We hebben 190 gasten online

29 c) Deventer moordzaak deel 3

Gepost in Strafrecht in Historie

Herzienigsverzoek

Deventer Moordzaak Deel 3

ernst louwers

Herzieningsverzoek advocaat Geert/Jan Knoops

Er kan geen tweede bloedvlekje van de veroordeelde Ernest Louwes zijn aangetroffen op de blouse van de vermoorde mevrouw Wittenberg. Dat stelt advocaat Geert-Jan Knoops in een opmerkelijke ‘aanvulling’ op zijn revisieverzoek aan de Hoge Raad.

In mei 2006 meldde het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) dat er ‘een nieuw bloedspoor’ van Louwes zou zijn gevonden in de ‘lichtrode substantie’ (mogelijk make-up) op de blouse van het slachtoffer. Het was een van de belangrijkste uitkomsten van het ‘orienterend vooronderzoek’ dat het OM dit jaar naar de Deventer moordzaak heeft laten verrichten. Volgens het OM was hiermee aangetoond dat de aanwijzingen tegen Louwes, die in 2004 door het gerechtshof in Den Bosch tot twaalf jaar gevangenisstraf was veroordeeld, nog sterker waren dan voorheen.

Maar tijdens het proces bij het hof Den Bosch in januari 2004 had hetzelfde NFI, zo schrijft Knoops, nog in een rapport laten vastleggen dat ‘in geen van de aangetroffen sporen in de lichtrode substantie bloed of sperma is aangetoond’. Knoops: “Het kan niet zo zijn dat vervolgens in mei 2006 plotsklaps wel een bloedvlekje wordt aangetroffen.”

Volgens Knoops is de gang van zaken des te opmerkelijk omdat al in 1999 de blouse door het NFI was onderzocht en er toen helemaal geen bloedvlekken werden gevonden in de kraag van de blouse. De advocaat meent dan ook dat ‘niet kan worden volgehouden dat terzake geen sprake kan zijn geweest van contaminatie’ (besmetting). Of die besmetting bewust of onbewust is gebeurd, laat hij in het midden.

In zijn aanvulling op het revisieverzoek gaat Knoops ook uitgebreid in op een interview dat prof. T. Broeders, chief scientist bij het NFI, aan NRC Handelsblad gaf op 29 juli 2006. Hierin verdedigde Broeders het onderzoek door het NFI en de daaraan verbonden conclusies. Volgens Knoops is dit met oneigenlijke argumenten gebeurd en heeft het NFI zichzelf gediskwalificeerd als forensisch onafhankelijk instituut.

Herzieningsverzoek Deventer moordzaak

Eindhovens Dagblad 27 juli 2006

Advocaat Geert-Jan Knoops heeft gisteren namens de voor de Deventer moordzaak veroordeelde Emest Louwes een herzieningverzoek bij de Hoge Raad ingediend. Daarmee probeert de raadsman het onderzoek naar deze langslepende moordzaak opnieuw heropend te krijgen. Fiscaal-jurist Louwes is tot twaalf jaar cel veroordeeld voor de moord op de weduwe Jacqueline WIttenberg uit Deventer.. Volgens zijn advocaat blijkt uit onderzoek van een Brits instituut dat dna-sporen van Louwes op de blouse van het slachtoffer geen dadersporen hoeven te zijn.

Louwes looft ton uit voor tipgever

Volkskrant 8 juli 2006 - Ernest Louwes, de man die is veroordeeld in de Deventer moordzaak, looft een beloning uit van 100 duizend euro voor informatie die leidt tot zijn vrijlating.

Dinsdag plaatst hij een advertentie in de Stentor/Deventer Dagblad, met een telefoonnummer waar tipgevers zich kunnen melden. Het geld is bij elkaar gebracht door sympathisanten die ervan overtuigd zijn dat Louwes ten onrechte is veroordeeld voor de moord op Jacqueline Wittenberg in 1999. Louwes zit een celstraf uit van twaalf jaar. Hij was financieel adviseur van de rijke weduwe.

Volgende week verschijnt ook een pamflet van Maurice de Hond, waarin alle informatie staat die hij heeft verzameld over de Deventer moordzaak.

De Hond weet zeker dat Louwes onschuldig is. Hij kreeg het Openbaar Ministerie (OM) in januari zover dat een oriënterend vooronderzoek werd ingesteld naar de zaak. Het liep voor hem uit op een teleurstelling: justitie houdt vol dat Louwes de dader is. Het onderzoek leverde juist nieuwe aanwijzingen tegen hem op. De Hond heeft tevergeefs gepleit voor openbaarmaking van het onderzoeksrapport. Hij wil aantonen dat justitie aanwijzingen tegen een andere verdachte heeft genegeerd.

Klusjesman Michaël de J., die volgens de opiniepeiler de moordenaar is, heeft De Hond aangeklaagd wegens smaad, laster en belaging. Het OM moet nog besluiten of hij hiervoor zal worden

OM: geen heropening Deventer moordzaak

Menno van Dongen Volkskrant 13 juni 2006

AMSTERDAM - De Deventer moordzaak wordt niet heropend. Het Openbaar Ministerie (OM) heeft na maandenlang onderzoek geen informatie gevonden die aannemelijk maakt dat Ernest Louwes onterecht is veroordeeld voor de moord op Jacqueline Wittenberg,

Tijdens aanvullend onderzoek naar de blouse van het slachtoffer zijn zes nieuwe DNA-sporen van Louwes gevonden. Eerder vond het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) al DNA op zeven plekken op het kledingstuk. Volgens het OM is het genetisch materiaal tijdens de moord op de blouse terechtgekomen. Meest verdacht is een nieuw bloedspoortje van Louwes. Daarvoor is volgens Justitie ‘meer dan oppervlakkig contact’ nodig geweest.

Louwes heeft steeds beweerd dat hij alleen zakelijk contact had met de weduwe. Hij adviseerde Wittenberg over haar testament. Zijn DNA zou zijn overgedragen via speeksel, tijdens een gesprek.

Het OM stelde in januari een ‘oriënterend onderzoek in op basis van informatie van Maurice de Hond. Die had nieuwe informatie die volgens hem aantoonde dat de moord is gepleegd door Michaël de J., de klusjesman van de weduwe. Zijn vriendin, Meike W., zou hem een vals alibi hebben gegeven.

Justitie heeft de klusjesman en diens vriendin opnieuw verhoord. Volgens het OM waren hun eerdere verklaringen ‘op onderdelen tegenstrijdig’. Die tegenstrijdigheden zijn destijds niet onderzocht, erkent Justitie. Maar nieuwe verklaringen van het stel, die niet openbaar worden gemaakt, zouden ‘consistent’ zijn.

Het NFI heeft nader onderzoek gedaan naar briefjes die de politie in 1999 kreeg toegespeeld. Volgens De Hond en enkele deskundigen zijn die geschreven door de vriendin van de klusjesman. Ze wilde daarmee maar verluidt de aandacht afleiden van Michaël. Maar volgens het NFI en het Britse laboratorium FSS is het niet waarschijnlijk dat zij de auteur is van de briefjes.

De conclusies van het OM zijn openbaar gemaakt in een persbericht. Het onderzoeksteam van het OM heeft een rapport van 600 pagina's over deze zaak geschreven. Dit rapport wordt niet vrijgegeven.

Opiniepeiler Maurice de Hond, belangrijkste pleitbezorger voor de onschuld van Ernest Louwes, wil dat de Tweede Kamer een ‘onafhankelijk onderzoek’ instelt naar de Deventer moordzaak. Dat zegt De Hond in een eerste reactie op de uitslag van het onderzoek van het Openbaar Ministerie.

Advocaat Geert-Jan Knoops gaat nog deze maand namens de voor de Deventer moordzaak tot twaalf jaar veroordeelde fiscaal-jurist Ernest Louwes een herzieningsverzoek indienen bij de Hoge Raad. Daarmee wil de raadsman het onderzoek naar deze langslepende moordzaak alsnog heropend krijgen.

De advocaat heeft nieuwe informatie verzameld. Daaruit blijkt volgens hem dat er ook andere verklaringen zijn voor het gevonden DNA-materiaal van Louwes op de blouse van het slachtoffer, de weduwe Jacqueline Wittenberg uit Deventer. Knoops stelt dat een onderzoek van het Britse forensische onderzoeksinstituut Forensic Science Service (FSS) aangeeft dat de gevonden sporen van Louwes geen zogenoemde dadersporen hoeven te zijn. Er kunnen in de visie van FSS ook andere verklaringen voor zijn, aldus Knoops.

De raadsman vindt het jammer dat het OM nu al een definitieve conclusies heeft getrokken klaar heeft. ‘Er wordt nog steeds onderzoek gedaan. Niet valt uit te sluiten dat dit ook ontlastend bewijs kan opleveren’, meent Knoops. ‘Daarom heb ik er moeite mee dat het OM nu al een eindoordeel heeft geveld.’

Stan de Jong: Deventer moordzaak wordt niet herzien

Over een week wordt bekend of het college van pocureurs-generaal de Deventer moordzaak opnieuw aan een rechter voorlegt. Eerlijk gezegd: ik heb er een hard hoofd in. Dit in tegenstelling tot anderen die zich, na de actie van Maurice de Hond, voor deze zaak zijn gaan interesseren. Door zijn grote, soms wat roekeloze inzet heeft De Hond een enorm verwachtingspatroon geschapen. Maar zijn die verwachtingen terecht? Als we Maurice mochten geloven had Louwes al lang en breed bij zijn Anneke op de bank gezeten. Dat is niet gebeurd. Helaas.

Vermoedelijk vloeit mijn scepsis deels voort uit zelfbescherming. Bescherming tegen de angst voor weer een teleurstelling. In deze zaak, waar ik sinds medio 2003 mee bezig ben, heb ik nu eenmaal al het nodige meegemaakt.

Maar ik denk dat er ook andere redenen zijn te vermoeden dat het niet appeltje-eitje voor Louwes, zijn familie en zijn (inmiddels vele) medestanders wordt.

Allereerst moeten we de nieuwe bewijzen of aanwijzingen die Maurice sinds januari 2006 naar voren heeft gebracht onder de loupe nemen. De belangrijkste zijn de twee briefjes (een dat in de tuin vlak na de moord werd gevonden, een andere dat aan de politie werd gestuurd) en die door Meike, de vriendin van Michael de J., zouden zijn geschreven om de politie op een dwaalspoor te zetten. De briefjes zijn door Algemeen Schriftkundig Bureau Waisvisz & Waisvisz geanalyseerd. Ed en Wanda Waisvisz zijn twee uitstekende schriftexperts – laat dat voorop staan. Maar het wereldje der schriftanalisten is niet bepaald oude adel. Integendeel, het is er haat en nijd. In mijn boek heb ik er destijds enige hartenswaardige passages aan gewijd. De Waisviszen leven op voet van oorlog met het handjevol andere schriftgeleerden dat Nederland rijk is, en dat niet te beroerd is de rotte vis over het echtpaar uit te storten. Opmerkelijk is dat dit ook schriftexperts bij het NFI betreft.

Anders gezegd: geef mij de mening van een schriftexpert, en ik zet er een andere schrifexpert tegenover. Dat een Amerikaan in Dallas de bevindingen van Waisvisz onderschrijft, is aardig, maar hoeveel zegt dat? Misschien zijn er handschriftexperts in Connetticut of Wyoming te vinden die het daar helemaal niet mee eens zijn. Let wel: ik schrijf dit niet omdat ik denk dat de briefjes niet door Meike zijn geschreven en een belangrijk spoor naar de waarheid vormen, integendeel, ik wil slechts aangeven dat het geen gelopen koers is.

Een andere aanwijzing voor de onschuld van Louwes (of beter gezegd: de schuld van Michael) vormt het alibi van Michael op de (vermoedelijke) avond van de moord, 23 september 1999. Dit schreef ik in 2003, het betreft het tweede verhoor van Michael:

“De rechercheurs concluderen dat Michael geen sluitend alibi heeft. Vrijwel gelijktijdig horen andere agenten zijn vriendin. Meike houdt min of meer vast aan de eerste lezing. (...) Het riekt wel heel erg naar een (zij het slecht uitgespeeld) een-tweetje.”

Kortom, ook destijds had al bekend kunnen zijn dat het alibi van Michael niet deugde. Dat de officier van justitie, mevrouw Duyts, later beweerde dat alle andere verdachten dan Louwes waterdichte alibi’s hadden, was een flagrante leugen.. Het klopt dat het alibi door de groep-De Hond nog verder onderuit is gehaald doordat telefoonverkeer op de avond van de moord bekend is geworden. Maar ja, nieuw is het in de kern niet. Het tweetal zal zich ongetwijfeld op een falend geheugen beroepen. Of op het feit dat de politie destijds blijkbaar voldoende aanleiding zag geen nadere strafvervolging in te stellen.

Een derde eye-opener van Maurice waren close ups van de blouse van het slachtoffer, waarop duidelijk was te zien dat er ‘bolletjes’ zaten op de bloedafdruk van het lemmet van het mes op de blouse. Die bolletjes komen frappant overeen met een globalmes waarmee Michael de moord zou kunnen hebben gepleegd. Michael verzamelde deze vrij zeldzame koksmessen en ging op de zaterdag na de moord naar Arnhem, naar eigen zeggen om een strip voor zijn globalmessen te kopen. Maar die dag werd geen strip verkocht, wel een globalmes. De verkoopster kon zich niet herinneren dat Michael de koper was, maar herkende hem wel als een vaste klant. De theorie van Maurice is: Michael heeft zich een nieuw globalmes aangeschaft om het expemplaar waarmee hij de moord zou hebben gepleegd, en had weggegooid, te vervangen. Intrigerend – dat is zeker. Maar ja, nieuw is het wederom niet. Al in 2002 schreef Waisvisz voor het eerst dat de moord vermoedelijk met een globalmes was gepleegd. Daar komt bij: in dit stadium speelt het moordwapen geen enkele rol meer. Het is sluw door justitie weggespeeld. Zolang Michael in zijn onschuld blijft volharden, vrees ik dan ook dat bespiegelingen over het mes geen potten bij justitie zullen breken. In theorie kan trouwens ook iemand anders dan Michael met een globalmes tekeer zijn gegaan.

Nogmaals: ik schets hier een worst-case-scenario.

Ten vierde is er de contra-expertise naar de DNA-sporen op de blouse van mevrouw Wittenberg. Sporen die plotsklaps, op de valreep, tijdens het proces in Den Bosch opdoken. Het betreft ‘gewoon’ contact-DNA, dat eventueel door simpel handschudden kan worden overgedragen, en een minuscuul bloedvlekje. De sporen zouden van Ernest Louwes zijn en vormden het belangrijkste (en enige) bewijs om hem opnieuw te veroordelen in februari 2004.

Er is op de website van Maurice – en daarbuiten – al met verhitte hoofden gediscussieerd over de waarde van de contra-expertise die in Engeland plaatsvond. Volgens Maurice en advocaat Geertjan Knoops zou uit het nieuwe rapport blijken dat het DNA-bewijs van generlei waarde meer is. Volgens professor Peter van Koppen is die conclusie onjuist, en zou het rapport op punten zelfs belastender voor Louwes zijn dan de beslissing van het hof Den Bosch.

Welnu, ik heb het onderzoek gelezen en ik vind dat Maurice meer gelijk heeft dan Van Koppen. De analyse van het bureau FSS is in de kern simpel. Het hof Arnhem heeft twee mogelijke verklaringen gegeven voor de aanwezigheid van het DNA op de blouse: het is er tijdens de moord op gekomen, of het is er op gekomen tijdens een werkbezoek van Louwes aan de weduwe, die ochtend. Om een aantal redenen koos het hof voor de tweede optie. Het FSS meent dat deze keuze niet gemaakt kan worden, voor zover het de ‘contactsporen’ betreft. Bovendien komt het FSS met andere mogelijke verklaringen voor het DNA. Zo zou het DNA bijvoorbeeld na de moord op de blouse kunnen zijn gekomen doordat ze in aanraking zijn gekomen met andere bewijsstukken in de zaak (contaminatie) of doordat de (echte) moordenaar de al aanwezige lichaamscellen van Louwes uit heeft gesmeerd over de blouse. Met die alternatieve mogelijkheiden heeft het hof onvoldoende rekening gehouden. Voor de bloeddruppel geldt dit echter allemaal niet. Het FSS vindt het niet logisch dat het bloed er op een ander moment dan tijdens het delict op is gekomen. Maar, zo besluit FSS, men kan dit ook niet uitsluiten. Ik concludeer dan ook dat er veel meer twijfel over de waarde van het DNA-bewijs zijn gerezen dan waarmee het hof destijds rekening hield. Dat is ontlastend voor de veroordeelde.

Echter – ik blijf nog even partypooper spelen – de contra-expertise is een papieren stuk. Het is niet zo dat de blouse zelf opnieuw onder de elektronenmicroscoop is gehouden. Daarmee blijft het een interpretatie van deskundigen die tegenover de oude interpretatie van andere deskundigen staat. Volgens vaste jurisprudentie zijn nieuwe deskundigenverklaringen geen reden tot een herziening. Daarmee is het twijfelachtig of.het FSS-onderzoek een novum oplevert. Dat is formeel juridisch nodig om de zaak voor revisie bij de Hoge Raad voor te dragen.

Mijn scepsis over een goede afloop, betreft ook iets heel anders. Namelijk de manier van operereren door de commissie die door het college van procureurs-generaal maanden geleden, na de actie van De Hond, aan het werk is gezet. Laten we eerlijk zijn: het is op zijn elfendertigste gegaan. Vele weken had men nodig om zich ‘in te lezen’. Na die periode was er een optreden van Harm Brouwer, voorzitter van het college, in het tv-programma Woestijnruiters. De woorden van Brouwer gingen er bij Louwes’ medestanders in als hosties in een ouderling. Maar ik koesterde zo mijn bedenkingen. Er was volgens Brouwer ‘geen reden om op dit moment te twijfelen aan het oordeel van de rechter’. Nu kan men zeggen: dit moest de jurist wel zeggen, want ja, de situatie was dat er al iemand in de gevangenis zat, tot in hoogste instantie veroordeeld voor de moord. Hij kon niet anders, de arme Brouwer. Maar is dat niet wishfull thinking? Brouwer vervolgde namelijk, ik meen letterlijk: “Omdat we echter alles willen uitsluiten hebben we nog enkele weken nodig voor het onderzoek.”

Alles willen uitsluiten... Die woordkeuze... Moet die niet aldus worden verstaan: we vinden onvoldoende aanleiding om tot een heropening van de zaak over te gaan, maar ja, omdat we niet de schijn willen wekken dat we er niet alles aan gedaan hebben, en omdat we het volk de indruk willen geven dat we echt, werkelijk waar, een heeeel ander OM zijn dan onder die arrogante De Wijkerslooth, gaan we nog even vrijblijvend mensen wat horen, om de negatieve beslissing zorgvuldig in te kleden. Anders gaat die De Hond weer zeuren.

Pas in de afgelopen weken zijn belangrijke getuigen gehoord. Meike en Michael zelfs pas enkele dagen terug. Dat geeft niet de indruk van urgentie bij mensen die menen dat hier een rechterlijke dwaling moet worden rechtgezet. Het lijkt eerder op damage-control. Alles uitsluiten....

Ook de opstelling van Meike, Michael en hun advocaat Jan Vlug geeft weinig reden tot hoop voor Ernest Louwes. Vlug doet gewoon zijn werk, laat ik dat voorop stellen. Maar wie denkt dat Meike en Michael ineens luidkeels hun rol in de zaak gaan onthullen, is naief. Zij zullen volharden in hun stilzwijgen, zeker nu er niet bepaald sprake lijkt te zijn van zachte dwang door het OM. De twee zijn jaren getraind in doofstommetje spelen. Het zal wel gezellig zijn geweest op het politiebureau in Deventer.

Tenslotte – en nu kom ik op een heikel punt – denk ik dat het OM helemaal niet zit te wachten op een nieuwe ronde in deze zich maar voortslepende moordzaak. Ernest heeft aangekondigd niet te zullen rusten voordat hij iedereen die hem ‘erbij heeft gelapt’ heeft aangepakt. Wie de zaak heeft bestudeerd, weet dat daar aanleiding toe is. Er ligt iets te rotten in de stad Deventer, zoveel is zeker. Waarom de beerput openen? Ik breng in herinnering dat de Schiedammer parkmoord, ondanks dringende verzoeken van Gerard Spong, niet in revisie is gevoerd. Het OM beweerde dat dit geen nut meer had – de werkelijke dader zat toch al gevangen? Maar de werkelijke reden is natuurlijk een andere: te hoog afbreukrisico voor het OM. Frappant is dat Brouwer de term ‘afbreukrisico’ ook gebruikte in het genoemde Woestijnruiters-interview.

Na de uitspraak van het hof Den Bosch hadden sommige positivo’s hun kaarten op de Hoge Raad gezet. Een cassatie zou onvermijdelijk zijn. Mijn verwachtingen waren toen al niet meer hooggespannen. Een derde hof dat zich over de Deventer moordzaak zou buigen, redeneerde ik, was er een teveel. Dat trekt onze rechtstaat niet. De Hoge Raad had ertoe kunnen beslissen, want de wijze waarop de raadsheren en het OM in Arnhem de herzieningsprocedure hadden gevoerd, sloeg werkelijk alles. Maar het hoogste rechtscollege oordeelde anders. Er kwam geen cassatie. Men wilde ervan af.

Alle juridische humbug ten spijt, alles draait toch uiteindelijk toch om de wil van de boven-ons-gestelden. Brouwer staat voor een duivels dilemma. Als hij de zaak niet heropent, zal de groep rond Maurice de Hond veel kabaal maken. Maar misschien gokt hij erop dat dat wel wegebt. Als hij de zaak wel heropent, zal alle vuil onverbiddellijk boven komen drijven. Ik denk dat hij daarom voor het eerste kiest.

“Dames en heren van de pers. Na lang en zorgvuldig onderzoek heeft het OM moeten besluiten de Deventer moordzaak niet te heropenen. Wij voelen natuurlijk mee met de familie van de heer Louwes en...”

Hopelijk heb ik het bij het verkeerde eind. Dan verneem ik het graag van u.

Stan de Jong

www.standejong.nl

Laat ook De Hond zuinig zijn op de rechtstaat

Redactioneel commentaar Volkskrant in Forum 15 april 2006

De teleurstelling van Maurice de Hond over de weigering van mi- . nister Donner de straf van Ernest Louwes te onderbreken, is begrijpelijk. De Hond kanîn zijn pogingen een herziening van het vonnis in de Deventer moord zaak af te dwingen, op veel steun rekenen. Daarbij mag echter niet uit het oog worden verloren dat een stellige overtuiging van iemands onschuld nog geen bewijs is. Donner stelde terecht dat als hij op dit soort gronden zou interveniëren Nederland pas echt een bananenrepubliek werd.

Desondanks demonstreert de Deventer moordzaak dat het vertrouwen in de rechtstaat is geschonden. Op papier is er weinig mis met de rechtsgang in Nederland. Wie niet tevreden is met een vonnis kan de zaak aan een hogere rechter voorleggen en daarna nog aan de Hoge Raad. Bekrachtigt die hetvonnis ook, dan wordt de zaak geacht te zijn afgesloten. Dit rechtssysteem kan alleen functioneren zolang er vertrouwen bestaat in de deskundigheid van het opsporingsapparaat en de onafhankelijkheid van de rechter. Een aantal gerechtelijke dwalingen - de Puttense moordzaak, de . Enschedese vuurwerkramp, de Schiedamse parkmoord - heeft hierover twijfels doen rijzen.

De fouten die politie en justitie in deze zaken hebben gemaakt, zijn onweerlegbaar. Nochtans werken rechercheurs, aanklagers en rechters niet in een maatschappelijk vacuüm. Zowel het opsporingsapparaat als de rechterlijke macht zijn het afgelopen decennium onderworpen aan reorganisaties waarbij productiedoelen - vertaald in het aantal aangebrachte zaken en vonnissen - belangrijker dreigden te worden dan het bewaken van de kwaliteit en de zorgvuldigheid. De politiek eiste bovendien ~en hardere aanpak van de criminaliteit, wat een premie zette op snelle arrestaties. In combinatie met de gesloten cultuur bij het Openbaar Ministerie werd zo een klimaat geschapen waarin het gevaar van een tunnelvisie levensgroot aanwezig was.

Zijn ook Louwes en de Haagse verpleegster Lucia de B. hiervan het slachtoffer? Evenals destijds in de Puttense moordzaak zijn het burgers die, overtuigd van de onschuld van de veroordeelden, pleiten voor een herziening van het vonnis. Maurice de Hond gaat daarbij' in zijn campagne voor de vrijlating van Louwes nog een stap verder door niet alleen nieuwe feiten aan te dragen, maar ook met een eigen 'dader' te komen.

Daarmee overschrijdt De Hond een grens die zijn zaak geen goed doet. Eigenrichtjng ondermijnt derechtstaat niet minder dan een gerechtelijke dwaling. De Deventer moordzaak roept veel vragen op en hetvalt toe te juichen dat mede dankzij de inspanningen van De Hond een nader onderzoek wordt ingesteld.

Zolang de uitslag niet bekend is, moet een minister zwaarwegende redenen hebben de straf van de reeds veroordeelde verdachte te onderbreken. Het risico bestaat immers dat hij weer terug moet naar zijn cel.

Het ontslaat de minister van Justitie niet van zijn plicht andere maatregelen te nemen die het vertrouwen in de rechtspleging kunnen herstellen, zoals het organiseren van meer 'tegenspraak' tijdens het opsporingsonderzoek. De commissie die nagaat welke reeds afgesloten zaken voor een nieuw onderzoek in aanmerking komen, is tegen deze achtergrond te beperkt van opzet. Wanneer twijfels over rechtszaken alleen kunnen worden geuit door degenen - politiemensen, medewerkers van het Openbaar Ministerie en het Nederlands Forensisch Instituut - die zelf medeverantwoordelijk zijn voor gemaakte fouten, blijft het beeld van geslotenheid bestaan. Ook advocaten zouden daarom toegang tot deze herzieningscommissie moeten krijgen, zodat Maurice de Hond en Peter R. de Vries niet steeds opnieuw in actie hoeven te komen.

Donner houdt veroordeelde Louwes voorlopig nog in detentie

Volkskrant 14 april 2004 Menno van Dongen

Ernst Louwes komt voorlopig niet vrij. Een verzoek om zijn gevangenisstraf te onderbreken, in afwachting van nader onderzoek in de Deventer moordzaak, is afgewezen door minster Donner van Justitie.

Donner wil de straf van Louwes niet opschorten omdat het Openbaar Ministerie (OM) op dit moment niet twijfelt aan de veroordeling. Het besluit om nader onderzoek te doen naar de Deventer moordzaak doet daar niets aan af, vindt de minister. Volgens Donner kan het OM pas een weloverwogen besluit nemen als het onderzoek is afgerond. Dat besluit wordt eind mei verwacht.

Ernest Louwes zit al bijna vijf jaar in de gevangenis voor de moord op Jacqueline Wittenberg, in 1999. Hij moet nog drie jaar. Op Radio 1 vertelde hij woensdag dat hij dankzij Maurice de Hond vertrouwen had gekregen in een goede afloop. ‘In het verleden probeerde ik steeds de hoop van me af te zetten. Maar die hoop wordt steeds groter.’

De Hond is onthutst over het besluit van Donner. ‘Het is een grof schandaal dat Louwes nog langer in onzekerheid moet zitten, nu er twijfel is over zijn schuld.’ Hij verwacht veel woedende reacties. ‘Op mijn site melden zich duizenden sympathisanten. Donner had hun vertrouwen in de rechtsstaat kunnen herstellen, maar hij gedraagt zich als een regent. Burgers pikken dit niet, let maar op!’

Hoogleraar strafrecht Peter Tak heeft meer begrip voor het besluit van Donner. ‘Louwes is nu eenmaal veroordeeld door het gerechtshof. Daar kan de minister alleen overheen stappen als hij een hele sterke reden voor twijfel heeft.’ De hoogleraar sluit niet uit dat Louwes eind mei alsnog wordt vrijgelaten. ‘Het is een gunstig teken dat het OM nader onderzoek doet. Daar moet De Hond zich maar aan vastklampen.’

Tak vindt dat de opiniepeiler geduld moet hebben. ‘Hij roept een hoop, maar daarmee staat nog niks vast. Hoe spijtig het ook is voor Ernest Louwes, maar het OM moet zorgvuldig onderzoek doen. Wat pas echt onmenselijk zou zijn? Louwes nu vrijlaten en dan binnenkort weer opsluiten.’

OM twijfelt niet over oordeel Deventer moordzaak

DEN HAAG (ANP) - Het Openbaar Ministerie koestert in de huidige fase van het hernieuwde onderzoek naar de Deventer moordzaak ,,geen twijfel aan de juistheid van het rechterlijk oordeel''. Dat leidde tot twaalf jaar gevangenisstraf voor fiscaal-jurist Ernest Louwes.

Ernest Louwes vecht de juistheid van dat oordeel al jaren aan, met steeds groter wordende aanhang. Het OM maakte maandag bekend dat het een vervolgonderzoek gaat verrichten, in aansluiting op het zogeheten ,,oriënterend vooronderzoek'', dat in januari van start ging.

Het doel van dat onderzoek is na te gaan of er feiten en omstandigheden waren die de rechter mogelijk tot een andere visie hadden gebracht als hij deze ten tijde van de berechting van Louwes had gekend. Louwes werd in allereerste instantie vrijgesproken, maar in hoger beroep veroordeeld. Ook een herzieningsproces leidde tot veler verrassing tot een veroordeling.

Maurice de Hond

Onder aanvoering van opiniepeiler Maurice de Hond kwam eind vorig jaar een campagne op gang om Louwes vrij te krijgen. Volgens De Hond heeft de vroegere klusjesman van het slachtoffer de moord op zijn geweten. Het slachtoffer was de weduwe Jacqueline Wittenberg (60). Zij werd in september 1999 doodgestoken in haar woning in Deventer.

Kernbewijs in het herzieningsproces was een hoeveelheid DNA-sporen op de blouse van het slachtoffer, afkomstig van Louwes. Hij fungeerde destijds als executeur-testamentair van de weduwe, wier man een groot vermogen had nagelaten. Volgens het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) waren de sporen als gevolg van geweld op het kledingstuk terechtgekomen. Recent tegenonderzoek door een Brits forensisch instituut, FSS, zette die conclusies op losse schroeven. De sporen zouden ook op andere manieren op de blouse kunnen zijn gekomen, aldus FSS.

Advocaat Knoops

De advocaat van Louwes, G.J. Knoops, noemt de stelling van het OM dat het in het huidige stadium van het onderzoek geen twijfel heeft aan de juistheid van de veroordeling ,,voor de hand liggend''. Knoops: ,,Men wil alle opties open houden en het veroordelende arrest nog niet openlijk afvallen.'' Hij weigert te geloven dat het gestelde gebrek aan twijfel een voorschot zou zijn op het eindoordeel.

Nieuwe getuigen gehoord Deventer moordzaak

10 april 2006 ANP

Het openbaar ministerie gaat opnieuw getuigen horen in de Deventer moordzaak. Waarschijnlijk wordt er nieuw forensisch onderzoek gedaan. Dit vervolgonderzoek vindt plaats naar aanleiding van resulaten van een 'vooronderzoek', dat volgens justitie vragen oproept.

Het vooronderzoek werd in januari ingesteld, op basis van nieuwe informatie van opiniepeiler Maurice de Hond. Volgens De Hond is Ernest Louwes onterecht veroordeeld voor de moord op de 60-jarige Jacqueline Wittenberg. Zij werd in 1999 doodgestoken in haar woning in Deventer.

Welke getuigen om een verklaring zal worden gevraagd, is onbekend. Het ligt voor de hand dat het OM wil praten met Michaël de J., de klusjesman van de weduwe. Volgens critici heeft justitie belangrijke aanwijzingen tegen De J. genegeerd.

Het OM benadrukt dat er formeel geen nieuwe verdachte is. Het aanvullende onderzoek is over zes tot acht weken afgerond. Dan wordt beslist of de zaak officieel wordt heropend.

DNA-sporen; Aanhoudende twijfel in Deventer moordzaak is slecht voor vertrouwen in eerlijke rechtspraak

Gerlof Leistra in Elsevier 8 april 2006

De slordige gang van zaken rond het DNA-bewijs in de zogenoemde Deventer moordzaak beschadigt het vertrouwen in het rechtssysteem. Na een bizarre rechtsgang, waarbij de fiscalist Emest Louwes in eerste instantie werd vrijgesproken van de moord op de rijke weduwe Wittenberg, in september 1999, is hij uiteindelijk door het Hof in Den Bosch tot twaalf jaar veroordeeld. Doorslaggevend waren DNA-sporen van Louwes op de bloes van het slachtoffer.

Louwes ontkent elke betrokkenheid en er rees steeds meer twijfel of het bewijs wel klopte. Na een publieke actie van opinieonderzoeker Maurice de Hond, die op een website klusjesman Michael de J. aanwees als de dader, stelt het Openbaar Ministerie (OM) een 'oriënterend heronderzoek' in. Op grond daarvan wordt beslist of het OM de Hoge Raad zal verzoeken de zaak te herzien.

Maar nog voor dat onderzoek is afgerond, staat de zaak opnieuw ter discussie. Vorige week presenteerde de advocaat van Louwes, Geert-Jan Knoops, mogelijk ontlastend bewijs. Op zijn verzoek heeft een Brits forensisch instituut het DNA-materiaal op de bloes van het slachtoffer nog eens onderzocht. In hun rapportage schrijven de Britse experts dat het DNA van Louwes heel goed al in de ochtend - vele uren voor de moord - tijdens een zakelijk contact tussen hem en de weduwe kan zijn overgedragen.

Het is niet uitgesloten dat de werkelijke dader' s avonds het DNA van Louwes tijdens een worsteling over de bloes heeft verspreid. Ook zouden de DNA-sporen van Louwes op de bloes terecht kunnen zijn gekomen door besmetting, omdat de kleding niet correct is bewaard. Volgens de Britten had het gerechtshof in Den Bosch geen enkele kennis van zaken en had het DNA nooit als bewijs mogen worden gebruikt.

Knoops speelt zijn troef slim uit en verhoogt zo de druk op het OM. Toch blijven er vragen. Als de werkelijke dader het DNA-materiaal van Louwes heeft verspreid, dan zouden er toch ook sporen van deze onbekende derde moeten zijn aangetroffen, tenzij die handschoenen droeg? En hoe groot is de kans dat er sprake is geweest van besmetting? Zeker is dat de bewaarmethode - in een papieren zak in een onaf gesloten doos - niet de schoonheidsprijs verdient en besmetting niet uitsluit. Maar ruim zes jaar na dato valt dat domweg niet meer met zekerheid vast te stellen.

Het Hof baseert zijn vonnis niet uitsluitend op het DNA-bewijs. Zo blijkt uit gsm-gegevens dat Louwes ten tijde van de moord in Deventer kan zijn geweest. Maar vooral zijn DNA op de bloes van het slachtoffer is in het nadeel van Louwes uitgelegd. Of die interpretatie klopt, is twijfelachtig geworden. Nu zelfs procureurgeneraal Harm Brouwer erkent dat er twijfels zijn, moet het OM het 'heronderzoek' snel afronden. Elke twijfel in zo'n veelbesproken zaak is desastreus voor het vertrouwen van de burger in eerlijke rechtspraak.

Gerlof Leistra

Campagne Maurice de Hond rond Deventer moordzaak

Menno van Dongen in Volkskrant 8 april 2006

Maurice de Hond begint een grote mediacampagne voor Ernest Louwes, die is veroordeeld voor de Deventer moordzaak. De opiniepeiler gebruikt de dochter van Louwes als 'gezicht' voor die campagn~. In advertenties in kranten en tijdschriften zal zij minister Donner van Justitie vragen haar vader voor 25 april vrij te laten, zodat hij op die dag thuis haar 21ste verjaardag kan vieren. Om dat te bereiken, roept ze burgers op om politici onder druk te zetten. Ook 'het verhaal' van Sabine Louwes is onderdeel van de campagne: ze is vanaf dinsdag beschikbaar voor interviews. 'Allerlei media willen haar hebben', zegt De Hond. Haar verhaal is schrijnend, blijkt uit een interview dat ze gaf aan het tijdschrift Linda: 'Mijn broertje en ik waren nog jong toen mijn vader werd opgepakt, het doet pijn dat hij onze puberteit heeft moeten missen.' Haar vader zit al sinds 1999 met tussenpozen in de gevangenis. Vanuit haar ouderlijk huis kan ze zijn cel zien. Af en toe zwaaien we stiekem.'

Volgens Maurice de Hond, zijn er zoveel aanwijzingen dat Sabine's vader onschuldig is, dat Donner zijn straf moet opschorten. In de tijd dat Louwes thuis zit, kan het OM in alle rust onderzoek doen naar twijfels over zijn veroordeling. In januari begon justitie een 'vooronderzoek', dat een maand zou duren. Maar het besluit over heropening van de zaak wordt voortdurend uitgesteld; het geduld van De Hond is nu op.

'Zij wilde iets doen om haar vader te helpen', zegt de opiniepeiler. De advertenties worden betaald door sympathisanten van Louwes. De Hond heeft al 50 duizend euro toegezegd gekregen.

Er zal kritiek komen, verwacht hij. 'Maar ik vind niet dat ik te ver ga. Wat te ver gaat, is dat Louwes in de gevangenis zit, terwijl er twijfel is over zijn schuld. Politici en media zijn te passief. Ik spreek Louwes dagelijks. Hij zit al bijna drie maanden in spanning. Het is schandalig dat hij nog steeds in de gevangenis zit.

'De dna-sporen hadden nooit gebruikt mogen worden'

In de Deventer moordzaak gaf dna-bewijs de doorslag. Toch staat de"zaak te boek als mogelijke gerechtelijke dwaling. Advocaat Geert-Jan Knoops over het bewijs en de gemaakte fouten.

JOKE MAT in NRC 7 april 2006

Op 26 januari 2004 haalt de rechter van het hof van Den Bosch de blouse tevoorschijn van de vermoorde weduwe uit Deventer. In roze vlekken op die blouse hebben onderzoekers van het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) kort tevoren dna-materiaal gevonden van de voor de moord veroordeelde Ernest Louwes.

"Ik zal het nooit vergeten", zegt advocaat Geert-Jan Knoops in zijn Amsterdamse kantoor. "De president zei: 'Het hof stelt vast dat de roze vlekken met .het blote oog waarneembaar zijn.' Als dat zo is, is het een raadsel dat er nooit eerder melding van is gemaakt." Wat die roze vlekken zijn, is onduidelijk.

Knoops gaat de Hoge Raad verzoeken de zaak van de in 1999 vermoorde weduwe te heropenen. Een recente Engelse second opinion over het dna-bewijs toont volgen hem aan dat fiscaal jurist Louwes, die een straf van twaalf jaar uitzit niet had mogen worden veroordeeld. Een groep vrijwilligers onder aanvoering van Maurice de Hond vond dat al langer. Zij verzamelen bewijzen tegen een andere man. Het OM doet sinds twee maanden een nieuw 'oriënterend vooronderzoek' naar de zaak. De uitslag, oorspronkelijk gepland voor eind maart, laat op zich wachten.

Geert-Jan Knoops is specialist in herzieningen van strafzaken. Knoops was advocaat van de twee van Putten, die een straf van tien jaar uitzaten voor moord maar bij de herziening in 2002 werden vrijgesproken. Hij doet nu de herziening van de zaak-Ina Post, een bejaardenverzorgster die vier jaar vastzat wegens moord. Hij deed ook de dramatische eerste herziening van de Deventer moordzaak. Tijdens het nieuwe proces vonden NFI-onderzoekers vijf sporen met het dna van Ernest Louwes in de vlekken op de blouse en ook nog een bloedvlekje van Louwes, op de achterkant van de kraag.

Volgens Knoops is het dna-bewijs zwakker dan het lijkt; De zaak speelde al sinds 1999, maar pas op 8 december 2003 bleek dat het NFI één dna-spoor van Louwes had gevonden. Bij de daaropvolgende zitting op 26 januari 2004 had het NFI er nog vier gevonden, plus Louwes' bloedvlekje. "Bizar", vindt Knoops, dat tijdsverloop tussen de eerste en de latere vondsten. "Het NFI zei dat het lag aan de tijdsdruk. Maar je kunt je toch niet voorstellen dat ze een met het blote oog zichtbaar bloedvlekje over het hoofd hebben gezien." Waarom waren die sporen niet al eerder ontdekt? Zijn ze misschien pas lang na de moord op de blouse terechtgekomen, bijvoorbeeld via andere in beslag genomen voorwerpen? Vast staat dat de blouse pas eind 2003 volgens de voorschriften werd verzegeld.

De NFI-onderzoekers nemen aan dat de roze vlekken waarin Louwes' dna is aangetroffen, afkomstig zijn van make-up. Ze veronderstellen dat die tijdens de moord (wurging en messteken) is uitgesmeerd over de blouse. Knoops: "Maar de biologisch-chemische afdeling van het NFI heeft gezegd dat niet is vast te stellen of het werkelijk make-up is. Is de hypothese dat de sporen daar gekomen zijn door gebruik van geweld dan niet even waarschijnlijk als de hypothese dat het gewoon contactsporen zijn?" Louwes bezocht de weduwe 's ochtends op de dag van de moord en zal haar een hand hebben gegeven. Daarmee kan ze later haar blouse hebben geraakt.

Onderzoeker Eikelenboom van het NFI zei voor het hof van Den Bosch dat het waarschijnlijker was dat de sporen waren achtergelaten bij gebruik van geweld. Als argument noemde hij een spoor waarin het dna van Louwes sterker aanwezig was dan dat van de weduwe dat zou bij normaal zakelijk contact nooit ontstaan kunnen zijn. Ook de uiteenlopende plaatsen op de blouse waar het dna van Louwes werd aangetroffen, waren niet te rijmen met gewoon zakelijk contact, vond hij.

Het hof van Den Bosch achtte dit overtuigend. Uit het arrest: Het hof onderschrijft de conclusies van ing. Eikelenboom en de daaraan ten grondslag liggende motivering.' Knoops vindt dat het hof zich daarmee aan de deskundige heeft overgeleverd. Louwes, vindt hij, is veroordeeld op basis van een theorie van het NFI die misschien door andere wetenschappers wordt gedeeld.

Vandaar dat Knoops een second opinion afdwong, betaald door het College van Procureurs-Generaal. De Forensic Science Service in Birmingham kreeg niet de blouse zelf, wel twee rapporten van het NFI, de verklaring van Eikelenboom, een cd-rom met foto's van de blouse en de piekprofielen van de dna-sporen. Volgens Knoops stellen de FSS-onderzoekers in hun rapport dat aan de dna-sporen niet kan worden afgelezen of ze door geweld, dan wel zakelijk contact op de blouse zijn gekomen. Het bloedvlek je, van Louwes is volgens de onderzoekers "very significant", maar ook daarvan kan niet worden vastgesteld sinds wanneer het op de blouse zit. "Het rapport weerlegt de aanname dat het hier om dadersporen zou gaan."

Knoops vindt dat het dna-bewijs niet in de rechtszaak had mogen worden gebruikt. Door na de heropening van de zaak met dit nieuwe bewijs te komen, kreeg het OM volgens hem de kans eerdere fouten te herstellen. "In feite kreeg het OM weer een hoger beroep, wat in het strafprocesrecht niet kan." En de Hoge Raad keurde dat goed."Zo ondergraaft de Hoge Raad het hele instituut van herziening in strafzaken", zegt Knoops.

»Men creëert de situatie dat het OM kan afwachten of een veroordeelde het voor elkaar krijgt een herziening af te dwingen, om als dat lukt te zeggen: jongens, we hebben wat meer bewijs nodig.»

Onbegrijpelijk van de Hoge Raad, vindt Knoops. »Misschien was men zó overtuigd dat Louwes de dader is dat het - psychologisch - niet meer mogelijk was dat dnabewijs terzijde te leggen.» De Raad liet volgens Knoops ook een kans liggen zich uit te laten over de do's en don'ts van dna-bewijs. "Moet een rechter dna-materiaal uitsluiten als voorwerpen niet volgens de regels zijn bewaard? Mag een deskundige de positie innemen van de rechter? Daarover is nu geen principiële uitspraak gedaan.»

Bij de Deventer moordzaak zijn de grootste fouten volgens Knoops gemaakt in het begin. De politie liet na telefoongegevens op te vragen die hadden kunnen aantonen dat Louwes op de avond van de moord niet in de buurt van Deventer was. Het NFI liet na het tijdstip van overlijden vast te stellen. Het vest dat de weduwe tijdens de moord droeg, raakte zoek. »Die fouten zijn onherstelbaar gebleken», zegt Knoops. Er is een grotekans dat de waarheid nooit boven tafel komt, tenzij de werkelijke' dader bekent. Je ziet het bij de twee van Putten - sommigen geloven nog steeds dat zij de schuldigen zijn. Dat zal Louwes ook blijven achtervolgen."

.Herziening zaken

Wetenschappers, forensisch deskundigen, politiemensen en leden van het OM kunnen twijfels over afgesloten strafzaken binnenkort voorleggen aan de commissie-Posthumus 11. Minister Donnèr Oustitie) stelde deze in naar aanleiding van de Schiedammer parkmoord. »Een stap in de goede richting", vindt advocaat Geert-Jan Knoops, »maar geen eindstation». Knoops: »Het is geen onafhankelijke commissie met wettelijke bevoegdheden waar ook een veroordeelde naar toekan.»

Meer twijfel over Deventer moord

NRC 1 april 2006

ROTTERDAM, 1 APRIL. Een Brits forensisch rapport versterkt de gerezen twijfels over het bewijs in de Deventer moordzaak. Op basis van het bewijs is Ernst Louwes veroordeeld tot twaalf jaar cel. Diverse personen zetten zich in om de zaak heropend te krijgen, omdat ze de bewijsvoering ondeugdelijk vinden.

DNA-sporen van Louwes die op de blouse van de vermoorde weduwe Jacqueline Wittenberg zijn aangetroffen, bewijzen niet dat Louwes de moordenaar is van de vrouw. Dat zou blijken uit de contra-expertise die een Brits forensisch instituut op verzoek van Louwes' advocaat Geert-Jan Knoops uitvoerde naar het eerdere Nederlandse DNA-onderzoek.

Knoops besçhikt inmiddels over het Britse onderzoek. "Daarin staat dat het DNA-materiaal van Louwes op de blouse van de weduwe nooit als bewijs had mogen worden gebruikt", zegt Knoops. Het onderzoek zou concluderen dat de DNA-sporen net zo goed op een ander tijdstip dan de moord op de blouse konden geraken.

Volgens Maurice de Hond, die zich inzet om Louwes vrij te krijgen, zou het openbaat ministerie op basis van de contra-expertise het onderzoek moet heropenen.

Hoogleraar rechtspsychologie Peter van Koppen nuanceert de uitspraken van De Hond. "De bevindingen in het onderzoeksrapport willen nog niet zeggen dat het openbaat ministerie de zaak nu gaat heropenen. Ook niet dat Louwes vrij zal komen", zegt Koppen, die het OM op 13 januari verzocht de zaak te heropenen.

Volgens Koppen geeft het rapport een zwaarder gewicht aan het bloedvlekje op de blouse van de weduwe. Hij zegt dat het onderzoek de conclusie trekt dat "het volstrekt onduidelijk is hoe en wanneer dat vlekje daar terechtkwam".

Als het college van procureurs-generaal niet besluit tot heropening, zal Knoops daarom vragen bij de Hoge Raad, zegt hij.

Het OM wilde gisteravond niet inhoudelijk reageren.

DNA bewijs Deventer moordzaak ondeugdelijk

ANP 31 maart 2006: De DNA sporen van Ernest Louwes op de blouse van de vermoorde weduwe Witenberg bewijzen niet dat Louwes de vrouw heeft vermoord. dat zou blijken uit de contra-expertise door een Brits forensisch instituut naar het eerdere Nederlandse DNA-onderzoek.

De conclusies zijn vrijdag bekendgemaakt door Maurice de Hond, die publiekelijk een strijd voert om te bewijzen dat Louwes onschuldig is. Louwes’ advocaat G.J. Knoops beschikt inmiddels over de uitkomst van de Britse contra-expertise.

Volgens De Hond is de slotconclusie van het rapport dat de DNA-sporen van Louwes op de blouse van Wittenberg er net zo goed op kunnen zijn gekomen door het zakelijk contact dat zij hadden op de ochtend van donderdag 23 september 1999. Later op die dag werd zij vermoord.

Ook houdt het Britse instituut FSS het voor mogelijk dat de sporen op de blouse zijn gekomen door contaminatie (besmetting) in plaats van door direct contact. De blouse van Wittenberg zou niet op een goede manier door de politie zijn bewaard.

Fiscaal jurist Ernest Louwes, destijds executeur-testamentair van de weduwe, werd voor de moord veroordeeld tot twaalf jaar cel. Ook het herzieningsproces mondde uit in een veroordeling van Louwes

Volgens Louwes’ raadsman Knoops toont het Britse onderzoek aan dat het gerechtshof het DNA-materiaal nooit als bewijsmateriaal had mogen gebruiken en Louwes nooit had mogen veroordelen. ‘Men zegt in feite tegen de rechters: u had geen verstand van de interpretatie van DNA-materiaal en u trok een te zware conclusie.’

Knoops noemde de Britse conclusie vrijdag in het televisieprogramma Netwerk ‘een terechtwijzing’ voor de rechters. Als het college van procureurs-generaal niet besluit tot een heropening van de zaak, zal Knoops daarom vragen bij de Hoge Raad, zo zei hij. De kans dat Ernest Louwes vrijkomt, is groter geworden, aldus Knoops.

Het Openbaar Ministerie heeft het Britse onderzoek vrijdag binnengekregen en het doorgestuurd naar het onderzoeksteam van het OM in Zwolle. Dat zal het bestuderen en meenemen in het verdere onderzoek. Het OM wil inhoudelijk nu niet reageren, aldus een woordvoerder van het college van procureurs-generaal


Joke Mat in NRC van 25 maart 2006

 

BURGERS NEMEN HET OP TEGEN JUSTITIE

 

Volgens een groep burgers onder leiding van Maurice de Hond is de Deventer moordzaak de zoveelste gerechtelijke dwaling. Justitie zou de verkeerde hebben veroordeeld, een fiscaal jurist die al bijna vijf jaar vastzit. De amateurspeurders weten wie het wel heeft gedaan. 'Hij leek ons een grotere verdachte dan de man die vastzit.'

 

In de zomer van 2005 loopt Henk Vonk vast. Al twee jaar probeert de gepensioneerde leraar maatschappijleer aandacht te vragen voor de fiscaaljurist Ernest Louwes, die volgens hem onschuldig vastzit wegens moord. Hij las het boek De Deventer Moordzaak van HP De Tijd-journalist Stan de Jong,hij las de verslagen van de rechtszittingen, hij schreef brieven aan de koningin en hij correspondeerde met Louwes, die is opgegroeid in dezelfde Amsterdamse wijk als zijn vrouw. 'Ik heb van meet af aan gedacht: wat een waanzin om zo iemand van zo'n misdaad te betichten.' Louwes, de executeur-testamentair van de in 1999 vermoorde rijke weduwe Wittenberg,heeft de moord altijd ontkend.

 

Dan, 'als een deus ex machina', belt opiniepeiler Maurice de Hond op meteen verzoek om informatie. Ook hij heeft zich op de zaak gestort, zij het pas sinds kort. Maar het resultaat is verbluffend. Binnen een paar maanden,in januari dit jaar, heeft hij een gesprek afgedwongen met voorzitter Harm Brouwer van het College van Procureurs-Generaal, de hoogste man van het openbaar ministerie. Het gaat over het bewijs dat is verzameld tegen een ándere man, volgens De Hond 'voor 100 procent zeker' de echte dader. Kort daarna maakt het College bekend dat het openbaar ministerie een oriënterend vooronderzoek instelt naar de reeds afgesloten zaak, een zeerongebruikelijke stap. Het OM honoreerde ook het verzoek van advocaat G.J.Knoops een second  opinion te betalen over het DNA-bewijs tegen Louwes, een onderzoek dat wordt uitgevoerd door de Forensic Science Service inBirmingham.

 

Opeens staat de zaak weer volop in de aandacht. Kranten en tijdschriftenschrijven erover. Talpa zendt een documentaire van anderhalf uur uit. 'Hetis De Hond gelukt politiek en media wakker te schudden', zegt Henk Vonk.De uitslagen van de twee onderzoeken, die zouden kunnen leiden totheropening van de zaak, worden binnenkort verwacht.

 

Dat Maurice de Hond in zijn campagne voor Ernest Louwes een andere burger van moord beschuldigt - deze Michael de J. stond zelfs korte tijd met naam en toenaam op een website - gaat veel mensen te ver. Ook Ernest Louwes zelf moest er in het begin niets van hebben, vertelt zijn vriend Rob Kuiper. 'Hij vond dat Maurice de Hond hetzelfde deed als het OM bij hemheeft gedaan.' Maurice de Hond vindt dat hij goede redenen heeft. 'Iedereen heeft zich voortdurend aan de formele rechtsgang geconformeerd. Dát heeft niets geholpen.' Louwes' advocaat Knoops: 'lk kan me zijn beweegredenenvoorstellen. Het belang dat een in zijn ogen onschuldige vrijkomt, acht hijgroter dan het belang van de privacybescherming van een ander.'

 

Knoops zegt ook dat een advocaat niet makkelijk had bereikt dat hetCollege van Procureurs-Generaal zich weer over een afgesloten strafzaak zoubuigen. 'Alle waardering voor het College dat men de durf heeft gehad dezebeslissing te nemen. Maar het blijft heel moeilijk uit te leggen waarom dit niet kan via de juridische weg. Het zou niet zo mogen zijn dat burgers het initiatief overnemen.

Norse man

Via Maurice de Hond ontdekte Henk Vonk dat hij bepaald niet de enige burger was die zich inspande voor Ernest Louwes. 'Ik ben achter een soortnetwerk gekomen.' Zo'n twintig mensen zijn al vier, vijf jaar intensief met de zaak bezig. Het zijn vooral mannen van middelbare leeftijd, enerzijdshalf-professionele speurders met een verleden bij de politie, anderzijds pure amateurs, zoals een informaticus en een landbouweconoom. Ze hebben hoofdzakelijk e-mailcontact. Niemand krijgt betaald, een enkeling steekt er geld in. De meesten kenden Ernest Louwes niet persoonlijk voor hij in het nieuws kwam, maar onderhouden nu enig contact met hem. Ze noemen hem 'niet zo  sympathiek', 'een wat norse man'. Maar ze geloven heilig in zijn onschuld. En allemaal zeggen ze dat ze Maurice de Hond 'voeden met informatie'.

 

Het werk van deze groep leek in 2003 te worden beloond. De Hoge Raadbepaalde dat de Deventer moordzaak moest worden heropend omdat het mes dat Louwes volgens de politie had gebruikt, niet het moordwapen kon zijn. Uit nieuw onderzoek was gebleken dat er geen DNA van Louwes of de weduwe opzat, en wel van een onbekende ander.

 

Maar tijdens de herziening van de zaak maakte justitie bekend dat Louwes' DNA inmiddels wél was gevonden op de blouse van het slachtoffer. Het hof van Den Bosch handhaafde het vonnis van twaalf jaar cel. Louwes verzette zich hevig toen de parketwachters hem wilden meenemen, een scène die op het journaal kwam en vele malen werd herhaal

 

In februari 2005 noemde Maurice de Hond Louwes in een interview met Intermediair 'een Nederlander met wie hij medelijden had'. Na dat interview ontving hij uit de groep rond Louwes een eerste e-mail over de zaak. De Hond hield contact.

 

En toen verscheen in september het rapport van de commissie-Posthumusover de Schiedammer parkmoord. Door een opeenvolging van blunders van politie en justitie had een onschuldige vier jaar vastgezeten. Maurice de Hond rook een kans. 'Ik heb gezegd: nú is het moment. Jullie moeten een website maken. Daar heb ik ze bij geholpen. En jullie moeten een woordvoerder hebben. Niemand wilde dat doen en toen heb ik het maargedaan.'

 

Het omslagpunt van de Schiedammer parkmoord was de bekentenis van de echte dader. En wat was het mooie: ook in het strafdossier van de Deventer moordzaak sprong een mogelijke andere dader in het oog. In januari dit jaar ging Maurice de Hond langs bij het echtpaar Waisvisz, de spil van de groep rond Louwes. 'Ik heb gezien wat zij over hem hadden verzameld. En toen dacht ik: Ja, die Michael is het gewoon.'

Moedergebonden

Het echtpaar Ed en Wanda Waisvisz (68 en 69 jaar) heeft een 'Algemeen Schriftkundig Bureau' aan huis in Almere-Buiten. Sinds 25 jaar doen ze onderzoek naar handschriften voor politie, justitie en de advocatuur. Op19 oktober 1999, een kleine maand na de moord, zien ze een uitzending van Opsporing verzocht over de Deventer moordzaak. Daarin is sprake van een verdacht briefje dat is gevonden in de tuin van de vermoorde weduwe. Het echtpaar biedt 'belangeloos' zijn diensten aan en ontvangt van de politie een kopie. Op 1 november sturen ze een profiel van de briefschrijver terug. Volgens het echtpaar is deze onder meer 'zeer introvert' en 'moedergebonden' en is het 'hem niet duidelijk of hij nu wel of niet een homofiele aanleg heeft'.

 

Justitie legt deze bevindingen terzijde. Inmiddels is Ernest Louwes gearresteerd. Voor het echtpaar Waisvisz staat vast dat hij niet de daderkan zijn; hij past niet in hun daderprofiel. Als hij toch wordt  veroordeeld, bieden ze Louwes hun diensten aan. In de gevangenis schrijft hij een machtiging: het echtpaar mag alles doen om zijn zaak op te lossen,ook deskundigen aantrekken op basis van no cure no pay .

 

Via fax en telefoon verzamelt het echtpaar informatie. Dan al richten ze zich nadrukkelijk op Michael de J., die de politie ook korte tijd had verdacht. Uit het strafdossier weten ze dat hij een bekende van de weduwe was en een oud-patiënt van haar overleden man, een psychiater. Een voormalige vriendin van hem had de politie verteld dat hij labiel was,regelmatig veel bier dronk, wel eens voorwerpen van de weduwe stal en messen verzamelde.

 

Michael de J. zelf had getuigd dat hij de zaterdag na de moord in Arnhem een 'magneetstrip' voor Global- messen had gekocht. Wanda Waisvisz vroeg iemand een folder van Globalmessen en deed een belangrijke ontdekking. Het lemmet van een van die messen bleek precies te passen op een bloedafdruk van het moordwapen op de blouse van de weduwe. Ze ging na waar in Arnhemdeze messen werden verkocht. Op een gefaxte foto herkende een vrouw Michael als vaste klant in haar zaak. Uit haar administratie bleek verder dat op de bewuste zaterdag geen magneetstrip was verkocht, maar wel een Globalmes.Het echtpaar concludeerde dat Michael de J. een nieuw mes had gekocht omzijn verzameling aan te vullen - waaruit immers het moordwapen was verdwenen.

 

Op haar typemachine zet Wanda Waisvisz alle resultaten op papier. Op 15november 2001 ligt er een rapport van zo'n 120 pagina's waarin het echtpaar erop wijst dat Michael de J. ook geen sluitend alibi heeft en wél past in het door hen opgestelde profiel. Uit het rapport: 'Zijn eigen moeder heeft hem verstoten (het ergste dat een kind kan overkomen) en in het slachtoffer mw. J. Wittenberg zag hij een pseudo-moeder.'

 

Om sterker te staan tegenover justitie schakelt het echtpaar nog allerlei deskundigen in voor aanvullend onderzoek. Sommige van hen behoren nog altijd tot de harde kern van de groep rond Louwes. Zo is daar JohnVisser (46), een voormalige straatagent uit Amsterdam die later in Almere voor zichzelf begon met winkels in verlichting. Het echtpaar Waisvisz was zijn klant. Op hun verzoek verdiept hij zich in de zaak. Samen met een andere oud-rechercheur en met telecomdeskundige Jim Heinen (52), die het echtpaar Waisvisz al langer kende, gaat hij aan het werk om gegevens uit het rapport te verifiëren. 'Michael de J. leek ons een grotere verdachte dan de man die vastzat.'

 

Het team spoorde onder meer de ex-vriendin die over hem getuigd had opin Duitsland. Op een Limburgse camping namen ze haar verklaring op. Met hetrapport-Waisvisz en de nagekomen verklaringen in de hand, dwong Louwes' advocaat in 2003 af dat de zaak moest worden herzien.

 

Het echtpaar Waisvisz had Ernest Louwes intussen vele malen in de gevangenis bezocht. Een saaie man, zegt Ed, introvert. En: nog geen leugentje om bestwil. 'Toen er een bloedvlekje van hem was gevonden op de kraag van de weduwe, suggereerden we dat hij haar misschien wel eens troostend op de rug had geklopt. Dan kijkt hij je aan alsof je een onzedelijk voorstel doet.' Of dat hij zei dat de staat hem na zijn vrijlating wel een baantje bij de belastingen zou mogen geven. Dat dan de schadeclaim wat hem betreft niet zo hoog hoeft te zijn. 'Ik zeg: ja, maar wat iedereen voor jou doet, moet wel betaald worden! Wij hebben er ruim1.500 uur inzitten.' Wanda: 'Als er ooit een schadeclaim komt, moet iedereen daar wat van krijgen.

Patholoog

Het overgrote deel van de informatie die Maurice de Hond verzamelde (en publiceerde op www.geenonschuldigenvast.nl), inclusief het mogelijke daderschap van Michael de J., komt uit het rapport-Waisvisz uit 2001.Probleem: die informatie is oud. Voor heropening van de rechtszaak is een novum nodig, een nieuw feit waar de rechter zich nog niet over heeft kunnen buigen. Daartoe heeft de groep rond Louwes eind 2005 contact gezocht met twee particuliere rechercheurs, Paalman en De Roy van Zuydewijn, die eervol waren ontslagen bij de politie nadat ze kritiek hadden geuit op het onderzoek naar de vuurwerkramp in Enschede. De Hond: 'Zij hebben Michael en zijn vriendin Meike wekenlang gevolgd en in januari Meike geconfronteerd op haar werk.' Meike zou daarbij spontaan hebben gezegd dat ze had gelogen over het alibi dat ze haar vriend in 1999 gaf. De Hond: 'Daar ben ik mee naar het OM gegaan.'

 

Sindsdien bedient Maurice de Hond de media regelmatig met 'nieuwe gegevens'. 'Hij is ongedurig', zegt Rob Kuiper, Louwes' vriend. 'Hij wil constant druk op de media, de politiek, het OM.' HP De Tijd publiceerde vorige maand een stuk over een patholoog die had gewerkt op het Nederlands Forensisch Instituut. Wanda Waisvisz zegt dat ze deze patholoog in de zomer van 2005 bij toeval had benaderd, zonder te weten dat hij op het NFI had gewerkt. Ze liet hem de feiten uit het dossier lezen over de opslag en het vervoer van de blouse van de weduwe. Daarop concludeerde de patholoog dat het zeer goed mogelijk was dat het DNA van Louwes door contaminatie - via een broek en een paraplu - op die blouse terechtgekomen was.

 

Een ander nieuw feit is de conclusie van het echtpaar Waisvisz dat het handschrift op het anonieme briefje in de tuin toebehoort aan Meike, de vriendin van Michael de J. Zij zou dit briefje, en later nog een ander briefje, hebben geschreven om de aandacht af te leiden van haar vriend. Twee bekenden van Meike mailden onlangs aan Maurice de Hond dat ook zij het handschrift herkennen.

 

Deze week bracht Trouw het nieuws dat op de blouse niet alleen een afdruk van het lemmet te zien zou zijn, maar ook van het heft van het mes dat volgens het echtpaar Waisvisz het moordwapen is.

 

Het echtpaar Waisvisz heeft grote waardering voor Maurice de Hond('Ries'). Ed: 'Hij is slim, hij gebruikt zijn hoofd.' Toen Ed suggereerde dat ook nog iemand anders dan Michael de J. in aanmerking kwam voor het daderschap, adviseerde De Hond hem dat te negeren. 'Hij zei: Dat moet je er niet bij halen. Richt je op de hoofdzaak.'

Sensatiezucht

De strategie van Maurice de Hond heeft een splitsing veroorzaakt binnen de groep rond Louwes. De meeste leden vinden het beschuldigen van Michaelde J. te rechtvaardigen. 'Daardoor is er eindelijk beweging in de zaak gekomen', zegt Frederik Vossenaar, een landbouwattaché in Tokio die brieven  schreef aan de politiek en meebetaalde aan de particuliere speurders en aan de website van De Hond. ('Het is een soort hobby', zegt hij. 'Een hobby kost geld.') De overige kosten heeft De Hond zelf betaald.

 

Anderen zijn gereserveerder. Oud-politieman John Visser: 'Zeker weten we pas iets als er iemand is aangehouden en heeft bekend.' Weer anderen zijn vierkant tegen. Zoals Jan Frijters, voormalig hoogleraar aan de landbouwuniversiteit Wageningen. In 2002 schreef hij een vernietigend rapport over een geurproef met een hond, op basis waarvan Louwes de eerste keer werd veroordeeld. Frijters heeft 'grote herrie' met Maurice de Hond,vertelt hij. 'Je mag niet voor eigen rechter spelen. Maurice de Hond is ineen machtspositie, hij heeft een medium tot zijn beschikking. Vanuit die macht iemand onder schot nemen, dat gaat te ver.'

 

Frijters heeft ook kritiek op het echtpaar Waisvisz. Sommige van hunbeweringen vindt hij onwetenschappelijk. 'Je moet aantonen dat de politiezit te klooien, niet zelf onzin uit gaan kramen.' Anderzijds hebben ze grote verdiensten, zegt hij. 'Ze hebben heel wat aan de oppervlakte gebracht dat veel mensen die beter gekwalificeerd zijn, niet hebben gevonden.'

 

Volgens Frijters is de groep rond Louwes geen hecht team, maar zijn het 'allemaal losse mensen die zich kwaad maken'. Bij sommigen speelt sensatiezucht een rol, denkt hij. 'Er zijn nu eenmaal mensen die het spannend vinden zich met ernstige misdrijven bezig te houden. Recherchewerk is ook een beetje een cryptogram oplossen.' Inderdaad bevindt zich in de groep een man die een groot fan is van Peter R. de Vries,misdaadverslaggever. Maar juist De Vries heeft zich nooit achter Louwes opgesteld, omdat hij vindt dat er ook feiten zijn die wijzen op zijn schuld.

Kamergeleerde

In de zomer van 2005 nodigde Rob Kuiper een aantal leden van de groeprond Louwes uit bij hem thuis. Kuiper is zo'n twintig jaar met Louwes bevriend. Zijn vrouw Gina leerde Louwes' vrouw Anneke kennen op zwangerschapsgymnastiek. Beide mannen kwamen uit Amsterdam, woonden in Lelystad.  De gezinnen gingen een paar keer met elkaar op vakantie: met de caravan naar Spanje. Kuiper bezoekt Louwes regelmatig in de penitentiaire inrichting Lelystad. Louwes belt hem, zegt hij, vier of vijf keer per week.

 

'Ernest en ik waren nieuwsgierig', vertelt hij. 'Wáárom helpen die mensen. Wáárom zijn ze zo gemotiveerd.' Maar het werd geen broederlijk samenzijn. 'Na een kwartier hadden we al ruzie. Die mensen willen allemaal helpen, maar ze hebben allemaal een ander idee. De ene wil media, de ander niet, de derde wil juridisch doorstampen. En het zijn grote ego's.'

 

Ook over het echtpaar Waisvisz, dat niet bij de bijeenkomst was, heeft hij gemengde gevoelens. Hij waardeert wat ze doen, maar vindt ze soms drammerig. Zo zijn ze niet helemaal tevreden over Louwes' huidige advocaat,Knoops. (Ed: 'Het is een kamergeleerde.' Wanda: 'Die heel graag op de televisie komt.') Ze hebben geprobeerd Louwes ertoe te brengen terug te gaan naar een eerdere advocaat. Omdat ze daarbij als drukmiddel weigerden 'nieuwe gegevens' af te staan, heeft Louwes toen een paar maanden niet met hen gepraat.

 

Rob Kuiper trok de conclusie dat de groep rond Louwes niet kan samenwerken. 'Maar dat hoeft ook niet als je iemand hebt die het voortouw neemt. Maurice de Hond ging mailtjes sturen aan iederéén. Hoe zit dit,hoe zit dat. Die heeft zich er als een terriër in vastgebeten.'

 

En Michael de J.? Hij en zijn vriendin namen een advocaat in de arm en deden aangifte tegen Maurice de Hond wegens smaad. Voor zijn huis in een Overijssels bungalowpark wil De J. alleen zeggen dat hij niet met de pers mag praten. Zijn advocaat Jan Vlug vertelt dat De J. en zijn vriendin tot op heden niet door de politie benaderd zijn.

 

Acties voor 'slachtoffers van gerechtelijke dwalingen'

Zaak-Lucia de B.

Een arts en een hoogleraar uitten in december 2005 in de media huntwijfel over de schuld van de tot levenslang en tbs veroordeelde verpleegkundige Lucia de B. die zeven patiënten zou hebben gedood. Deze maand oordeelde de Hoge Raad dat de zaak moet worden heropend, maar alleen om het vonnis te herzien. De schuldvraag zal niet meer worden behandeld.

Zaak-Harry Bout

Twee Nederlandse vrouwen richtten in 2005 een steungroep op voor Harry Bout, een man met de Nederlandse nationaliteit die in Amerika levenslang uitzit voor moord. Via internet proberen ze geld in te zamelen voorheropening van de zaak.

Puttense moordzaak

Nadat misdaadverslaggever Peter R. de Vries er meer dan veertig uitzendingen aan heeft besteed, krijgen twee mannen die zijn veroordeeld voor de moord op een 23-jarige vrouw in Putten een nieuw proces. Ze worden vrijgesproken en krijgen in 2002 elk een schadevergoeding van bijna 1miljoen euro.

Zaak-Dick van Leeuwerden

Een actiegroep van vier studenten zette zich jaren in voor de vrijlating van 'homobutler' Dick van Leeuwerden, die in 1983 trouwde met een rijke weduwe en zeveneneenhalf jaar vastzat omdat hij haar kort na hun huwelijk zou hebben vermoord. In deze zaak loopt een zesde herziening.

Deventer moordzaak

Op 25 september 1999 wordt het lichaam van de 60-jarige weduwe J.Wittenberg (60) gevonden in haar huis in Deventer. De politie verdenkt even Michael de J., die haar antiek verzorgt, maar arresteert op 19 november Ernest Louwes, haar dan 46-jarige belastingadviseur. Hij wordt in hoger beroep veroordeeld tot twaalf jaar cel. In 2003 stelt de Hoge Raad dat het bewijs niet deugde, maar er komt nieuw DNA-bewijs en het vonnis wordt gehandhaafd.  

 

Hernieuwd onderzoek Deventer moordzaak duurt langer

Woensdag 9 maart 2006 ANP

Het hernieuwde onderzoek naar de Deventer moordzaak duurt langer. Het zogeheten oriënterend vooronderzoek, dat het Openbaar ministerie in Januari begon, is nog in volle gang. Dit heeft het college van procureurs-generaal vandaag bekend gemaakt.

Het onderzoeksteam, geleid door de hoofdofficier van justitie van het parket Zwolle-Lelystad, heeft dinsdag voor het eerst verslag gedaan aan het college over de huidige stand van zaken. Volgens een woordvoerder van het college zijn de onderzoekers nog niet toe aan het trekken van conclusies. Op een aantal punten dient verder onderzoek te worden verricht, aldus de woorvoerder. Welke punten dat zijn, blijft in het belang van het onderzoek voorlopig binnenskamers.

De Deventer moordzaak draait om de gewelddadige dood van de weduwe Wittenberg (60). Zij werd in september 1999 in haar woning in Deventer vermoord. Fiscaal-jurist Ernest Louwes, destijds executeur-testamentair van de weduwe, werd voor de moord veroordeeld tot twaalf jaar cel. Ook het herzieningsproces mondde uit in een veroordeling van Louwes.

Het hart van het bewijs in het herzieningsproces werd gevormd door een aantal DNA-sporen op de blouse van het slachtoffer. Het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) stelde vast dat deze sporen afkomstig waren van Louwes en dat deze waarschijnlijk door toepassing van geweld op het kledingstuk waren terechtgekomen.

De Britse evenknie van het NFI bestudeert momenteel de uitkomsten van dat DNA-onderzoek, op verzoek van de advocaat van Louwes, G.J. Knoops. Het kan zijn dat de resultaten van het Britse onderzoek aanleiding geven tot nader onderzoek in Nederland, aldus het college van pg's. Het is daardoor onduidelijk wanneer het hernieuwde onderzoek in de geruchtmakende zaak kan worden afgerond.

Het oriënterend vooronderzoek van het OM is voortgekomen uit een campagne ten gunste van Louwes, van een groep particulieren die overtuigd zijn van zijn onschuld. Opiniepeiler Maurice de Hond is het gezicht geworden van deze actie. Volgens hem is niet Louwes maar de toenmalige klusjesman van de weduwe de dader. De Hond meent dat hij het OM heeft voorzien van sterk bewijs tegen de klusjesman. Hij reageerde woensdag zeer ontstemd over het feit dat het onderzoek meer tijd in beslag gaat nemen.

Make-up als basis van een veroordeling

Bron Menno van Dongen in Volkskrant 13 maart 2006

Achtergrond: Ernst Louwes werd in Deventer moordzaak gevonnist op grond van een nooit getoetste theorie

Amsterdam Waren de lichtrode 'wurgvlekken' op de blouse van het slachtoffer afkomstig van haar make-up? Op grond van die nooit getoetste theorie werd Ernst Louwes voor de moord veroordeeld.

Ernest Louwes is niet zomaar veroordeeld in de Deventer moordzaak. Zijn DNA-profiel is gevonden op acht plekken op de witte blouse van de vermoorde weduwe Jacqueline Wittenberg. Maar het is onzeker hoe zijn DNA daar is terechtgekomen.

Op de blouse zat een bloedvlekje van Louwes (haar executeur-testamentair), waarvoor hij geen bevredigende verklaring had (hij was nagelbijter). Maar de bewijswaarde van dat vlekje is onduidelijk, omdat niet overtuigend is aangetoond dat het is overgedragen tijdens de moord.

Voor de rest van het DNA ligt dat anders. Dat kwam tijdens het misdrijf op de blouse terecht, oordeelde het gerechtshof in 2004. Het hof baseerde zich op een theorie van het Nederlands Forensisch Instituut (NFI), dat stelde dat de sporen in tegenspraak waren met de verklaringen van Louwes. Hij zei tijdens verhoren dat hij alleen oppervlakkig, zakelijk contact had met Wittenberg. Maar volgens het NFI was het waarschijnlijker dat de DNA-profielen op de blouse terechtkwamen door een aanraking met ‘aanmerkelijke kracht’.

Het DNA werd gevonden in lichtrode vlekken. Het NFI veronderstelde dat die vlekken waren veroorzaakt door make-up (foundation) van het slachtoffer. Zo kwam het instituut tot een hypothese: Louwes probeerde Wittenberg te wurgen en stak haar daarna vijf keer met een mes. Op die manier verspreidde hij de make-up over haar kleding.

Dat het ging om make-up is een veronderstelling van Richard Eikelenboom van het NFI, een gerespecteerde sporenonderzoeker. Hij baseerde zich op de kleur van de vlekken en de vindplaats, vlak bij hals en gezicht van het slachtoffer. Die theorie is echter, ondanks een verzoek van Eikelenboom, niet getoetst. De afdeling chemie van het NFI twijfelde aan de noodzaak van zo’n complex onderzoek.

Eikelenboom geeft geen commentaar. Uit stukken in het strafdossier blijkt dat hij steeds een slag om de arm hield, mede omdat het DNA was gevonden in zogenoemde contactsporen. Die ontstaan als biologisch materiaal, zoals zweet en huidcellen, wordt overgedragen tijdens contact tussen mensen. Het onderzoek naar dergelijke sporen bevindt zich ‘nog in de kinderschoenen’, stelde hij in een rapport. Dergelijk DNA zou ‘over het algemeen geen direct bewijs’ vormen, want er zijn ‘vaak tal van plausibele alternatieve verklaringen te vinden voor de aanwezigheid van celmateriaal op een plaats delict’.

DNA-deskundige De Knijff, die was ingeschakeld door Louwes, werd verrast door de theorie van het NFI. Hij weigerde eerst commentaar te geven, omdat hij geen sporenexpert is en onvoldoende tijd kreeg zich voor te bereiden. De DNA-profielen werden pas kort voor de zitting ontdekt op de blouse. ‘Tijdens de zitting werd ik gedwongen te luisteren naar een presentatie van het NFI en moest ik ad hoc commentaar geven.’

Achteraf vindt hij dat zijn verklaring is ‘misbruikt’ om een deel van de theorie van Eikelenboom te bevestigen. ‘Ik ben er gewoon ingeluisd. Ik had mijn mond moeten houden. Ik heb onvoldoende benadrukt dat het verhaal van het NFI slechts een hypothese was.’ Met alle gevolgen van dien: ‘Louwes is veroordeeld op basis van een hypothese die niet wetenschappelijk is getoetst, waarbij je grote vraagtekens moet zetten. Er is nooit onderzocht of die vlekken zijn veroorzaakt door make-up. Dat raakt de basis onder het vonnis.’

Het DNA van Louwes kan ook op een andere manier op de blouse zijn gekomen, volgens meerdere deskundigen. Het celmateriaal is mogelijk overgedragen via speeksel of door de politie, die slordig omging met het bewijsmateriaal. ‘Het hof is met een hypothese aan de haal gegaan’, meent De Knijff.

Toch is het gerechtshof niet zomaar tot een veroordeling gekomen. Andere verklaringen voor overdracht van zoveel DNA waren onwaarschijnlijk, vonden de raadsheren. Een van de profielen zat bovendien vlak bij een steekwond; en op de blouse is nergens DNA gevonden dat niet van Louwes was.

De rapporten van het NFI worden opnieuw bekeken door Engelse deskundigen. Over een paar weken wordt bekend of de Deventer moordzaak wordt heropend.

Getuige deskundige Deventer moordzaak voelt zich bedrogen

Amsterdam 13 maart 2006 bron Volkskrant

Een getuige deskundige in de Deventer moordzaak vindt dat hij er is 'ingeluisd' door het gerechtshof in den Bosch. Dat heeft zijn verklaringen 'misbruikt' om Enst Louwes te veroordelen.

Het gaat om DNA-deskundige Peter de Knijff. Hij hoorde pas kort voor het proces dat DNA van Louwes op de blouse van het slachtoffer zat. Toch werd hij ‘gedwongen’ ad hoc commentaar te geven. De Knijff vindt achteraf dat hij dat niet had moeten doen, omdat zijn verklaring een rol speelde bij de veroordeling. ‘Nu zeg ik: Louwes is veroordeeld op basis van een hypothese die niet wetenschappelijk is getoetst. Bij die hypothese moet je grote vraagtekens zetten.’

'DNA-test Deventer moordzaak wellicht waardeloos'

AMSTERDAM (ANP)22 februari 2006 - Het DNA-onderzoek in de Deventer moordzaak is mogelijk waardeloos. Het is zeer goed denkbaar dat de onderzochte sporen die hebben geleid tot de veroordeling van de verdachte in de zaak, fiscaal-jurist Ernst Louwes, per ongeluk op de blouse van het slachtoffer zijn gekomen.

Dat zegt R. Torenbeek, voormalig patholoog van het Nederlands Forensisch Instituut (NFI), in het jongste nummer van het weekblad HP/De Tijd. Volgens Torenbeek is er onzorgvuldig omgesprongen met bewijsmateriaal in de zaak, waardoor de resultaten van aan dat materiaal gedaan DNA-onderzoek op losse schroeven komen te staan. Die resultaten waren van beslissend belang voor de veroordeling van Louwes, die altijd heeft ontkend dat hij de moord heeft gepleegd.

De kritiek van Torenbeek richt zich vooral de manier waarop de politie in december 1999, enkele maanden na de moord, een broek van Louwes en de blouse van het slachtoffer, de 60-jarige weduwe Jacqueline Wittenberg, naar het NFI heeft opgestuurd. Dit is zijn ogen zo onzorgvuldig gebeurd, dat het heel wel mogelijk is dat DNA-materiaal van Louwes tijdens dat vervoer op de blouse van de weduwe Wittenberg is gekomen. ,,Een enorme blunder'', aldus Torenbeek.

Herzieningsproces

De DNA-sporen op de blouse kwamen pas aan het licht toen Louwes terechtstond voor het gerechtshof in Den Bosch. Dat hof had van de Hoge Raad opdracht gekregen de zaak opnieuw te behandelen. Deskundigen van het NFI zeiden tijdens dit zogeheten herzieningsproces dat de gevonden DNA-sporen eigenlijk alleen door uitoefening van geweld op de blouse van de weduwe terecht konden zijn gekomen.

De bewijsvoering in de Deventer moordzaak staat sinds enige tijd weer volop ter discussie. Opiniepeiler Maurice de Hond verzamelde de afgelopen maanden ontlastende gegevens voor Louwes en bracht deze naar justitie. Het Openbaar Ministerie begon een paar weken geleden, mede op basis van het materiaal van De Hond, een ,,oriënterend'' onderzoek. Officieel is de zaak nog niet heropend. Ook het DNA-onderzoek wordt opnieuw onder de loep genomen, ditmaal door Britse deskundigen.

'Zo dreigt een wildwest-samenleving'

Interview: rechter laakt manier van werken Maurice de Hond in Deventer moordzaak

Opiniepeiler Maurice de Hond heeft het voor elkaar dat het OM het dossier over de Deventer moordzaak heropent. Maar hij moet ophouden met zijn beschuldigingen op internet, vindt rechter Steven van Dissel.

Menno van Dongen in Volkskrant 18 februari 2006

Er zitten gevaarlijke kanten aan acties van burgers als Maurice de Hond. Dat vindt rechter Steven van Dissel, raadsheer bij het Gerechtshof in Den Haag. Hij is bang dat Nederland een 'wildwest-samenieving' wordt. 'We moeten oppassen dat we niet een soort internetvervolging krijgen, waar burgers tegenover elkaar staan.'

Van Dissel is bestuurslid van de NVVR, de beroepsvereniging van rechters en officieren van justitie. iIij heeft kritiek op De Hond omdat de opiniepeiler publiekelijk klusjesman Michaël de J. beschuldigt van de Deventer moord, terwijl een ander door de rechter is veroordeeld.

'Ik twijfel niet aan de intenties van mensen als De Hond. Maar je moet drie keer nadenken over de manier waarop je dat doet. Op zijn website geeft De Hond zijn eigen "rechterlijke oordeel'" over die klusjesman. Daar moet je voorzichtig mee zijn. Iedereen die betrokken is bij zoiets, heeft het recht gehoord te worden. Dat het hier niet gebeurt, vind ik gevaarlijk.'

Het is toch niet erg dat burgers meedenken met de rechter?

'Natuurlijk kan dat. Alleen hebben we eeuwen geleden afgesproken' dat burgers niet zelf met beschuldigingen in de publiciteit komen, maar daarmee naar de politie gaan. Zaken worden tot op de bodem uitgezocht en informatie wordt openbaar tijdens de zitting. De verdachte kan. daar reageren op de beschuldigingen. Daarna oordeelt de rechter. In ons rechtssysteem zijn er veel meer waarborgen dan op internet, waar je mensen enorm kunt beschadigen. Dat gevaar wordt onderschat.'

Burgers doen dit, omdat ze weten dat rechters in een aantal zaken fouten hebben gemaakt.

'Die gedachte kan ik best volgen; zeker na de incidenten die veel aandacht hebben gekregen, zoals de Schiedamse parkmoord. Maar daaruit moet je niet de conclusie trekken dat het OM en de rechters niet voor hun taak zijn berekend. In ons systeem kun je zaken opnieuw laten bekijken, als je niet tevreden bent. Er is hoger beroep mogelijk en een oordeel van de Hoge Raad. Daarna moet iedereen zich neerleggen bij een uitspraak.'

Dat is moeilijk als de verkeerde is veroordeeld. Maurice de Hond zegt: 'Ik moet dit doen, anders wordt de zaak nooit heropend.'

'Ook rechters kunnen er slecht mee leven dat een onschuldige; vastzit. Je moet dat risico zo klein' mogelijk maken, maar we kunnen nooit uitsluiten dat er fouten worden gemaakt. We moeten daarmee leren leven, want je moet ergens een streep trekken. Er is altijd wel iemand die beweert dat hij nieuwe informatie heeft, maar meestal voegt dat niets toe. Alleen in . uitzonderlijke gevallen kan er aanleiding zijn een zaak nader-te onderzoeken. Dat heeft De Hond voor elkaar gekregen, en dat is op zich positief. Maar hij moet het OM in stilte zijn werk laten doen.'

Wat is het gevolg van de toenemende kritiek op justitie?

'Dat het gezag van rechters en het OM wordt ondermijnd. Burgers worden kritischer en ook sommige politici zijn niet altijd zakelijk in hun oordeel over rechterlijke uitspraken. Je kunt niet eindeloos kritiek opstapelen. Ik maak me daar zorgen over. Want dit raakt de basis van ons rechtssysteem. We hebben afgesproken dat onafhankelijke buitenstaanders oordelen over geschillen. Maar dat systeem werkt alleen als mensen vertrouwen hebben in de rechter.'

U kunt toch tegen een stootje?

'Op zichzelf is er niets tegen kritiek. Maar de rechterlijke macht is kwetsbaar. Politici zijn gekozen, daarvan kun je zeggen: we willen een ander. Rechters worden voor het leven benoemd, zodat ze onafhankelijk kunnen oordelen. Daarom moeten we de rechter vertrouwen. Er is geen goed alternatief voor ons rechtssysteem.'

Getuige in Deventer moordzaak 'genegeerd'

Menno van Dongen in Volkskrant 9 februari 2006

Amsterdam De politie heeft een belangrijke getuige genegeerd in de Deventer moordzaak. de vrouw wilde vertellen dat het slachtoffer, Jaqueline Witenberg, op de avond van haar dood een afspraak had met een klusjesman. de politie nam geen contact op. Dat zegt een groep mensen rond de opiniepeiler Maurice de Hond.

De groep stelt dat een andere man – Ernest Louwes – ten onrechte is veroordeeld voor deze zaak. Volgens De Hond is de moord gepleegd door Michaël de J., de klusjesman van het slachtoffer.

De getuige is opgespoord door particuliere rechercheurs, in opdracht van De Hond. ‘Ze heeft een schriftelijke verklaring afgelegd en is bereid die onder ede te herhalen. Ze zegt dat mevrouw Wittenberg haar heeft verteld dat ze een afspraak had met Michaël, op de avond dat ze is vermoord. Daar zag ze tegenop, omdat ze bang was voor ruzie. Ze zou zeggen dat hij niet meer moest zeuren om geld.’

De politie heeft de getuige gesproken, maar dat was kort na de moord. ‘Ze was toen te emotioneel. Pas een paar dagen later zag ze het verband met die afspraak.’

Toen was de politie al overtuigd van de schuld van Louwes. ‘Die vriendin heeft twee keer de politie gebeld en gezegd dat ze belastende informatie had over de klusjesman. De politie beloofde langs te komen, maar deed niets.’

Jan Vlug, advocaat van de klusjesman, is boos op de opiniepeiler. ‘Hij moet stoppen met het beschuldigen van Michaël. Mijn cliënt is onschuldig.’ De advocaat dreigt met een schadeclaim. ‘We zullen De Hond aansprakelijk stellen. Ik hoop dat hij geld over heeft van Newconomy. Dat zal hij nodig hebben.’

De claim wordt binnenkort ingediend, wanneer nieuw onderzoek van het Openbaar Ministerie is afgerond. ‘Dan is mijn cliënt van alle blaam gezuiverd.’

De Hond gelooft daar niets van. ‘Deze zaak wordt heropend, want ik heb nieuwe informatie. Een officier van justitie heeft onder ede gelogen toen ze zei dat Michaël een alibi had.’ Justitie wil niet reageren op de nieuwe onthullingen, omdat het onderzoek nog loopt.

 

Klusjesman wil meewerken aan onderzoek moordzaak

DEVENTER (ANP) 4 februari 2006- De man die door opiniepeiler Maurice de Hond is aangewezen als vermoedelijke dader in de Deventer moordzaak zal volgens zijn advocaat meewerken aan het onderzoek, indien justitie dat van hem vraagt. Dat liet raadsman J. Vlug zaterdag weten.

Ook de vriendin van M. de J. vindt het geen probleem om mee te werken. De J. kwam al eerder in beeld als potentiële verdachte van de moord op de rijke weduwe Jacqueline Wittenberg in 1999, maar leek over een sluitend alibi te beschikken. Volgens De Hond staat inmiddels vast dat dat alibi niet klopt.

Vorige week maakte justitie bekend een 'oriënterend vooronderzoek' naar de zaak te zijn begonnen. De aanleiding daarvoor was informatie van De Hond.

Twee maanden na de moord arresteerde de politie de fiscaal-jurist Ernst Louwes uit Lelystad. Hij vocht jarenlang om zijn onschuld aan te tonen, maar werd tot twee keer toe veroordeeld. Hij zit een straf van twaalf jaar cel uit.

Getuige in Deventer moordzaak 'genegeerd'

Menno van Dongen in Volkskrant 9 februari 2006

Amsterdam De politie heeft een belangrijke getuige genegeerd in de Deventer moordzaak. de vrouw wilde vertellen dat het slachtoffer, Jaqueline Witenberg, op de avond van haar dood een afspraak had met een klusjesman. de politie nam geen contact op. Dat zegt een groep mensen rond de opiniepeiler Maurice de Hond.

De groep stelt dat een andere man – Ernest Louwes – ten onrechte is veroordeeld voor deze zaak. Volgens De Hond is de moord gepleegd door Michaël de J., de klusjesman van het slachtoffer.

De getuige is opgespoord door particuliere rechercheurs, in opdracht van De Hond. ‘Ze heeft een schriftelijke verklaring afgelegd en is bereid die onder ede te herhalen. Ze zegt dat mevrouw Wittenberg haar heeft verteld dat ze een afspraak had met Michaël, op de avond dat ze is vermoord. Daar zag ze tegenop, omdat ze bang was voor ruzie. Ze zou zeggen dat hij niet meer moest zeuren om geld.’

De politie heeft de getuige gesproken, maar dat was kort na de moord. ‘Ze was toen te emotioneel. Pas een paar dagen later zag ze het verband met die afspraak.’

Toen was de politie al overtuigd van de schuld van Louwes. ‘Die vriendin heeft twee keer de politie gebeld en gezegd dat ze belastende informatie had over de klusjesman. De politie beloofde langs te komen, maar deed niets.’

Jan Vlug, advocaat van de klusjesman, is boos op de opiniepeiler. ‘Hij moet stoppen met het beschuldigen van Michaël. Mijn cliënt is onschuldig.’ De advocaat dreigt met een schadeclaim. ‘We zullen De Hond aansprakelijk stellen. Ik hoop dat hij geld over heeft van Newconomy. Dat zal hij nodig hebben.’

De claim wordt binnenkort ingediend, wanneer nieuw onderzoek van het Openbaar Ministerie is afgerond. ‘Dan is mijn cliënt van alle blaam gezuiverd.’

De Hond gelooft daar niets van. ‘Deze zaak wordt heropend, want ik heb nieuwe informatie. Een officier van justitie heeft onder ede gelogen toen ze zei dat Michaël een alibi had.’ Justitie wil niet reageren op de nieuwe onthullingen, omdat het onderzoek nog loopt.

 

Klusjesman wil meewerken aan onderzoek moordzaak

DEVENTER (ANP) 4 februari 2006- De man die door opiniepeiler Maurice de Hond is aangewezen als vermoedelijke dader in de Deventer moordzaak zal volgens zijn advocaat meewerken aan het onderzoek, indien justitie dat van hem vraagt. Dat liet raadsman J. Vlug zaterdag weten.

Ook de vriendin van M. de J. vindt het geen probleem om mee te werken. De J. kwam al eerder in beeld als potentiële verdachte van de moord op de rijke weduwe Jacqueline Wittenberg in 1999, maar leek over een sluitend alibi te beschikken. Volgens De Hond staat inmiddels vast dat dat alibi niet klopt.

Vorige week maakte justitie bekend een 'oriënterend vooronderzoek' naar de zaak te zijn begonnen. De aanleiding daarvoor was informatie van De Hond.

Twee maanden na de moord arresteerde de politie de fiscaal-jurist Ernst Louwes uit Lelystad. Hij vocht jarenlang om zijn onschuld aan te tonen, maar werd tot twee keer toe veroordeeld. Hij zit een straf van twaalf jaar cel uit.