We hebben 207 gasten online

Rechtspraak

Hoge Raad: Oplegging levenslange gevangenisstraf b...
24 dec 2017 09:51

Den Haag, 19 december 2017 De recente regeling van herbeoordeling en toetsing in het geval een levenslange gevangenisstraf is opgelegd, voldoet aan de eisen van het EVRM omdat bij de toepassing v [ ... ]

LevenslangVerder lezen
'Levenslang niet meer in strijd met mensenrechten'
08 sept 2017 08:49

NOS Bron dinsdag 5 september 2017   Een levenslange celstraf in Nederland mag ook echt levenslang zijn en is niet in strijd met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM). Voorwaarde i [ ... ]

LevenslangVerder lezen
Dijkhoff: Maatregelen nodig om levenslange straf l...
08 sept 2017 08:43

Nieuwsbericht | 02-06-2016 | 22:00 De tenuitvoerlegging van de levenslange gevangenisstraf wordt aangepast, zodat de straf ook in de toekomst opgelegd kan blijven worden. Een nieuw adviescollege za [ ... ]

LevenslangVerder lezen
Recensie 'De laatste wens van Moek' Albert Heringa
12 nov 2016 12:33

In Nederland is hulp bij zelfdoding zeer actueel nu de regering de discussie verder heeft aangemoedigd, om te komen tot nieuwe wetgeving, waarbij mensen die vinden dat hun leven voltooid is, de wettel [ ... ]

StrafrechtVerder lezen
Advies advocaat-generaal Spronken aan Hoge Raad in...
12 nov 2016 12:17

Advies AG in zaak Heringa: hulp bij zelfdoding niet strafbaar Bron: Geplaatst op 8 Nov 2016 om 14:17 door e van chtennieuws.nl Het oordeel van het hof Arnhem dat Heringa niet [ ... ]

StrafrechtVerder lezen
Hoger beroep Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden Hulp bi...
12 nov 2016 11:33

ECLI:NL:GHARL:2015:3444   Instantie Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden Datum uitspraak 13-05-2015 Datum publicatie 13-05-2015 Zaaknummer 21-008160-13 Formele relaties Eerste aanleg: LI:NL: [ ... ]

StrafrechtVerder lezen
Documentaire Netwerk 8 februari 2010 'De laatste w...
12 nov 2016 11:29

https://vimeo.com/48799737   In deze documentaire 'de laatste wens van Moek. Een zelf geregisseerde dood is een weergave van het hele proces waaronder een gesprek met zijn moeder die zei dat ze kla [ ... ]

StrafrechtVerder lezen
Oudere artikelen

MeMo Havo mod 1 hst 3 De weg naar de brandstapel; hekserij en heksenvervolging

Gepost in Modules

Havo Module 1 Hoofdstuk 3 Het einde van de heks?

Deelvraag: Waardoor namen de heksenvervolgingen af en wat bleef er van het heksengeloof bestaan?

3.1 Kritisch denken

Opnieuw is het van belang onderscheid te maken tussen de elite en het volk.

Kritische denkers zoals humanisten bleven ook in de tweede helft van de zestiende eeuw protesteren tegen de heksenvervolgingen. Zoals Johannes Wier in zijn ‘ De praestigiis daemonum’ waarin hij aantoonde dat heksenvervolgingen onlogisch waren. Dr Wier was een der bekendste artsen uit zijn tijd. Hij stamde uit een koopmansgeslacht en verbleef enige tijd in Antwerpen bij Agrippa van Nettesheim (1486-1535). Dit was een occultistisch geleerde en wonderdokter, die veel invloed heeft gehad op vele generaties alchimisten. Van hem heeft Wier ongetwijfeld zijn afkeer van de heksenvervolging gekregen. Agrippa stond overigens model voor de Faust van Goethe.

memo hfst 1 afb 4

De ideeen van Wier werden uitgewerkt door Reginald Scott in het boek ‘The Discoverie of Witchcraft’

Het EMPIRISME ontwikkelde dat zich in de zeventiende eeuw stelde dat veel opvattingen in de samenleving niet op waarneming berustten maar op geloof en bijgeloof.Daar waar empirisch onderzoek niet kon worden toegepast ging men uit van het RATIONALISME. In de achttiende eeuw gebruikte men hiervoor het woord VERLICHTING. Mensen werden door deze stromingen aan het twijfelen gebracht over gevestigde opvattingen zoals denkbeelden over hekserij.Een voorbeeld van het nieuwe denken was een Nederlandse dominee Balthasar Bekker. In 1691 schreef hij het boek ‘ De betoverde wereld’ Daarin gaf hij aan dat allerlei rampen en ziektes niet werden veroorzaakt door hekserij, maar door natuurlijke oorzaken.Veel gewone mensen en enkele geleerden hielden vast aan het bestaan van heksen.Het RATIONALIME had echter wel grote invloed op de rechtspraak.Rechters, die ook deel uitmaakten van de elite, drongen aan op een rechtspraak waarbij meer de logica werd gebruikt. Ze stelden hogere eisen aan de bewijzen voordat ze iemand schuldig wilden verklaren.Van de centrale overheid kwamen nieuwe wetten en regels o.a. strengere regels voor het toepassen van foltering en in enkele landen werd pijniging verboden.In bijna heel Europa werd de vervolging van heksen verboden.Het volk bleef nog in hekserij geloven, maar de elite niet meer. In West Europa iets eerder dan in Zuid- en Oost Europa.Het kritisch denken is vermoedelijk ook enigszins doorgedrongen in de belevingswereld van het volk.Een en ander werd ook bevorderd doordat:a. De godsdienstoorlogen voorbij warenb. In de achttiende eeuw werd het economisch iets beterc. Door punt b. waren de mensen iets beter bestand tegen misoogsten en rampen

3.2 Voortbestaan van heksenjacht

Het volk bleef in heksen geloven en het bleef nog lang een deel van de volkscultuur.

In de negentiende eeuw nam de belangstelling voor het bovennatuurlijke en geheimzinnige weer toe.

Dit volksgeloof ging samen met bezoeken aan waarzegsters, handlezers en oproepen van geesten.

In Polen werd in 1793 een van de laatste mensen veroordeeld en terechtgesteld wegens hekserij.

Wel kwam het voor dat mensen zelf het recht in handen namen en zogenaamde heksen ter dood brachten.

Ook op een andere manier blijkt het denkbeeld van hekserij voort te bestaan.

In onze tijd bestaan er in diverse landen mensen die heksensabbats houden. Vooral in Engeland en de V.S.

Dat werd pas mogelijk toen hekserij niet meer door het strafrecht werd vervolgd.

Waar komen die moderne heksen dan vandaan?

1. Er is een traditie waarop ze teruggrijpen

2. In de negentiende eeuw hunkerden romantische zielen uit de elite van de burgerij naar geheimzinnige avonturen en bovennatuurlijke verschijnselen. Dit leidde tot de bloei van het SPIRITISME en OCCULTISME , maar ook tot het nabootsen van hekserij.

3. Ook de publicaties van Margaret Murray over een vruchtbaarheidsgodsdienst hebben hiertoe bijgedragen ( zie 1.3).

De meeste heksenbewegingen zeggen alleen maar aan WITTE MAGIE te doen.

Helaas kent de recente geschiedenis ook voorbeelden van ZWARTE MAGIE waarbij vooral kinderen het slachtoffer werden.

3.3 Heksenjacht in de twintigste eeuw

De overheid jaagt niet meer op duivelvereerders die zwarte magie bedrijven.

In de achttiende eeuw leken de processen tegen homoseksuele mannen enigszins op de heksenwaan van een eeuw eerder.

Voorbeelden van moderne heksenjacht

1. De vervolging van de joden tijdens het nationaal-socialisme in Duitsland.

2. Communistische landen kenden zuiveringen van partijleden die werden beschouwd als vijanden van het volk b.v. de zuiveringen door Stalin door zijn politieke rivalen d.m.v. processen te verbannen of te doden en de Culturele Revolutie door Mao Zedong in China waarbij velen het leven verloren.

3. De heksenjachten en acties tegen vermeende communisten in de V.S. in de twintiger jaren (Sacco en Vanzetti) en in de vijftiger jaren o.l.v. senator Mc.Carthy. Door de Russische revolutie in 1917 ontstond bij veel Amerikanen angst en afkeer van links, ook wel RED SCARE genoemd. Juist in de twintiger jaren kwamen veel immigranten uit Oost-Europa en een golf van stakingen gaven de indruk dat linkse bewegingen de revolutie naar Amerika wilden brengen.

De oorzaak was vooral de KOUDE OORLOG, het conflict tussen de Verenigde Staten en de Sovjetunie en hun bondgenoten.

De Sovjetunie werd gezien als bron van alle kwaad die de wereldrevolutie zou aanstichten.

Het beeld van het communisme werd gevormd door de politieke elite en werd ook gebruikt in een politieke strijd.

In zijn toneelstuk ‘The Crucible’ toonde Arthur Miller de overeenkomsten aan met heksenjachten in 1692 in Masschussets.

Een maatschappij moet waakzaam blijven voor de verschijnselen die bij een heksenjacht horen:

1. De aanwijzing van een groep mensen als gevaarlijk voor de samenleving

2. Hysterie

3. Het gebruik van machtsmiddelen die niet volgens het gebruikelijke recht zijn

4. Het risico van heksenwaan blijft bestaan zo lang mensen de neiging hebben om naar zondebokken te zoeken.

Vragen aan de hand van de tekst:

Deelvraag: Waardoor namen de heksenvervolgingen af en wat bleef er van het heksengeloof bestaan?

Onderdeel 3.1:

1) Wat zijn kritische denkers?

2) Hoe heet het boek van Reginald Scott?

3) Wat stelt het Empirisme?

4) wat verstaan we onder de Verlichting?

5) Geef een voorbeeld van een Nederlandse denker en hoe heet zijn boek?

6) wat werd in dat boek aangetoond?

7) Waar had het rationalisme grote invloed op?

8) Wie bleef wel nog in heksen geloven?

9) Waardoor werd het kritische denken bevorderd?

Onderdeel 3.2:

1) Wanneer nam de belangstelling voor het bovennatuurlijke en geheimzinnige weer toe?

2) Wat bestaat er ook nog in onze tijd in de VS en Engeland?

3) Waar komen de moderne heksen dan vandaan? (1,2 en 3)

4) Geef een voorbeeld van het toepassen van zwarte magie in onze tijd?

Onderdeel 3.3:

1) Tegen wie werden in de 18e eeuw processen gehouden die op heksenwaan leken?

2) Geef drie voorbeelden van moderne heksenjacht!

3) Wat was de oorzaak van die moderne heksenjacht?

4) Waar moet een maatschappij altijd waakzaam voor zijn?

5) Noem 4 verschijnselen die bij een heksenjacht horen.

 

Zie verder module 2 MeMo Havo mod 2 hfst 1 Gezin en samenleving