We hebben 97 gasten online

Recensie 'Luns een politieke biografie' Albert Kersten

Gepost in Recensies

Luns biografie Albert KerstenEr is geen politicus geweest die het gezicht van Nederland in het buitenland zo bepaald heeft dan Joseph Luns (1911-2002). Namens de KVP vervulde hij in diverse kabinetten de post van minister van Buitenlandse Zaken tussen 1952 en 1971.Daarna was hij dertien jaar lang secretaris-generaal van de NAVO. De biografie van Albert Kersten wordt terecht een politieke biografie genoemd. Dat neemt niet weg dat er tussen de regels door toch een beeld van de persoon Luns wordt geschetst. Nederland als behoeder van het koloniaal bezit en met een minister van buitenlandse zaken die er voor streed, binnen het kader van de Koude Oorlog, aan dat koloniaal bezit vast te houden. Luns kon zich niet voorstellen dat Nederland zonder grondgebied buiten Europa internationaal een rol zou kunnen spelen. De Antillen en Suriname waren hiervoor niet voldoende. Met de toezegging van de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken in 1958, dat de VS tussenbeide zouden komen als Indonesië Nieuw-Guinea zou aanvallen voelde Luns zich gesterkt in zijn opvattingen. Luns interpreteerde die toezegging echter als een steun voor zijn beleid. Maar daar bleek geen sprake van te zijn. Luns zag zijn gelijk bevestigd in de Amerikaanse steun aan Frankrijk in Indo China. Door de Korea crisis kreeg de Nederlandse visie een duw in de rug! Luns was ervan overtuigd dat de VS, zelf ontstaan uit een dekolonisatieproces, de neiging hadden om partij te kiezen voor de nieuwe staten of ten minste begrip toonde voor hun standpunt en benaderingswijze. Luns zag, nadat Nederland lid werd van de Veiligheidsraad, dit lidmaatschap als een extra mogelijkheid op steun van andere landen te verwerven in de Nieuw-Guinea kwestie. In Washington verdween de anti-Soekarno stemming omdat er geen alternatief was. Economische hulp en wapenleveranties waren de meest voor de hand liggende instrumenten om de Amerikaanse invloed te vergroten. Luns stond in feite met lege handen. Luns vergeleek de ontvangst door Washington van Soekarno met een bezoek van de Nederlandse koningin aan Cuba. Maar de Amerikanen wilden hun invloed vergroten in Indonesië in de strijd tegen het opkomend communisme in Zuid-Oost Azië en steunden Indonesië en wilden Soekarno te vriend houden. Naast de kwestie Nieuw-Guinea komen allerlei andere onderwerpen aan de orde. De Gaulle`s veto op 16 janauri 1963 tegen de toetreding van Brittannië raakte Luns diep. De schuld lag echter niet alleen bij Frankrijk. In het Interbellum was de Britse politiek ten opzichte van Frankrijk 'onjuist' en onrechtvaardig geweest en had indirect bijgedragen aan de opkomst van nazi-Duitsland. De Gaulle als leider van de vrije Fransen was 'verre van tactvol' behandeld door de Engelsen. Indonesië en Europa hadden de eerste tien jaren van zijn ministerschap gedomineerd. Voor de volgende periode zijn buiten de Europese integratie eerder ontwikkelingen dat thema's kenmerkend. Niet onvermeld moet blijven dat Koningin Juliana in eerste instantie Luns te licht vond voor een ministerspost. Prinses Margriet met burgerjongen 'verloofd'. Luns drong er 'met de grootse klem' op aan ' de jongeman in kwestie' (Pieter van Vollenhoven) ervan te overtuigen dat hij zich moest terugtrekken 'in het belang van het vorstenhuis 'Deze volstrekt ongewenste idylle'. En Luns vond dat een verbintenis tussen Claus en Beatrix gelijk stond aan ondermijning van de bestaande maatschappelijke orde. Ondanks zijn persoonlijke bezwaren probeerde Luns zoveel mogelijk een vinger in de pap te houden. Luns voelde zich onwennig in een veranderend politiek klimaat. In de laatste vier jaar van zijn ministerschap zou hij ervaren dat de politieke partijen en de publieke opinie in toenemende mate vroegen om een andere benadering van de internationale vraagstukken en het beginsel van de Oost-Westtegenstelling niet langer als alleenzaligmakend vonden. Het tweede gedeelte van de biografie beschrijft Luns voorzittersschap van de Navo. Zie voor door mij gemaakte aantekeningen: Luns, Een politieke biografie Aantekeningen

Auteur: Albert Kersten

Titel: Luns Een politieke biografie

Uitgeverij: Uitgeverij Boom ISBN 9789085069355 € 39,90.