We hebben 158 gasten online

Recensie ´Praagse Winter´ Madeleine Albright

Gepost in Recensies

praagse winter

Al eerder had ik van Madeleine Albright haar boek ´Mevrouw de minster´gelezen en vaak moet ik terugdenken aan dat boek. Madeleine Albright heeft in ´Praagse Winter´ het verhaal van haar jeugd in oorlogstijd, 1937- 1948 beschreven. Wat haar fascineert, en ook een centraal thema is in dit boek, is waarom we de keuzes maken die we maken. Wat scheidt ons van de wereld zoals hij is en het soort ethisch universum dat iemand zoals Havel voor zich zag? Waardoor treedt de een doortastend op in een crisissituatie  en waarom verschuilt de ander zich in de menigte? Waarom worden sommige mensen alleen maar sterker als ze tegenwind ervaren, terwijl de anderen de moed al snel laten zakken? Wat onderscheidt een bullebak van iemand die beschermend optreedt?

Is het verschil een gevolg van opvoeding of spiritueel geloof, zijn het onze ouders, onze vrienden, de omstandigheden van onze geboorte, traumatische gebeurtenissen, of is het - wat waarschijnlijker is - een combinatie van dit alles? Zijn onze verwachtingen voor de toekomst afhankelijk van een wenselijk verloop van externe gebeurtenissen of van een mysterieus innerlijk proces.

De speurtocht voor dit boek begon met de eigen familiehistorie. Madeleine Albright krijgt, nadat ze net benoemd is tot minister van Buitenlandse Zaken van de VS onder Bill Clinton, kennis van het feit dat haar grootouders van vaderszijde Joods waren en zijn omgebracht tijdens de Tweede Wereldoorlog. Onbewust van dat feit bracht Madeleine Albreght al eerder een bezoek aan  de Pinkassynagoge in Praag, waar de namen van tachtigduizend slachtoffers op de herdenkingsmuren zijn gezet. Toen ze er opnieuw een bezoek bracht  vond ze  de namen van haar familieleden. Ze was geschokt, en ook beschaamd, dat ze haar familiegeschiedenis niet kende. Toen ze besloot zich uitgebreider in haar familiegeschiedenis te verdiepen, besefte ze dat dit onmogelijk was als ze haar ouders niet binnen de context plaatste van de tijd waarin zij geleefd hadden, met name de jaren 1937-1948, de periode waarbinnen de Tweede Wereldoorlog plaatsvond-  en ook de eerste tien jaar van haar leven.

Tsjecho-Slowakije was enigszins bekend onder de naam Bohemen. Wie beter bekend was met Midden-Europa respecteerde het land om zijn duizendjarige geschiedenis en hechtte waarde aan zijn ligging op het kruispunt van Oost en West. Het was ook de arena waar een langdurige en bij wijle zeer verbitterde rivaliteitsstrijd tussen Tsjechen en Duitsers werd uitgevochten

De geschiedenis van Tsjecho-Slowakije is onlosmakelijk verbonden met de geschiedenis van haar familie. Na de Eerste Wereldoorlog ontstond uit de teloorgang van een aantal landen, een totaal andere kaart van Europa waarbij ook Tsjecho-Slowakije als staat ontstond. Tsjecho-Slowakije zou economisch sterk groeien totdat ook de  financiële crisis ook daar toesloeg. De opkomst van fascistisch Duitsland leidde er toe dat Sudetenland door Hitler c.s. werd opgeëist en uiteindelijk door Frankrijk en Engeland werd verkwanseld aan Nazi-Duitsland tijdens het akkoord van München in september 1938.  Premier Chamberlain van Engeland dacht zo de vrede te hebben verzekerd, maar kwam er al in maart 1939 achter dat Hitler zijn woord brak en Tsjechië werd bij het Duitse Rijk gevoegd. Het gezin bracht de Tweede Wereldoorlog door in Engeland waar de vader van Madeleine de Tsjechische regering in ballingschap bijstond. Na de val van het naziregime was er hoop op een democratisch Tsjecho-Slowakije, maar daar kwam in 1948 een einde aan.  De vader van Madeleine, die werkzaam was als ambassadeur in Joegoslavië, werd voorzitter  van een VN commissie over de status van Kashmir maar voelde aan dat de geheime politie hem in de gaten hield. Hij was niet van plan naar Praag terug te keren. De familie zocht haar heil in de VS waar een politieke asielaanvraag uiteindelijk op 1 juni 1949 werd toegekend. De familie kon in de Nieuwe Wereld een bestaan opbouwen. Madeleine zou het daarbij zelfs brengen tot ambassadeur van haar land bij de VN en onder Bill Clinton  tot eerste vrouwelijke minister van Buitenlandse Zaken van de VS.

 ´Praagse Winter´is niet alleen een beschrijving van de familiegeschiedenis van Madeleine Albright maar ook een geschiedenis van Tsjecho-Slowakije. Net als haar boek 'Mevrouw de minister'  is ook dit boek een aanwinst voor de geschiedschrijving.

Titel: Praagse Winter

Auteur: Madeleine Albright

Uitgeverij: Ambo-Anthos ISBN 9789026327315 € 15