We hebben 159 gasten online

Tachtigjarige doodde gehandicapte dochter

Gepost in Kinderdoding

Bejaarde vrouw die dochter vermoordde vervroegd uit cel

De 81 jarige vrouw die eerder dit jaar veroordeeld werd voor de moord op haar gehandicapte dochter, is gisteren vervroegd vrijgelaten.

De vrouw bracht op 2 januari 2005 haar 51-jarige dochter om het leven door haar een kussen op het gezicht te drukken. De vrouw kon zich achteraf niets meer van de daad herinneren. Op de avond van het misdrijf zei ze tegen de politie vanuit een 'gevoel van wanhopigheid' te hebben gehandeld.

Na de scheiding van de ouders en de dood van haar vader, had de dochter vaker last van huilbuien en epilepsie-aanvallen. de moeder was veroordeeld tot 21 maanden cel. De rechtbank hield bij het vonnis rekening met de hoge leeftijd van de verdachte en met het feit dat ze tekenen vertoonde van beginnende dementie. Ook was zij niet eerder met jusititie in aanraking geweest.

Margje (81): `Ik kan niet geloven dat ik dat gedaan heb'

ZWOLLE, 15 APRIL. Gisteren moest een 81-jarige moeder zich verantwoorden voor het doden van haar 51-jarige gehandicapte dochter. Verward vertelde ze haar verhaal.

Steunend op haar rollator schuifelt Margje H. de rechtszaal binnen. Als ze zich moeizaam in het beklaagdenbankje heeft geïnstalleerd en haar wagentje op de handrem heeft gezet, glimlacht de 81-jarige vrouw vriendelijk naar de drie rechters van de Zwolse rechtbank.

Margje H. bekende op 2 januari dit jaar dat zij die dag haar 51-jarige, geestelijke gehandicapte en epileptische dochter Betsy net zo lang een kussen tegen het hoofd had gedrukt tot ze niet meer bewoog. Sindsdien is Margje volgens haar advocaten de oudste vrouw die ooit in een Nederlands huis van bewaring zat. Gisteren mocht ze daar voor het eerst even weg, om voor de rechtbank voor het opzettelijk doden van haar dochter terecht te staan. De officier van justitie eiste vier jaar gevangenisstraf.

Wat gebeurde er eigenlijk op die 2de januari, vraagt de voorzitter van de rechtbank. Margje verstaat hem niet. Ze draait haar linkeroor naar de rechter toe, en legt haar trillende hand achter de oorschelp. Of de rechter zijn vraag kan herhalen. ,,Ik kijk u niet aan, want dan kan ik u niet horen'', zegt ze er bij. De rechter herhaalt, veel langzamer nu, zijn vraag.

Het was de verjaardag van Betsy, dat weet Margje nog. Haar dochter was speciaal daarvoor samen met familie en vrienden bij Margje op bezoek. Betsy was verdrietig en huilde de hele middag, dat staat haar ook bij. Maar dat ze, toen alle gasten waren vertrokken, haar dochter (die net een epileptische aanval had) met een kussen verstikte, het gebruikte kussensloop in de wasmand legde en daarna de sieraden van haar dode dochter in een kast opborg, daarvan kan ze zich eigenlijk niets meer herinneren, vertelt ze met onvaste stem. En dat geldt ook voor de bekentenissen daarover die ze bij de politie aflegde. ,,Ik kan niet geloven, dat ik dat gedaan heb.''

Achter de dood van Betsy schuilt een wereld van familieverdriet, zo blijkt tijdens de rechtszaak. Margje vertelt over de scheiding van haar man, ouderling bij de kerk, die inmiddels is overleden. Hoe ze vijf jaar geleden, na meer dan vijftig jaar huwelijk, genoeg kreeg van zijn continue kritiek en gecommandeer

Ze vertelt over de verwijdering van haar tweede dochter, die na de scheiding de kant van haar vader koos, en zich ook steeds meer met de zorg van Betsy bemoeide en daarvoor uiteindelijk ook de verantwoordelijkheid nam. Zij vertelt hoe haar dochter eigenlijk altijd al alleen met zichzelf bezig was en haar steeds om gunsten vroeg, ook toen ze allang het huis uit was. ,,Ik moest dit, ik moest dat, ik heb me voor haar doodgewerkt.'' Haar tweede dochter was een moeilijk en angstig mens, vertelt ze. De voorzitter onderbreekt haar: ,,Dat zegt zij ook over u.'' Margje: ,,Ja, en dat zeg ik over haar.''

Opeens valt ze stil. Dan kijkt ze de rechter aan. ,,Waar hadden we het ook alweer over?''

Het zijn wijdlopige, verwarde en soms onverstaanbare betogen. Een enkele keer kapt de rechter haar af, zoals wanneer ze, terwijl ze de problemen met haar man toelicht, afdrijft naar zijn onderduiken in de Tweede Wereldoorlog.

Ze vertelt, en hier gaat ze in haar kwaadheid steeds sneller praten, hoe tehuis De Boterbloem - Betsy woonde sinds 1993 niet meer bij Margje - het voor haar bijna onmogelijk maakte haar dochter nog te zien. Betsy raakte haar telefoon kwijt, en haar moeder moest haar bezoeken van tevoren bekendmaken. Bij het hoofd van de instelling was namelijk de indruk ontstaan dat Betsy onrustig werd door de ruzies tussen haar zus en moeder, en dat ze na bezoeken aan haar moeder verdrietig was. Dan verbergt Margje haar gezicht in haar handen: ,,Ik weet niet meer wat ik wilde zeggen.''

Zo blijven ook tijdens de zitting de beweegredenen van Margje onduidelijk. In de dagen na Betsy's dood vertelde ze de politie nog wel dat ze zich die dag radeloos had gevoeld, benadrukt de aanklager. En aan de rechtbank legt ze ook nog eens uit dat ze een heel moeilijke week had wegens allerlei onenigheden met De Boterbloem, en dat ze door de vele nachtelijke uurtjes achter haar nieuwe computer (spelletjes spelen en een dagboek bijhouden om haar hart luchten) verschrikkelijk moe was.

Hoe voelt Margje zich nu in de gevangenis, wil de rechter weten. De eerste weken waren heerlijk, zegt Margje. ,,Ik kwam volledig tot rust.'' Pas sinds een paar weken, vertelt ze, beseft ze eigenlijk waar ze is. Nu zit ze alleen nog maar de hele dag op bed. ,,Ik heb niets meer, ik sta overal buiten. Het zijn daar toch wel heel andere mensen.'' Elke dag kijkt ze naar een foto van Betsy. ,,Het is het enige wat ik nog heb.''

Dan stelt de voorzitter van de rechtbank aan Margje de vraag die al de hele ochtend in de rechtszaal hangt. Hoe moet het nu verder? Margje kan hem niet helpen: ,,Nou ja, ik ben geen rechter, ik kan niet oordelen.'' Voor de officier is de zaak ,,juridisch eenvoudig''. Ze eist vier jaar celstraf. De leeftijd van de verdachte mag geen verzachtende omstandigheid zijn, vindt ze.

Haar advocaten, de gebroeders Anker, vinden juist dat Margje, gezien haar leeftijd, absoluut niet in een gevangenis thuishoort. In Nederland, leggen ze uit, zijn gevangenissen niet op ouderen voorbereid - ze roepen het kabinet in een paar bijzinnen van hun pleidooi daarom op tot de bouw van ouderengevangenissen.

Hoewel Margje niet kan geloven dat ze haar dochter heeft verstikt, lijken haar advocaten daar niet aan te twijfelen. Maar, zeggen zij, Margje heeft dat niet bewust en dus niet met opzet gedaan. Volgens verschillende onderzoekers is Margje hoogstwaarschijnlijk aan het dementeren, lijdt ze aan verwarring en heeft ze een aanpassingsstoornis. Ze achten haar verminderd toerekeningsvatbaar.

De advocaten proberen de rechtbank op weg te helpen met alternatieve strafvoorstellen. Verschillende scenario's met elektronisch toezicht, opname in een psychiatrische inrichting - de advocaten hebben er zelfs al een uitgezocht - en voorwaardelijke straffen passeren de revue.

Meer dan eens verbaast de rechtbank zich over de manier waarop Margje alles ondergaat. ,,U praat erover zonder emoties. Wat voelt u nu Betsy er niet meer is?'' Ze antwoordt: ,,Weet u, mijn emoties zitten al jaren in een cementen ton, en ik kan er niet in kijken.''

OM eist 4 jaar tegen hoogbejaarde vrouw

ZWOLLE (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft donderdag 14 april 2005 vier jaar celstraf geëist tegen de 80-jarige M. te R. uit Hardenberg. De hoogbejaarde vrouw zou op 2 januari haar 51-jarige verstandelijk gehandicapte dochter Betsy om het leven hebben gebracht door haar een kussen op het gezicht te drukken.

,,Ik weet er niks meer van en ik kan het ook niet geloven. Ik was vreselijk gek op Betsy'', zei de 80-jarige M. te R. voor de rechtbank in Zwolle. Haar advocaat W. Anker bestempelde de zaak als een tragedie. Hij is van mening dat de hoogbejaarde vrouw niet in een gevangenis thuishoort en kwam met strafalternatieven. Bij de vrouw die sinds januari in een huis van bewaring verblijft, is pas sinds een week of drie het besef doorgedrongen dat ze in de gevangenis zit.

Familieproblemen

Tijdens de zitting kwam een beeld naar voren van familieruzies en problemen rond de zorg van Betsy. Na jarenlange verzorging door haar moeder, verbleef het slachtoffer sinds 1993 in een tehuis. In 2000 scheidde de verdachte na een huwelijk van 54 jaar van haar man. Daarna en met de dood van haar ex-man begonnen de familieproblemen waarin ook de andere dochter, die curator was van Betsy, een grote rol speelde.

Volgens de officier van justitie I. Verkerk is het onduidelijk of Betsy het slachtoffer is geworden van geruzie tussen haar moeder en haar zus. Anker betoogde dat zijn cliënt zich steeds meer buitenspel gezet voelde door het personeel van de instelling waar Betsy verbleef. ,,Of dat nu de werkelijkheid was of niet, maar zo voelde ze dat''.

De rechtbank doet 28 april uitspraak.

 
1 . LJN: AT4833, Rechtbank Zwolle, 07/400001-05
  Datum uitspraak: 28-04-2005
  Datum publicatie: 28-04-2005
  Rechtsgebied: Straf
  Soort procedure: Eerste aanleg - meervoudig
  Inhoudsindicatie: doodslag van dochter door hoogbejaarde moeder

Hardenberg 2 Januari 2005

Vrouw van 81 jaar oud verdacht van moord op dochter

HARDENBERG - Een 81-jarige vrouw uit Hardenberg wordt verdacht van moord of doodslag op haar 51-jarige verstandelijk gehandicapte dochter. De vrouw wordt woensdag voorgeleid aan de rechter-commissaris in Zwolle.

Sectie op het lichaam van het slachtoffer heeft uitgewezen dat zij vermoedelijk door verstikking om het leven is gekomen. De verdachte heeft verklaard haar dochter om het leven te hebben gebracht. De vrouw is zondag in haar woonplaats aangehouden, maakte het Openbaar Ministerie woensdag bekend.

Het lichaam is zondag ontdekt in de woning van de verdachte. De dochter, woonachtig in een instituut voor verstandelijk gehandicapten in Hardenberg, was op bezoek bij haar moeder.

De officier van justitie heeft woensdag verlenging van het voorarrest met veertien dagen gevorderd. Tevens moet de vrouw een persoonlijkheidsonderzoek ondergaan.

Bron: ED 6 januari 2005