We hebben 267 gasten online

Recensie 'De Amerikaanse prinses' Annejet van der Zijl

Gepost in Recensies

De Amerikaanse prinses Annejet van der Zijl

Ik kan er niet omheen dat ik werk van Annejet van der Zijl altijd met bewondering en waardering lees. Al eerder heb ik over werk van haar recensies geschreven. Recensie 'Gerard Heineken. De man, de stad en het bier' Annejet van der Zijl en Recensie 'Moord in de Bloedstraat & andere verhalen' Annejet van der Zijl. Daarnaast heb ik ook haar boek Sonny Boy en haar biografie over de jonge prins Bernhard gelezen. Hoe komt Annejet ertoe om een boek over een vrouw te gaan schrijven die ze op dat moment nauwelijks kent? Ze leerde deze vrouw Allene nader kennen in het kader van haar onderzoek naar de jonge prins Bernhard. Zelf zegt ze daarover het volgende: "Achteraf denk ik dat het in eerste instantie vooral een romantische notie was. Ik had al jaren het idee dat ik ooit nog een boek wilde schrijven over een oude vrouw in een huis aan zee, die terugkijkt op haar leven. Daar kwam nog eens de omstandigheid bij dat Allene een Amerikaanse was. Daarbij had ik in mijn eerdere boeken vooral de geschiedenis van Nederland en Duitsland herbeleefd en kreeg ik zin in de grote wereld, en bovenal in de Amerikaanse".

Voor Annejet speelde ook een rol dat ze haar eigen vragen over het leven uitzoekt via haar boeken. Daarbij was ze al langer gefascineerd door het feit dat sommige mensen hun leven laten bepalen door hun verleden - en niet zelden als slachtoffer - terwijl anderen zich juist laten inspireren door de mogelijkheden die voor hen in het verschiet liggen.

Leidend daarin is een interview met hoogleraar psychiatrie en psychotherapie Frank Koerselman over wat deze 'de verwende samenleving' noemt. Volgens Koerselman lijdt de moderne mens aan een teveel aan ijdelheid en een gebrek aan zelfrelativering, en is hij verleerd om op een gezonde manier om te gaan met frustraties en tegenslag. Uit zijn onderzoek bleek dat de enige echte voorspeller voor geluk of ongeluk het vermogen is tot omgaan met tegenslag. Daaruit trok Annejet van der Zijl de conclusie: "het heeft dus kennelijk zin om je te verdiepen in de manier waarop met tegenslag wordt omgegaan. En waar kan dat beter dan in Amerika en neem daarbij dat deze onbekende Amerikaanse vrouw, Allene, een geschikt onderzoeksobject leek, omdat ze in haar leven dingen had meegemaakt, waarvan Annejet zich niet kon voorstellen hoe je daarmee verder leeft. 

In 'De Amerikaanse prinses' zitten uiteindelijk drie boeken volgens Annejet. Het is een wonderlijk levensverhaal, zo vol wendingen dat het voor haar bijna voelde als een avonturenroman. Maar het kan ook gelezen worden als een Kleine Geschiedenis van Amerika. En het boek is een zeer persoonlijk, klein onderzoek naar de vraag: hoe met verlies om te gaan?

En inderdaad wat een wonderlijk levensverhaal. Een meisje dat opgroeit als enig kind, in verwachting raakt en daardoor in het begin wordt afgewezen door haar schoonfamilie , ondanks het feit dat ze snel trouwt.  Drie kinderen krijgt uit haar eerste huwelijk waarbij een dochter al na twee jaar komt te overlijden, haar oudste dochter omkomt door de Spaanse griep en haar zoon sneuvelt als vliegtuigpiloot bijna op het einde van de Eerste Wereldoorlog. Wat een verlies. Na de dood van haar eerste man in 1902 trouwt ze voor de tweede keer, maar dit huwelijk eindigde in een scheiding. Haar derde huwelijk met Anson Burchard blijkt haar gelukkigste huwelijk te zijn geweest. Maar ook deze man overleed waarna ze trouwt met Prins Henry Reuss waardoor ze zich prinses mag noemen. Maar ze trouwt in 1936 uiteindelijk met graaf Paul Kotzebue en wordt daarmee gravin. Het is in die omgeving dat ze prins Bernhard leert kennen en uiteindelijk een van de peetmoeders wordt van Beatrix. Dit alles speelde zich af tegen het decor van Amerika en Europa, de victoriaanse en de moderne tijd, de industriële en Russische revolutie en de twee wereldoorlogen.

Een en ander leidde ertoe dat Annejet het victoriaanse erfgoed in een aantal opzichten eigenlijk verfrissend vond overkomen. "De negentiende-eeuwers, altijd aan mij gepresenteerd als puriteins en bekrompen, bleken tot mijn verrassing ook energiek, stoer en sociaal. Daarbij realiseerde ik me dat het grote maatschappelijke voordelen kan hebben als mensen in staat zijn zich te beheersen, te disciplineren en, als dat moet, ondergeschikt te maken aan een groter geheel". 

Annejet van der Zijl heeft een boeiende beschrijving gegeven van het leven van een Amerikaanse vrouw, die ondanks veel tegenslagen in haar leven, haar eigen weg ging. Een verhaal dat uitstekend vorm kreeg binnen de historische veranderingen die plaatsvonden. Opnieuw een prima prestatie die doet uitzien naar haar volgende boek. 

Titel: De Amerikaanse prinses

Auteur: Annejet van der Zijl

Uitgeverij: Querido ISBN 9789021400730 € 22,50