte van Onderwijs wuift die klachten doorgaans weg en benadrukt dat de scholen heus wel weten wat ze doen en dat hij zich daar als bewindsman niet te nadrukkelijk mee wil bemoeien.

Zijn baas op het departement, minister Van der Hoeven, houdt er blijkbaar een andere gedachtegang op na. Afgelopen vrijdag stuurde ze de mbo-scholen een scherpe brief: dat de kwaliteit van het onderwijs in het geding is. Ze vraagtde scholen met klem de wet na te leven.

Hoeveel scholen te weinig lesuren draaien, is niet duidelijk. Uit een kleine steekproef van de inspectie blijkt dat het om ten minste 13 procent van de opleidingen gaat. Dat lijkt niet veel. Maar Van der Hoeven is bang dat dit vooral opleidingen zijn waar geëxperimenteerd wordt met competentiegericht leren. Deze nieuwe onderwijsaanpak wordt in 2008 verplicht in het hele mbo. En de bewindsvrouw wil niet dat de instellingen de nieuwe onderwijsfilosofie zien als een vrijbrief om in het lesrooster te snijden.

Het ROC ASA in Utrecht heeft inmiddels voor zo'n driehonderd leerlingen het aantal lesuren gehalveerd: naar tien tot twaalf klokuren per week. De rest van de tijd moeten de studenten zelfstandig aan de slag, thuis of op school. Dat vindt opleidingsmanager Gitz een logisch gevolg van het competentiegerichte leren.

Want een student leert weinig vaardigheden als je hem het overgrote deel van de week passief in de klas laat zitten. Zelfstandig wordt hij er ook al niet van. Daarom moeten studenten bij sommige opleidingen van het ROC ASA zelfs hun leerplan ontwerpen en zelfstandig proberen hun leerdoelen te bereiken.

Maar andere mbo-opleidingen doen het een slagje anders. De ICTacademie van het Albeda College in Rotterdam heeft nog slechts twee traditionele lessen: Engels en levensbeschouwing. De rest van de tijd werken studenten zelfstandig, maar hun aanwezigheid op school is wel vereist. 'Zelfs dan is het moeilijk genoeg om ze aan het werk te houden', verzucht docent Wildschut die wel eens terugverlangt naar het schoolbord en het krijtje. 'Want wat denk je dat onze studenten doen als ze achter een laptop zitten? Als we niet opletten, zitten ze allemaal te chatten, te msn'en of spelletjes te doen op internet.'

Ook het Nova-college in Haarlem heeft een aantal vierjarige voltijds mbo-opleidingen gemoderniseerd en in het lesrooster gesneden, vertelt opleidingsmanager Vasterman. 'Maar voor de lessen komen andere dingen in de plaats: bedrijfssimulaties, themagroepen of samen een bedrijf opzetten. En dat vereist dat de leerlingen op school zijn, controleerbaar aan het werk zijn.'

De vakbond voor mbo-jongeren, JOB, benadrukt niet tegen de vernieuwing van het onderwijs te zijn. 'Maar de begeleiding schiet tekort. En veel scholen schieten te ver door', vindt Peter Popping van het JOB die ook in de medezeggenschapsraad zit van het ROC Midden-Brabant. 'Wij willen weer leren hoe je een som maakt en hoe je een foutloze brief schrijft.'