We hebben 199 gasten online

Rechtspraak

Hoge Raad: Oplegging levenslange gevangenisstraf b...
24 dec 2017 09:51

Den Haag, 19 december 2017 De recente regeling van herbeoordeling en toetsing in het geval een levenslange gevangenisstraf is opgelegd, voldoet aan de eisen van het EVRM omdat bij de toepassing v [ ... ]

LevenslangVerder lezen
'Levenslang niet meer in strijd met mensenrechten'
08 sept 2017 08:49

NOS Bron dinsdag 5 september 2017   Een levenslange celstraf in Nederland mag ook echt levenslang zijn en is niet in strijd met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM). Voorwaarde i [ ... ]

LevenslangVerder lezen
Dijkhoff: Maatregelen nodig om levenslange straf l...
08 sept 2017 08:43

Nieuwsbericht | 02-06-2016 | 22:00 De tenuitvoerlegging van de levenslange gevangenisstraf wordt aangepast, zodat de straf ook in de toekomst opgelegd kan blijven worden. Een nieuw adviescollege za [ ... ]

LevenslangVerder lezen
Recensie 'De laatste wens van Moek' Albert Heringa
12 nov 2016 12:33

In Nederland is hulp bij zelfdoding zeer actueel nu de regering de discussie verder heeft aangemoedigd, om te komen tot nieuwe wetgeving, waarbij mensen die vinden dat hun leven voltooid is, de wettel [ ... ]

StrafrechtVerder lezen
Advies advocaat-generaal Spronken aan Hoge Raad in...
12 nov 2016 12:17

Advies AG in zaak Heringa: hulp bij zelfdoding niet strafbaar Bron: Geplaatst op 8 Nov 2016 om 14:17 door e van chtennieuws.nl Het oordeel van het hof Arnhem dat Heringa niet [ ... ]

StrafrechtVerder lezen
Hoger beroep Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden Hulp bi...
12 nov 2016 11:33

ECLI:NL:GHARL:2015:3444   Instantie Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden Datum uitspraak 13-05-2015 Datum publicatie 13-05-2015 Zaaknummer 21-008160-13 Formele relaties Eerste aanleg: LI:NL: [ ... ]

StrafrechtVerder lezen
Documentaire Netwerk 8 februari 2010 'De laatste w...
12 nov 2016 11:29

https://vimeo.com/48799737   In deze documentaire 'de laatste wens van Moek. Een zelf geregisseerde dood is een weergave van het hele proces waaronder een gesprek met zijn moeder die zei dat ze kla [ ... ]

StrafrechtVerder lezen
Oudere artikelen

Memo Havo mod 1 hfst 1 De weg naar de brandstapel; hekserij en heksenvervolging

Gepost in Modules

Hoofdvraag:

Hoe ontwikkelden zich de ideeën over heksen en heksenvervolging in de volkscultuur en de cultuur van de elite?

Module 1: Hoofdstuk 1De Duivel komt

Deelvraag: Hoe ontstond het beeld van de hekserij dat tot de heksenvervolging leidde?

1.1 Hekserij: van magie tot duivelsaanbidding

Vroeger begrepen de mensen minder van de krachten in de natuur dan tegenwoordig.

Raadsels kon men niet oplossen.

Men gebruikte MAGIE of TOVENARIJ om een resultaat te bereiken.

Positief doel--------- WITTE MAGIE b.v. tekeningen in de grotten van Lascaux

Negatief doel-------- ZWARTE MAGIE b.v. heksen maken hagel en bliksem door een haan en een slang in een kooppot te stoppen

Er was geen scherpe scheiding tussen GODSDIENST en MAGIE.

Het begrip HEKSERIJ wordt gebruikt voor verschillende vormen van magie in allerlei beschavingen.

Opvallend aan de HEKSENVERVOLGING in de M.E. en de vroeg moderne tijd in Europa is dat de heksen beschuldigd werden van ZWARTE MAGIE maar ook van het VEREREN VAN DE DUIVEL.

Elke SOCIALE LAAG had zijn eigen CULTUUR

We maken een onderscheid tussen VOLSCULTUUR en ELITECULTUUR.

15/16/17e eeuw---------Tijd van oorlogen, epidemieën en hongersnoden.

Gevestigde opvattingen over het geloof werden aan het wankelen gebracht.

Velen geloofden dat de DUIVEL zou winnen.

De ongeletterde massa geloofde eerst alleen maar in het bestaan van WITTE en ZWARTE MAGIE

memo h1 h1 afb 1

Hoe kon de Heksenwaan ontstaan?

Daarvoor waren 3 voorwaarden nodig:

1. De ideeën over WITTE en ZWARTE MAGIE.

2. De gedachten over DUIVELVERERING.

3. Een nieuwe aanpak van het STRAFPROCESRECHT.

In de meeste culturen komt MAGIE voor.

Middeleeuwse volken geloofden in heksen.

Het af en toe verbranden van heksen vond de KERK alleen maar een heidens en bijgelovig gebruik waaraan een einde moest komen.

De ELITECULTUUR behoorde hekserij dus af te wijzen.

De VOLKSCULTUUR accepteerde magie wel.

Kerkvaders noemden goden van andere godsdiensten duivels.

Uit vertaalde Arabische en Griekse boeken, die gebruikt werden door MAGIERS en ALCHEMISTEN kwam voor het eerst magie en duivelverering bij elkaar.

De PAUS ( als hoofd van de R.K.Kerk) stelde de INQUISITIE in o.l.v. DOMINICANEN die afvalligheid moesten onderzoeken.

1.2 De rol van de inquisitie

Ideeën over duivelverering ontwikkelden zich langzaam.

Eerst individuele verering van de duivel door een persoon

De inquisiteurs echter waren gewend om georganiseerde sekten te vervolgen b.v. de KATHAREN in de 13e eeuw.

De cultuur van de internationale elite zorgde voor de verspreiding van de denkbeelden.

Dit werd nog bevorderd door de publicatie van handboeken voor de vervolging van HEKSEN b.v. het boek Hamer van de Zwarte Magiërs van de Inquisiteurs Insitorius en Sprenger.

De verspreiding werd nog eens bevorderd door de uitvinding van de Boekdrukkunst.

Ook via de preek werden de ideeën van de elite verspreid.

Maar ook via de processen zelf werd informatie over de duivelverering verspreid.

De Pauselijke bul ‘ Summis desiderantes affectibus’ stelde vast dat heksen in staat waren bovennatuurlijke dingen te doen. Heksen konden dus reële schade veroorzaken. Wie dit niet geloofde werd beschouwd als een ketter.

Het gewone volk dacht er anders over. Besteden niet veel aandacht aan de duivelverering.

Beschuldigen van de kant van het volk hadden een andere oorzaak. Tegenslagen in hun leven waren voor hen moeilijk te aanvaarden. Ze zochten naar verklaringen en dachten dat tovenarij echt werkte en dat er zwarte magie werd bedreven.

Tijdens de heksenprocessen kwamen de verschillende opvattingen samen: de duivelverering en de zwarte magie.

Zo kwam het dat de massa langzamerhand de denkbeelden van de duivelverering van de elite ging overnemen.

1.3 De heksensabbat

Werden deze werkelijk gehouden?

De intellectuele elite twijfelde eraan. De ideeën van Margaret Murray oogsten veel kritiek. Ze had uit de hele Europese volkscultuur losse elementen uit hun verband gerukt en bij elkaar gezet.

Er was geen enkel bewijs voor georganiseerde bijeenkomsten. De georganiseerde duivelscultus was een verzinsel.

1.4 Rechtspraak

Heksenjacht was nooit zo groot geweest als de rechtspraak niet was veranderd.

Tot de dertiende eeuw was een proces een zaak tussen twee partijen het ACCUSATOIRE PROCES.

Vanaf de dertiende eeuw ontwikkelde zich het INQUISITOIRE PROCES.

In deze procesvorm kon de overheid zelf een onderzoek beginnen.

Men begon nu ook FOLTERING te gebruiken om verdachten tot bekentenissen te dwingen.

Het voornaamste doel van de INQUISITIE was het bekeren van hen die zich van de Kerk hadden afgescheiden.

In de vijftiende Eeuw verloor de Kerk veel gezag door het luxe leventje van de Paus en veel bisschoppen en abten.

O.a. daardoor ontstond de HERVORMING onder leiding van LUTHER en CALVIJN.

Deze hervormers werden als KETTERS gezien.

De invloed van de R.K.Kerk nam af en vanaf 1530 vond de vervolging van heksen plaats door wereldlijke rechtbanken.

Deze traden veel harder op. Vooral de lagere rechtbanken om aan de hysterische bevolking resultaten te kunnen laten zien.

In de zestiende eeuw was voldaan aan drie voorwaarden voor de massale jacht op heksen:

1. In de volkscultuur bestond een oude traditie over zwarte magie

2. De gedachten over duivelverering werden daaraan door de elite toegevoegd en verspreid

3. Een nieuwe aanpak van het strafrecht maakte vervolging makkelijker.

De periode van grote heksenjachten brak aan.

Vragen naar aanleiding van de tekst

Hoofdvraag: Hoe ontwikkelden zich de ideeën over heksen en heksenvervolging in de volkscultuur en de cultuur van de elite?

Deelvraag: Hoe ontstond het beeld van de hekserij dat tot de heksenvervolging leidde?

Onderdeel 1.1:

1) Welke rol speelden de krachten in de natuur?

2) Hoe probeerde men een resultaat te bereiken?

3) Geef het verschil aan tussen Witte en Zwarte Magie.

4) Verklaar de termen Godsdienst en Magie. Werd daar onderscheid in gemaakt?

5) Waar wordt het begrip hekserij voor gebruikt?

6) wat is opvallend aan de heksenvervolgingen in de Middeleeuwen?

7) Waarom maken we een onderscheid tussen Volkscultuur en Elitecultuur ten aanzien van heksenvervolgingen?

8) Waarin geloofde de ongeletterde masa eerst alleen maar?

9) Noem 3 voorwaarden waardoor de Heksenwaan kon ontstaan.

10) Welke cultuur accepteerde magie wel?

11) Hoe reageerden de kerkvaders?

12) Waardoor kwam voor het eerst magie en duivelverering bij elkaar?

13) Welke maatregel nam de Paus als hoofd van de R.K.Kerk?

Onderdeel 1.2:

1) Hoe ontwikkelden de ideeën over de duivelverering zich?

2) Noem 5 voorbeelden waardoor de verspreiding van de denkbeelden werd bevorderd.

3) Wat stelde de Pauselijke Bul: ‘ Summis desiderantes affectibus’ vast?

4) Hoe dacht het gewone volk over de duivelverering?

5) Welke andere oorzaak hadden de beschuldigingen van de kant van het volk?

6) Welke opvattingen kwamen tijdens de heksenprocessen samen?

Onderdeel 1.3:

1) Werden de heksensabbats werkelijk gehouden?

2) Waarom oogsten de ideeën van Margaret Murray veel kritiek?

Onderdeel 1.4:

1) Wat verstaan we onder het Accusatoire proces?

2) Wat verstaan we onder het Inquisitoire proces?

3) Wat was het voornaamste doel van de Inquisitie?

4) Hoe was de situatie tijdens de vijftiende eeuw binnen de christelijke kerk?

5) Wat verstaan we onder de Hervorming en wie waren de leiders daarvan?

6) Waarom traden de wereldlijke rechtbanken harder op?

7) Aan welke drie voorwaarden was in de zestiende eeuw voldaan voor de massale jacht op heksen? 

Zie voor module 1 hoofdstuk 2 MeMo Havo mod 1 hst 2 De weg naar de brandstapel; hekserij en heksenvervolging