We hebben 95 gasten online

Recensie 'Duivelskwartier'Johan Otten

Gepost in Recensies

Duivelskwartier Johan Otten

Duivelskwartier is een uitvoerige studie van de hand van Johan Otten over de heksenvervolgingen in Peelland. Heksenvervolgingen kwamen in de loop van de zestiende eeuw op grote schaal in Europa voor. Het is voormalig journalist van het Eindhovens Dagblad Johan Otten, die het op zich nam om drie jaar lang, bezig te zijn met dit boek. Onderwerp de heksenvervolgingen in het Peelland. Hij heeft een zeer goed boek geschreven. In 1595 laaide een heksenjacht op in de Peel:binnen een paar maanden belanden 23 vrouwen op de brandstapel en komen er twee om in gevangenschap. Johan Otten vertelt het verhaal van deze heksenvervolging aan de hand van authentieke documenten uit deze tijd. Al eerder werd in 'Lief en Leed in en over De Oude Peel' een speciale uitgave van de XeroKrant uit 1982, in een bijdrage 'Rechtshistorische Fragmenten (16e-18e Eeuw), aandacht besteed aan de heksenvervolgingen in de Peel.

Maar nog nooit is zo uitgebreid aandacht aan de heksen vervolgingen besteed. De vervolgingen in Peelland heeft volgens Otten haar eigen kenmerken en er zijn verschillen tussen de dorpen onderling, maar de grote lijn is hetzelfde als op andere plaatsen in Europa. In Peelland zijn de vervolgden bijna allemaal weinig vermogend, op enkele na die het iets beter hebben. Juist deze laatsten behoren bij degenen die de vervolging overleven. In het algemeen zijn het doorsnee dorpsbewoners. Over de vervolging in het kwartier Peelland kon Otten putten uit gegevens van de Raad van Brabant, het in Brussel zetelende rechtscollege van het hertogdom. Deze Raad ontvangt in 1595 alarmerende berichten uit 's-Hertogenbosch. Dat leidde ertoe dat Jacob van Sestich Procureur-generaal van de Raad van Brabant opdracht krijgt een onderzoek in te stellen. Deze documentatie maakte het voor Johan Otten mogelijk het verhaal te reconstrueren en te analyseren. Het is het verhaal van genadeloze uitbarsting van overheidsgeweld en het lot van doodgewone dorpsmensen in een verhaal over burenruzies, achterdocht, heksenfeesten, tovenarij en manipulatie door machthebbers. Het gaat over een samenleving die magie als realiteit ervaart en over een leidende bovenlaag die kennis draagt van intellectuele geschriften waarin het pact met de duivel als allesomvattende bedreiging wordt uitgedragen. Juristen en theologen verkondigen dat de aanpak van het gevaar geen uitstel duldt  en dat alleen de strengen bestrijding de mensheid kan redden. In een samenleving die door omstandigheden onder grote druk komt te staan, kan bij een opeenstapeling van noodlot het gevoel ontstaan dat er bewust kwaad achter schuilt. Dat er sprake moet zijn van boze opzet. De zoektocht naar een zondebok heeft daar zijn oorsprong. In het Peelland blijkt duidelijk dat de zuivering die een heer in zijn rechtsgebied doorvoert, een andere heer inspireert om ook tot zuiveringen over te gaan. Daarnaast blijkt dat de leiders hun heksenjacht misbruiken als dekmantel voor het vereffenen van uitstaande rekeningen en om oude tegenstanders klein te krijgen.

Titel: Duivelskwartier 1595: heksen, heren en de dood in het vuur.

Auteur: Johan Otten

Uitgeverij: Van Tilt ISBN 9789460042447 € 24,50