We hebben 315 gasten online

Hoofdstuk 28 Levenslang Gerrie Musch: Moord zonder lichaam

Gepost in Boek: De praktijk van de levenslange gevangenisstraf in Nederland

Dit verhaal begint ergens in 1997[1]. Bij de unit tactische recherche van de Groninger politie druppelt via de regionale criminele inlichtingendienst (RCID) informatie binnen dat het bedrijf Cobri niet deugt. Dat geldt ook voor Transline Bouw en Grondverzetmachines i.o .Het zijn dekmantelfirma’s beweren de informanten.

Cobri staat op naam van Gerrie Musch, het andere bedrijf op die van ene Gerben. Gerrie Musch is een oude bekende van de politie. Hij was in 1985, op z’n vierentwintigste, al veroordeeld tot een gevangenisstraf van vierenhalf jaar wegens een overval op een geldloper die hij door de knie schoot. In 1988, net vrij, werd hij opgepakt op verdenking van afpersing, wat hem opnieuw in de cel deed belanden, nu voor drie jaar. In 1993 kreeg hij een jaar celstraf, in 1995 anderhalf. Dat is tien jaar in tien jaar tijd.

Volgens de tips doen Gerrie en Gerben niet in grondverzet.

28. 1 Handel in verdovende middelen

Een proces-verbaal van de RCID (no. 97013536) meldt:

 ‘Vanaf eind 1996 en in 1997 komt er informatie binnen dat de genoemde Gerrie Musch en Gerben bezig zouden zijn met de handel in verdovende middelen en de export van verdovende middelen naar diverse landen. Deze informatie werd verstrekt door bij mijn dienst ingeschreven informanten, die in het verleden vaker zodanige betrouwbare informatie hebben verstrekt, dat mede hierdoor misdrijven konden worden opgelost.

De recherche krijgt toestemming om de telefoons van Gerrie Musch, Gerben en ene Kees te mogen afluisteren. Het onderzoek krijgt een codenaam: Operatie Knoet.

Het blijkt dat men zeer frequent Engeland bezoekt. Op 27 november 1997 stuurt de Engelse criminele inlichtingendienst een fax (15:13 uur) naar het Europol Liaison Office in Den Haag. De Engelsen hebben een transport tussen Nederland en Dover als verdacht bestempeld en vragen informatie over het betrokken bedrijf: Transline, Hoogezand.

‘Customs Intelligence at Dover have identified a suspect movement by an, as yet unidentified, vehicle due to travel on a cash paid booking.’

Het Knoet-team antwoordt per fax dat het genoemde bedrijf ‘in de belangstelling staat in verband met mogelijke handel in verdovende middelen’ en stelt voor gegevens uit te wisselen en een samenwerkingsverband aan te gaan ‘om te komen tot een gezamenlijke aanpak van de verdachten’.

Het wordt 8 april 1998. Het observatieteam ziet hoe vanuit een loods in het Oost-Groningse Veelerveen rond 23.00 uur een graafmachine, een Atlas Rups 1704, op transport wordt gezet. Zes uur later arriveert het gevaarte in Breda. In een fax aan Europol, Engeland:

‘Ons observatieteam zal het transport onder controle nemen naar de boot.’

Het bedrijf Dartline verscheept de graafmachine naar Engeland. Gerke, Gerben en Kees volgen het transport in een bij Eurocar gehuurde zwarte Opel Vectra (SR-JV-44). De politie zendt alvast hun foto’s naar de Engelse collega’s. Bij Gerke wordt vermeldt: ‘Is zeer alert en vuurwapengevaarlijk.’

Op 10 april wordt duidelijk dat Operatie Knoet is geslaagd. De BBC meldt die avond dat de Engelse douane in samenwerking met de National Investigation Service drie Nederlanders heeft gearresteerd op Dartford International Freight Terminal in Kent. Uit een Atlas -graafmachine komt, na veertien uren schroeven en zagen, 973 kilo softdrugs tevoorschijn. De straatwaarde in Engeland: 3,5 miljoen pond. Op het politiebureau in Groningen wordt Operatie Knoet feestelijk beëindigd. De korpsleiding trakteert de rechercheurs op taart.

In juni 1999 wordt Gerrie Musch door het Crown Court, Southwark, Londen veroordeeld tot een gevangenisstraf van acht jaar. Ook Kees krijgt er acht, Gerben zes.

28.2 Opdracht liquidatie getuige moord

De tijd verstrijkt en zo wordt het februari 2002. Een Groninger rechercheur, destijds betrokken bij de Operatie Knoet, krijgt bezoek van een man die verhaalt over een op handen zijnde liquidatie. Er zal een inwoner van Beerta worden vermoord.

Het is een niet alledaagse tip. Het verhaal van de man wordt serieus genomen en er komt een verkennend onderzoek waarin één vraag centraal staat: waarom? Waarom moet Koos uit Beerta het veld ruimen? Al vrij snel worden twee mannen uit Den Haag en een inwoner van Zuidlaren aangehouden. Zij zouden de liquidatie moeten uitvoeren.

Maar waarom? De verkenningen leveren het volgende beeld op. Koos uit Beerta is in oktober 1997 getuige geweest van een moord. Die moord is gepleegd op het erf van een boerderij even buiten Veelerveen. Het slachtoffer is de 55-jarige drugshandelaar Matt Hüren uit Heerlen. In Limburg staat de man dan al vijf jaar als vermist te boek. Nadat Hüren is doodgeschoten, wordt zijn lichaam verbrand in een oven. Koos is daarbij aanwezig. En Gerrie Musch.

Koos tegen de politie: ‘Door het roodgloeiende plaatwerk kon ik het brandende lichaam zien. De oven heeft de hele nacht gebrand.[2]’ De resten worden in beton gegoten. De crematie van Matt Hüren zou hebben plaatsgevonden tussen 23 en 25 oktober 1997.

De moord was helemaal niet bekend bij justitie. M. zat vast voor drugshandel in Engeland. Hij maakte in de bajes een kapitale fout. Hij schreef vanuit zijn cel een brief aan een kennis, met de opdracht iemand om te brengen. De beloning die hij in het vooruitzicht stelt bedraagt 150.000 euro. Het doelwit was de enige getuige van de moord in Veelerveen. Pech voor Gerrie Musch: de kennis stapte met de brief naar de politie. In de cel van M. vond de politie een kladblok. Op het papier van een vel zat de ‘doordruk’ van de moordbrief[3].

Een Belgische vriend van Hüren vertelt aan de politie dat Hüren in september 1997 naar Groningen was vertrokken omdat er wat probleempjes waren.

Koos, het beoogde slachtoffer, wordt aangehouden en aan de tand gevoeld. Aanvankelijk wil hij niks zeggen, maar uiteindelijk slaat hij door. De probleempjes waar de Belgische vriend over sprak, betreffen een zakelijk conflict tussen Gerrie en Hüren. Gerrie denkt dat Hüren drugsgeld achterover heeft gedrukt. Veel geld. Het conflict wordt beslecht met negen kogels.

Bij de politie verklaart Koos: ‘Na de eerste schoten bleef Hüren staan. Toen zakte hij in elkaar.[4]’Het zware lichaam van de Limburger wordt met een kruiwagen naar de achterkant van een schuur gereden.

Daar staat de oven van plaatstaal, door Gerrie Musch zelf in elkaar gelast. Naast de oven ligt een stapel brandhout. Justitie verwijst hier later naar om aan te tonen dat er sprake is van voorbedachten rade. Koos tegen de politie: ‘Door het roodgloeiende plaatwerk kon ik het brandende lichaam zien. De oven heeft de hele nacht gebrand.[5]’ De resten worden in beton gegoten. De crematie van Matt Hüren zou hebben plaatsgevonden tussen 23 en 25 oktober 1997.

De identiteit van de tipgever, mag niet worden prijsgegeven.

Voor de tipgever is dat een levensbedreigende situatie. De rechercheurs zitten ermee in de maag. Ze hebben keihard bewijs in handen,maar het is in hun jargon ‘dubbel nul informatie’, zogenaamde anonieme informatie die een verdachte kan herleiden tot de bron.

De rechercheurs verzinnen op hun beurt een list. De tipgever krijgt met terugwerkende kracht de status van politie-informant, werkzaam voor de criminele inlichtingendienst (cie). De herkomst van cie-informatie mag worden verhuld. En om de tipgever nog  eens extra te beschermen, wordt hij voor de vorm – bij de Burger King in Den Haag – gearresteerd. De brief wordt bij het fouilleren  ‘bij toeval’ gevonden.

28.3 Strafzaak rechtbank Groningen

De officier van justitie gaat met deze werkwijze akkoord en zegt dat gekozen moest worden tussen twee kwaden. Geen goede keuze, zegt hij,maar juridisch wel te verdedigen. De rechtbank heeft geen bezwaar tegen de opmerkelijke werkwijze. In het vonnis staat hierover: ‘Ongebruikelijk, maar de belangen van de verdachte zijn niet geschaad.[6]

De rechercheurs vinden nog iets dat, zo zal later blijken, het verschil zal maken tussen een gevangenisstraf van twintig jaar en levenslang. In de Engelse cel wordt een handgeschreven briefje gevonden met daarop de namen van onder anderen twee politiemensen – Knoet -rechercheurs – en de naam van een officier van justitie. Inclusief hun privéadressen. Een dodenlijst.

Het bestaan van zo’n hitlist verklaart de buitengewoon strenge veiligheidsmaatregelen tijdens de rechtszaken, die deels plaatshebben in De Bunker in Amsterdam-Osdorp. Justitie vreest de lange arm van Gerrie Musch. Als Koos bij de rechter-commissaris als getuige wordt gehoord, draagt hij een pruik en wordt zijn stem vervormd. En dat terwijl de zitting plaatsheeft achter gesloten deuren[7].

28.4 Officier eist levenslang

Blijvend gevaar dus eist officier van justitie levenslang

Gerrie Musch is, zegt de officier in zijn requisitoir, zeer wraakzuchtig en daarmee een blijvend gevaar voor de samenleving. ‘Zijn idee was: geen lijk, geen veroordeling. De familie van het slachtoffer kan het maar moeilijk verkroppen dat er van Matt helemaal niets meer over is. Verdachte maakt het alleen maar erger door te zwijgen. Hij heeft geen spijt, helemaal niets.’ De officier van justitie citeert uit getapte telefoongesprekken waarin Gerke praat over ‘mensen schier maken’.

Daarmee bedoelt hij, zegt de officier: mensen dood maken.

Het is dan duidelijk wat Gerrie Musch boven het hoofd hangt. De officier van justitie roept de hitlist in herinnering: ‘Als Gerke ooit op vrije voeten komt, zijn er mensen onder wie politiemensen, die moeten vrezen voor hun leven.’ Om kwart over twaalf, 21 oktober 2004, eist de officier van justitie levenslang.

De rechtbankpresident heeft een paar keer geprobeerd Gerrie Musch aan het praten te krijgen.

Zegt: ‘Nog los van wat wij van uw zaak vinden, u heeft wel iets uit te leggen.’ Maar Gerrie Musch zegt niets.

Advocaat Alexander Bijl zegt dat justitie te veel is uitgegaan van aannames. Er is geen vuurwapen gevonden en forensisch onderzoek op de plaats delict heeft niets opgeleverd. Het tijdstip van de vermeende moord is onduidelijk. En is het echt waar dat de politie tot Gerben met die brief kwam, niet wist dat Matt Hüren al in 1997 was vermoord? Bestond er niet cie -informatie en was er niet binnen het Groninger politiekorps grote frustratie, omdat met die informatie niets mocht worden gedaan? Jawel. En die frustratie zou hebben geleid tot fanatisme bij agenten jegens Gerrie Musch. Cliënt heeft het gevoel dat hij er wordt ingeluisd. Ook de reconstructie die de politie uitvoerde op het erf van de boerderij, deugt niet. De politie zou Koos te veel hebben gestuurd. Advocaat Bijl verzoekt de rechtbank Gerrie Musch vrij te spreken wegens gebrek aan bewijs. In dubio pro deo![8]

28.5 Rechtbank veroordeeld Gerrie Musch tot twintig jaar

De rechtbank veroordeelt Gerrie Musch tot twintig jaar gevangenisstraf. De rechtbank geeft daarbij nadere bewijsoverwegingen[9]:

' De rechtbank neemt bij de beoordeling van de bewijsmiddelen allereerst in aanmerking de brief, ondertekend met "Gerrie", welke integraal deel uitmaakt van de tenlastelegging. Naar het oordeel van de rechtbank dient deze brief als grondslag voor de bewezenverklaring. De rechtbank neemt daarnaast onder meer in aanmerking de verklaringen die verschillende getuigen ten overstaan van politie hebben afgelegd. De rechtbank constateert dat de inhoud van de brief steun vindt in hetgeen die getuigen hebben verklaard.'

Motivering van de straf[10]:

.....De rechtbank stelt bij de strafoplegging voorop dat verdachte zich schuldig heeft gemaakt aan moord alsmede het beramen en uitlokken van een tweede moord. Dit levensdelict wordt beschouwd als één van de meest ernstige misdrijven dat het Wetboek van Strafrecht kent...

......Verdachte heeft niet alleen de moord koelbloedig voorbereid en voltrokken, maar zich daarna ook op gruwelijke wijze van het lichaam ontdaan. Verdachte heeft daartoe tevoren plaatwerk gekocht, daarvan openlijk een kachel c.q. verbrandingsoven geconstrueerd en zich voorts van een grote voorraad brandhout voorzien. Na de liquidatie heeft verdachte het lichaam van het slachtoffer verbrand en daarmee alle sporen van zijn daad uitgewist. Verdachte heeft niet geschroomd daarbij de medewerking van een relatieve buitenstaander ([naam 2]) in te roepen. Verdachte heeft aldus het slachtoffer het meest fundamentele recht, namelijk het recht op leven, ontnomen. Verdachte heeft getoond geen enkel respect te hebben voor het leven en het lichaam van het slachtoffer.
Verdachte heeft de nabestaanden van het slachtoffer door zijn handelen onherstelbaar leed toegebracht. Door het lichaam van het slachtoffer te verbranden heeft verdachte bovendien de nabestaanden extra leed berokkend en hen de gelegenheid ontnomen op waardige wijze afscheid van hem te nemen. Daarbij komt dat de nabestaanden tot op de dag van vandaag in onzekerheid zijn gebleven over de precieze toedracht van de dood van [slachtoffer].
Enkel en alleen om ontdekking van de moord op [slachtoffer] en zijn rol daarin te voorkomen, heeft verdachte vervolgens - vanuit zijn detentie in Engeland wegens zijn betrokkenheid bij drugshandel aldaar - gepoogd een tweede persoon, [naam 2], van het leven te doen beroven. Naar het oordeel van de rechtbank blijkt daaruit dat verdachte louter zijn eigen belang voor ogen heeft en dat hij - indien dat belang bedreigd wordt - iemand die hem kennelijk in de weg staat niet ontziet....

...De officier van justitie heeft gevorderd dat de rechtbank verdachte een levenslange gevangenisstraf zal opleggen.
De rechtbank overweegt daaromtrent als volgt.
De rechtbank is van oordeel dat ook bij de meest ernstige misdrijven betekenis toekomt aan het uitgangspunt dat de pleger van die misdrijven vanuit humanitaire overwegingen in beginsel perspectief moet worden geboden op terugkeer in de samenleving op enig moment. Het is om die reden dat terughoudendheid moet worden betracht bij het opleggen van levenslange gevangenisstraf. Ook ter zake van levensdelicten dient dit uitgangspunt naar het oordeel van de rechtbank in beginsel te gelden...

...Gelet op de opeenvolging van de beide bewezenverklaarde feiten en op hetgeen getuigen over de persoon van de verdachte hebben verklaard, gaat ontegenzeggelijk een dreiging van verdachte uit en schuilt reeds daarin een gevaar voor herhaling. De rechtbank is daarom van oordeel dat de samenleving langdurig tegen verdachte moet worden beveiligd.
Het zijn met name de gruwelijkheid van de moord en het gevaar voor herhaling, die de op te leggen straf bepalen...
....Een levenslange gevangenisstraf acht de rechtbank echter - mede gelet op voornoemd humanitair beginsel en de achtergronden, waartegen de feiten zich hebben afgespeeld - een te zware straf.
Gelet op het bovenstaande acht de rechtbank - alles afwegende - oplegging van de maximale tijdelijke gevangenisstraf passend en geboden..

Op 4 november 2004 is de maximale gevangenisstraf in Nederland nog twintig jaar. Per 1 januari 2005 zou de maximale gevangenisstraf door een wetswijziging dertig jaar worden.

28.6 Hoger beroep Gerechtshof Leeuwarden

De officier had levenslange gevangenisstraf geëist maar de rechtbank ging daar dus niet in mee. Het Openbaar Ministerie ging daarom in hoger beroep (Gerrie Musch ook) en eiste opnieuw levenslang.

Het Gerechtshof is voor het proces uitgeweken naar De Bunker in Amsterdam-Osdorp. Er zijn aanwijzingen dat dit noodzakelijk is in verband met de gevonden hitlijst.

28.7 Advocaat-generaal eist levenslang

Advocaat-generaal S. du Fossé, noemde de kans dat de ,,wraakzuchtige'' M. nog meer moorden zou plegen dermate groot, dat een levenslange celstraf de enige verantwoorde optie is[11]. Aanklaagster Du Fossé sprak van een ,,schokkende kilheid en gewetenloosheid'' waarmee M. dacht zich van zijn tegenstanders te kunnen ontdoen. De moord op Matt Hüren en daaropvolgende verbranding van diens lijk noemde zij ,,mensonterend en onvoorstelbaar wreed''.

De beweegredenen van Gerrie Musch laten zich raden. Mocht bij hem een steekje los worden geconstateerd, zou hij niet volledig toerekeningsvatbaar zijn, dan dreigt, naast een langdurige gevangenisstraf, de maatregel tbs. Zonder enig inzicht in zijn grijze massa is de tbs-maatregel niet mogelijk. Gerrie Musch gokt. Hij gokt op twintig jaar celstraf. Dat is netto ruim dertien jaar zitten, minus voorarrest. En hij zit al een tijdje.

Twintig jaar betekent dan dat hij over een kleine tien jaar weer vrij man is. Het is een gewaagde gok. Bij verlies is het levenslang. Gedragsdeskundigen hadden al eens gerapporteerd: ‘Niet gebleken is dat de weigering is toe te schrijven aan een gebrekkige ontwikkeling of ziekelijke stoornis van de geestvermogens.’ Gerrie Musch gokt bij volle verstand. En verliest.

28.8 Gerechtshof veroordeeld Gerrie Musch tot levenslang

Het Gerechtshof Leeuwarden veroordeelt op 19 juli 2007[12] de dan vijfenveertigjarige Gerrie Musch tot een levenslange gevangenisstraf. Het hof acht bewezen dat verdachte een ander met een vuurwapen heeft vermoord en hem vervolgens in een door hemzelf gemaakte oven heeft verbrand. Van de stoffelijke resten is geen spoor teruggevonden. De bewezenverklaring berust behalve op verklaringen van getuigen op een brief van verdachte waarin hij een ander probeert aan te zetten tot moord op een van de belangrijkste getuigen van de moord en verbranding. Deze moord is niet uitgevoerd. Ook voor deze mislukte uitlokking is de verdachte veroordeeld. De rechtbank te Groningen had verdachte gestraft met een gevangenisstraf van twintig jaar. Daarbij heeft zij overwogen dat ook de daders van de ernstigste misdrijven uitzicht dienen te houden op een terugkeer in de maatschappij. Het hof is het met dit uitgangspunt eens, maar is van oordeel dat er uitzonderingen zijn waarin een vrijlating op termijn onaanvaardbaar is. Dit is zo 'n uitzondering. Het hof heeft hierbij gelet op het gruwelijke, mensonterende en bizarre van de bewezen verklaarde feiten. Verder heeft het hof in beschouwing genomen dat verdachte de nabestaanden van het slachtoffer veel leed berokkend heeft. Zij hebben geen afscheid kunnen nemen en verkeren tot op de dag van vandaag in onzekerheid over de plaats waar en de wijze waarop de overblijfselen van hun dierbare zijn gedeponeerd. Het hof heeft bij de bepaling van de straf voorts overwogen dat verdachte geweigerd heeft medewerking te verlenen aan een gedragskundig onderzoek, dat mede gericht zou zijn geweest op beantwoording van de vraag of de bewezen verklaarde feiten de verdachte kunnen worden toegerekend. Nu de desbetreffende rapportage ontbreekt en het hof zelf geen aanknopingspunten heeft kunnen vinden, waaruit kan worden afgeleid dat de daden hem niet kunnen worden toegerekend, moet verdachte volledig verantwoordelijk voor zijn daden worden geacht. Verdachte heeft naar het oordeel van het hof aangetoond gewetenloos te zijn; hij heeft er geen probleem mee andere mensen uit de weg te ruimen als ze hem op een of andere wijze in de weg zitten. Hij is haatdragend en wraakzuchtig. Het hof deelt de opvatting van de advocaat-generaal dat, in het geval de verdachte vrijkomt, diverse personen voor hun leven hebben te vrezen. Alles tezamen genomen oordeelt het hof dat de bescherming van de maatschappij tegen deze dader de voorrang dient te hebben boven het perspectief op vrijlating op enige termijn en dat dus terugkeer in de samenleving onaanvaardbaar is.


[1] Belangrijkste gegevens ontleent aan Zijlsta, Rob:Ik beroep mij op mijn zwijgrecht in http://www.koudbloed.nl/content/docs/robzijlstra.pdf 29-10-2008

[2] idem

[3] Van Mely, Wick: De zaak Math Huren. (Veelerveen)

[4] Belangrijkste gegevens ontleent aan Zijlsta, Rob:Ik beroep mij op mijn zwijgrecht in http://www.koudbloed.nl/content/docs/robzijlstra.pdf 29-10-2008

[5] idem

[6] Rechtbank Groningen LJN AR5215 04-11-2004

[7] Gegevens ontleent aan Zijlsta, Rob:Ik beroep mij op mijn zwijgrecht in http://www.koudbloed.nl/content/docs/robzijlstra.pdf 29-10-2008

[8] Gegevens ontleent aan Zijlsta, Rob:Ik beroep mij op mijn zwijgrecht in http://www.koudbloed.nl/content/docs/robzijlstra.pdf 29-10-2008

[9] Rechtbank Groningen LJN AR5215 04-11-2004

[10] idem

[11] Volkskrant 05-07-2006: Levenslang geëist in moordzaak zonder lijk.

[12] Gerechtshof Leeuwarden LJN AY4320 19-07-2006

Geraadpleegde bronnen:

Rechtbank Groningen LJN AR5215 04-11-2004

Gerechtshof Leeuwarden LJN AY4320 19-07-2006

Van Mely, Wick: De zaak Math Huren. (Veelerveen)

Volkskrant 05-07-2006 : Levenslang geëist in moordzaak zonder lijk.

Zijlsta, Rob:Ik beroep mij op mijn zwijgrecht in http://www.koudbloed.nl/content/docs/robzijlstra.pdf 29-10-2008

Zie verder Hoofdstuk 29: Libiër Hasèn Aksema levenslang wegens moord en ontvoering