We hebben 178 gasten online

Resultaten onderzoek TBS-vonnissen naar gevolgen uitspraak Europese Hof

Gepost in Publicaties

De Rechtspraak heeft maatregelen genomen om te waarborgen dat in TBS-zaken waarbij sprake is van geweld, dit uitdrukkelijk wordt vermeld in hetvonnis. Dat was in de praktijk niet altijd het geval. Hierdoor kon later de vraag ontstaan of de TBS langer dan vier jaar mag duren. Een recente uitspraak van het Europese Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) bevestigde dat de uitdrukkelijke vermelding van een geweldsdelict voorwaarde moet zijn voor verlengen van de TBS.

De Raad voor de rechtspraak heeft naar aanleiding van deze uitspraak van het Europese Hof op verzoek van de staatssecretaris van Veiligheid en Justitie in juli 2012 een Taskforce TBS ingesteld. De Taskforce heeft in 2400 TBS-dossiers onderzocht of bij de oplegging van de TBS-maatregel uitdrukkelijk is bepaald dat het gaat om een geweldsdelict. Mogelijk kan TBS in 111 van deze gevallen in de toekomst niet verlengd worden, blijkt uit hetrapport.

TBS-vonnissen

In 59 van deze dossiers is de betrokkene langer dan vier jaar aan de TBS-maatregel onderworpen. In 52 van deze dossiers is de duur van de TBS nog onder de vier jaar en is verlenging nog niet aan de orde. TBS mag namelijk maximaal vier jaar duren, tenzij deze voor een geweldsdelict is opgelegd. In dat geval beoordeelt de rechter steeds na een of twee jaar of deze verlengd kan worden.

Er kan van worden uitgegaan dat de zaken die zijn gesignaleerd door de Taskforce dateren van vóór 2011. Er is toen bij de strafrechters bijzondere aandacht gevraagd voor de uitdrukkelijke vermelding in het vonnis wanneer er sprake is van een geweldsdelict. Er zijn standaardformuleringen uitgereikt waar rechters in die gevallen gebruik van kunnen maken.

Geweld

Vóór de uitspraak van het Europese Hof werd in de Nederlandse praktijk bij het opleggen van TBS niet steeds uitdrukkelijk aangegeven dat het ging om een geweldsdelict, bijvoorbeeld als dat al voor zich sprak (zoals bij moord of verkrachting). Verder was het praktijk dat de rechters die over verlenging van de TBS moesten beslissen, zo nodig zelf beoordeelden of er sprake was van een geweldsdelict, en verlenging dus was toegestaan. Aan die praktijk heeft de uitspraak van het Europese Hof een eind gemaakt.

De Penitentiaire Kamer van het gerechtshof Arnhem heeft de uitspraak van Europese Hof zo uitgelegd dat bij een overduidelijk geweldsdelict, de TBS-maatregel wel na vier jaar kan worden verlengd. Voor plegers van misdrijven als moord, doodslag, verkrachting en dergelijke verandert er dus niets.

Verlenging

Voor plegers van delicten waarvoor niet per se geweld hoeft te zijn gebruikt, zoals bedreiging, ligt dat mogelijk anders. Als bij deze gevallen een mogelijke verlenging aan de orde is, moet de rechter daar zoals altijd een oordeel over vellen.  Als de rechter beslist dat de TBS niet verlengd kan worden, betekent dit niet automatisch dat iemand op vrije voeten komt. Als het Openbaar Ministerie in hoger beroep gaat, wordt de TBS hangende dit hoger beroep niet beëindigd. Daarnaast kan de civiele rechter personen die een gevaar vormen voor zichzelf of anderen in een psychiatrisch ziekenhuis plaatsen. Tenslotte kan iemand ervoor kiezen vrijwillig in een gesloten inrichting te blijven.

- Voor nadere informatie over het rapport van de taskforce TBS wordt doorverwezen naar het ministerie van Veiligheid en Justitie. 

Den Haag  , 30-1-2013