We hebben 172 gasten online

De oplopende duur van TBS

Gepost in Publicaties

Raad voor Strafrechtstoepassing en jeugdbescherming (RSJ advies van 17 februari 2011

 

De duur van de tbs vertoont een stijgende lijn en bedraagt inmiddels bijna tien jaar. De duur van de tbs lijkt een omslagpunt te hebben bereikt. Justitiabelen die tbs-waardige delicten hebben gepleegd, zouden sneller weer op vrije voeten zijn na een vrijheidsstraf dan na een tbs-behandeling. Met het oog hierop adviseren advocaten hun cliënten niet mee te werken aan het pro-Justitia-onderzoek zodat minder gemakkelijk tbs kan worden geëist en opgelegd. Ook bij de rechterlijke macht lijkt dit omslagpunt een zekere rol te spelen. Door de oplopende duur van het tbs-verblijf dreigt de maatregel steeds minder in verhouding te staan tot de ernst van de gepleegde feiten. De rechter zou steeds vaker een vrijheidsstraf boven de tbs-maatregel verkiezen.

Deze analyse lijkt te worden ondersteund door de feiten. Het aantal weigeringen om aan pro-justitia-rapportages mee te werken, is de laatste tijd gestegen. Tegelijkertijd neemt het aantal opgelegde tbs-maatregelen sterk af, van 207 in 2005 tot 107 vier jaar later.

Er zijn verschillende factoren die de oplopende behandelduur in de hand gewerkt hebben. De op zich positieve ontwikkelingen rondom de verloftoekenning, te weten de aanscherpingen van het verlofbeleid en de invoering van risicotaxatie-instrumenten hebben onbedoeld echter ook bijgedragen aan het oplopen van de duur van de tbs. Een andere factor is gelegen bij de behandeling. Soms komt een behandeling traag op gang en soms treden stagnaties op bij reeds gestarte behandelingen. Verder draagt het stijgende aantal opnames in de longstay bij aan het oplopen van de gemiddelde verblijfsduur in de tbs en draagt het risico op plaatsing in een longstay-voorziening waarschijnlijk bij tot het negatieve beeld dat delinquenten, hun advocaten en ook officieren van justitie en rechters hebben ten aanzien van de tbs. Tot slot speelt in indirecte zin de maatschappij (de publieke opinie) een zekere rol. Het tbs-stelsel is gericht op enerzijds de bescherming van de maatschappij en anderzijds de behandeling van de tbs-gestelde. De heftige reacties vanuit de maatschappij op incidenten met tbs-gestelden doen de balans doorslaan in de richting van de maatschappijbescherming, wat ten koste gaat van de behandeling van tbs-gestelden.

De geschetste omstandigheden doen ernstig afbreuk aan de rechtspositie van tbs-gestelden. Tbs-patiënten hebben krachtens de wet recht op behandeling die zo snel als mogelijk is een aanvang neemt. Behandeling impliceert ook verlof. Dit geldt ook voor longstay-patienten, die evenals de overige tbs-gestelden in principe behandeld dienen te worden met als doel hen te resocialiseren.

Met dit advies wil de Raad een bijdrage leveren aan het oplossen van deze problematiek. In dat verband wil de Raad met nadruk de aandacht vestigen op de rechtspositie van de tbs-gestelden. Met de problemen rondom de opgelopen behandelduur dreigt de rechtspositie van tbs-gestelden ernstig in de verdrukking te komen. Bovendien is de samenleving absoluut niet gebaat bij een oplopende behandelduur van de tbs. Het negatieve gevolg van de oplopende tbs-duur is immers dat justitiabelen met een ernstige psychische stoornis na het plegen van tbs-waardige feiten in toenemende mate tot een gevangenisstraf worden veroordeeld; na het uitzitten daarvan keren zij weer in de maatschappij terug zonder dat zij een adequate behandeling van hun stoornissen hebben ondergaan.

Aanbevelingen aan de Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie

--Verlof

Bewerkstellig dat eerder dan voorheen wordt begonnen met het toekennen van verlof, uiteraard met inachtneming van de nodige veiligheidswaarborgen, en zorg dat daarbij meer transparantie ontstaat over de doorlooptijden van het intramurale deel van de tbs-behandeling. De Raad sluit hiermee aan bij de voorstellen van de directeuren van de klinieken die recentelijk zijn gepubliceerd. Volgens die voorstellen zouden tbs-patiënten in principe al anderhalf jaar na aanvang van de behandeling de gelegenheid moeten krijgen op begeleid verlof, en na tweeëneenhalf jaar op onbegeleid verlof te gaan.

Behandeling

Draag er zorg voor dat tbs-gestelden zo spoedig mogelijk na plaatsing in een tbs-kliniek met de behandeling kunnen aanvangen.

--Longstay (I)

Neem met het oog op het beperken van de groei van het aantal tbs-gestelden dat op longstay-afdelingen verblijft, de uitvoering van het nieuwe Beleidskader Longstay ter hand. Dit betekent voor tbs-gestelden o.a. een driejaarlijkse herbeoordeling inzake de voortzetting van het verblijf in de longstay.

--Longstay (II)

Het in uitvoering nemen van een op resocialisatie gericht verplegings- en behandelingsplan is voor alle tbs-patiënten wettelijk verplicht; Bewerkstellig dat hieraan bij long¬stay-patiënten invulling wordt gegeven door het creëren van een motiverend klimaat dat is gericht op (toekomstige) hervatting van de daadwerkelijke behandeling.

--Wetenschappelijk onderzoek

Continueer de verbetering van de kwaliteit van behandelmethodes door de uitvoering van wetenschappelijk onderzoek hiernaar te stimuleren.

--Public relations

Start een stevige en aanhoudende publiciteitscampagne om de maatschappij uitgebreid voor te lichten over de inhoud en achtergrond van het tbs-stelsel en de daarin gevolgde werkwijzen. Geef daarbij ook uitgebreid inzicht in de vele verlofbewegingen die zonder incidenten verlopen alsmede in de gun¬stige recidivecijfers.

Zie voor het hele advies de volgende link:

Advies: De oplopende duur van de tbs17-02-2011 | pdf-document, 0.24 MB