We hebben 128 gasten online

Hoofdstuk 1: Levenslang Adrie Lodder

Gepost in Boek: De praktijk van de levenslange gevangenisstraf in Nederland

Adrie Lodder is geboren op 1 maart 1923 in Nederweert in Limburg. Na een korte jeugdperiode in Goor verhuist hij voor goed naar het Zuid-Hollandse: Vlaardingen, Oud-Beijerland, Rotterdam en Gouda. Hij is in Rotterdam zelfs een tijdje bij de politie. Zijn laatste woonplaats wordt Gouda. Daar krijgt hij bij Rijkswaterstaat een baan als bouwkundig opzichter. Hij trouwt op 22 september 1949 met Maaike Neeltje Waardenburg. Ze krijgen samen een kind, een zoon.  Maar op 13 april 1952 sterft zijn vrouw. Waaraan weet dan nog niemand.  Omdat Arie zich niet gedraagt als een ontroostbare echtgenoot wordt zijn schoonfamilie achterdochtig en deze vragen bijna een jaar na het overlijden van hun dochter Maaike,  om een onderzoek naar de doodsoorzaak. Op 5 januari 1953 wordt het lichaam van Maaike opgegraven en hoewel het in vergaande staat van ontbinding verkeert, kan de lijkschouwer toch duidelijk sporen van arsenicum ontdekken. Arie, inmiddels  getrouwd met Leentje Kryut, waarmee hij al in maart 1952 een verhouding was begonnen, wordt gearresteerd.  Adri Lodder bleek het gif in een apotheek in Moordrecht te hebben gekocht. Naar zijn zeggen was dat bedoeld om zijn hond af te maken, maar die hond had hij pas aangeschaft, weken nadat hij het gif had gekocht. Adri zou het gif  drie maal aan zijn vrouw  hebben toegediend.

Adrie maakt met deze tegenstrijdigheden voor de rechtbank in Dordrecht in april 1954 geen schijn van kans. Deskundigen verklaren dat hij een sterk erotische figuur is die zich 'ziekelijk' tot jonge meisjes voelt aangetrokken. Getuige-deskundige prof. dr. mr. P.A.H. Baan schetst Lodder als een emotioneel labiele en affectief onvolgroeide man: "achter een façadehouding verbergt hij zeer sterke angstgevoelens met deels neurotische wortel. Hij lijdt aan ziekelijke stoornissen van zijn geestvermogens. Dr. Preuninger ziet Lodder als een minder kwetsbare figuur. Hij schetst hem als: "Een sterk egocentrische man, primair reagerend, ijverzuchtig, met en aanleg tot gewelddadig optreden en sadistische neigingen"[1].

De officier van justitie en ook de rechtbank zien in de meningen van beide psychiaters geen aanleiding Lodder een behoorlijke gevangenisstraf te onthouden. Adrie Lodder werd door de rechtbank te Dordrecht op 15 april 1954 veroordeeld tot een gevangenisstraf van 18 jaar maar gaat in hoger beroep. Voor het Gerechtshof te Den Haag wordt die straf verhoogd naar levenslang.

1.1 Ontmoeting Opdam met Adrie Lodder in de gevangenis van Leeuwarden

Enkele jaren na zijn veroordeling ontmoette de voor gifmoord op zijn vrouw veroordeelde doctor Opdam in de gevangenis van Leeuwarden Adrie Lodder. Hij zit drie cellen van de dokter vandaan en hun zaken vertonen een opmerkelijke parallel.

Adrie was  eveneens tot levenslange gevangenisstraf veroordeeld. Ook door zijn zieke vrouw te vergiftigen. Misschien is dat de oorzaak van de vriendschap, die spoedig tussen hen beiden ontstond.

Het zal achteraf onverklaarbaar blijven waarom die twee mannen zich tot elkaar aangetrokken voelen. Aan de ene kant de intellectueel Opdam, die zich ook in de gevangenis zo onopvallend en netjes probeert te gedragen. En aan de andere kant Lodder die soepel meedoet met de andere levenslang gestraften in het flink zijn tegenover elkaar en de bewaarders. Lodder is een krachtmens, met zijn één meter vijfentachtig zeker vijftien kilo zwaarder dan de dokter.[2]

Lodder heeft wel een liefhebberij voor alles wat met vergiften te maken heeft en omdat Opdam in zijn cel een aardige verzameling chemische en farmaceutische producten verzameld kan deze zich verheugen in de belangstelling van Lodder.

In de ochtend  van 5 februari 1958 vind een bewaarder Arie Lodder dood in cel. Doodsoorzaak van Arie bleek vergiftiging met cyaankali te zijn. Men vond bij het lichaam van Arie Lodder nog een stuk chocola.[3]

In de gevangenis wordt een brief van Lodder gevonden waarin hij zich schuldig verklaart aan de moord op de vrouw van dokter Opdam. Het blijkt dat beide mannen zo'n soort briefje geschreven hebben: dokter Opdam dat hij de vrouw van Arie had vermoord. Als een van beiden zou overlijden, zou de ander op deze manier vrijuit gaan. Maar dokter O. had deze constructie ongetwijfeld opgezet met de bedoeling de natuurlijke dood van Arie niet af te wachten. Met briefjes schrijven was hij al eerder door de mand gevallen: zijn vrouw had ook een zelfmoordbrief achtergelaten. Deze bleek later vervalst.

John Opdam zou naar het huis van bewaring worden overgebracht op verdenking van gifmoord op zijn medegevangene Arie Lodder. Zijn eenzame opsluiting zou bijna drie jaar duren. Het vooronderzoek zou zo’n twee jaar duren.

De belangrijkste vraag was hoe het vergif in de gevangenis terecht was gekomen. Die vraag werd uiteindelijk niet opgelost.

De rechtbank in Leeuwarden veroordeelt John Opdam op 31 maart 1961 opnieuw tot levenslange gevangenisstraf. De verdediging tekent meteen hoger beroep aan. Op 21 mei 1962 komt het hof te Leeuwarden voor het eerst bijeen. Maar ook het Hof zal uiteindelijk Opdam veroordelen tot levenslange gevangenisstraf met de aantekening in ‘volstrekte eenzaamheid’



[1] Zie Boost, Rolf: Dr.O., levenslang vergiftigd pagina 83

[2] Zie Boost, Rolf: Dr.O., levenslang vergiftigd pagina 79

[3] Zie Boost, Rolf: Dr.O., levenslang vergiftigd pagina 90 zie ook Korterink Hendrik Jan: Moord in Nederland; De daders, hun fantasieën en hun willekeurige slachtoffers. ISBN 9055131695

Geraadpleegde literatuur:

Amerongen van Martin,: Dokter O in Groene Amsterdammer 31-07-1996 nummer 31/1996

Boost, Rolf,: Dr.O. (levenslang vergiftigd). Uitgeverij Ridderhof 1973

Gestel van, Guy,: Handlangers van de dood. Seriemoord in België en Nederland. Uitgeverij Lannoo 2002 ISBN 9789020947915 pagina 315/316

Korterink Hendrik Jan: Moord in Nederland; De daders, hun fantasieën en hun willekeurige slachtoffers. ISBN 9055131695

Nieuwsblad van het Noorden 02-05-1960 pagina 9 Opnieuw levenslang geëist tegen dokter O.  

Nijgh, Lennaert,: Moord en doodslag; 12 beroemde Nederlandse moordzaken ISBN 9071389947 Uitgeverij Conserve1990

Opdam, Johannes, Franciscus, Alfonsus, Maria: Parenteel van Nanning Cornelsz Obdam XI.456.

Smolders Peter: De 30 meest geruchtmakende misdaden van de Lage Landen Uitgevrij Trion ISBN 904390015X pagina 29 t/m 34

Straten, Hans,: Moordenaarswerk, tweede herziene druk 1990 Uitgeverij De Arbeiderspers ISBN 9029547146 pagina 182 t/m 194 en pagina 239 t/m 246

Vries de, Peter, R.: De moord die nooit mag verjaren en andere minirapportages. Uitgeverij De Fontein 2002 ISBN 9789026118685. Het dossier van Docter O. pagina 61 t/m 63.

Vries de, Peter, R.: Cipier, mag ik een pistool van u? 85 waargebeurde misdaadverhalen. Uitgeverij De Fontein 3e druk 1999 ISBN 9789026115288 Dr.O. leeft u nog  Pagina 134/135. Dr. O is dood maar zijn zoon leeft nog pagina 136/137

Zie verder: Hoofdstuk 2: John Opdam. Tweemaal veroordeeld tot levenslang en kreeg op het einde van zijn leven gratie