We hebben 299 gasten online

TBS en recidive Deel 20b Wilhelm S.

Gepost in Recidive

 

Advocaat Wilhelm S. wil aanpassing aanklacht

AMSTERDAM (ANP) 5 februari 2006- De advocaat van de vorig jaar ontsnapte tbs-patiënt Wilhelm S., Jos Knoester, wil dat de officier van justitie de aanklacht tegen S. verandert van moord in doodslag. S. sloeg op 12 juni vorig jaar een 73-jarige Amsterdammer dood met een asbak en een hamer.

S. was op dat moment voortvluchtig uit de tbs-kliniek Veldzicht. Hij was tijdens een verlof aan zijn begeleider ontsnapt en kon ongeveer een week later, na het doden van de bejaarde man, weer worden opgepakt. De zaak leidde tot grote beroering en noopte minister Donner van Justitie tot verscherping van het verlofbeleid voor tbs'ers.

Volgens Knoester valt uit de verklaringen van S. af te leiden dat hij geen vooropgezet plan heeft gehad zijn slachtoffer om het leven te brengen. Officier van justitie Zwinkels wil eerst de afronding van het gehele onderzoek in de zaak afwachten alvorens hij een definitieve beslissing neemt over de kwalificatie van het door S. toegepaste, dodelijke geweld, zo liet hij dinsdag tijdens een pro forma-zitting in de zaak weten.

Getuigen

De rechtbank honoreerde dinsdag verzoeken van Knoester om een aantal getuigen en getuige-deskundigen te horen bij de rechter-commissaris. De raadsman hoopt via een verhoor van de patholoog-anatoom, die het stoffelijk overschot van het slachtoffer onderzocht, zijn stelling dat er sprake is geweest van doodslag te kunnen onderbouwen.

Ook de specialist die de bloedspatten onderzocht zou daarover mogelijk meer helderheid kunnen verschaffen. S. pleegde het fatale geweld op het plezierbootje van zijn slachtoffer.

Donner gooit de deur dicht voor hervorming tbs

 

De broze verhoudingen binnen de coalitie maken dat Donner op eieren moet lopen bij zijn tbs-beleid. 'De betrokken personen en instanties hebben adquaat gehandeld.'

Egbert Kalse en Jos Verlaan in NRC

DEN HAAG, 16 JUNI.2005 ,,Niemand is er op uit om een minister naar huis te sturen, omdat een gek een moord pleegt.'' Voor CDA'er Sybrand van Haersma Buma is dat in elk geval helder. Voorafgaand aan het debat dat deze middag om 14.00 uur zou beginnen, lijken alleen de LPF en Geert Wilders het aftreden van minister Donner (Justitie, CDA) te eisen, de rest van de Kamer steunt de lijn-Haersma Buma. Maar daarmee is nog niet gezegd dat Donner uit de problemen is.

Afgelopen dinsdagavond werd in Amsterdam de tbs'er Wilhelm S. opgepakt. S., die vorige week aan de aandacht van zijn begeleider ontsnapte tijdens een verlof, zou eerder die dag een moord gepleegd hebben. Deze gegevens, gevoegd bij de manier waarop het openbaar ministerie de opsporing van S. ter hand nam, roepen in politiek Den Haag grote vragen op. De Kamer zou vanmiddag een spoeddebat hebben met Donner over de zaak-S. Kernvragen daarbij zijn: zijn er door betrokken instanties fouten gemaakt waardoor dit kon gebeuren (en in hoeverre zijn die voor rekening van Donner) en voldoet het huidige tbs-systeem nog wel. De Kamer lijkt in elk geval aan te sturen op een parlementair onderzoek naar het systeem van de tbs, een verzoek van PvdA'er Wolfsen.

Maar op het debat van vanmiddag rust nog een andere politieke hypotheek. Want de mogelijke problemen die Donner in het tbs-debat van vandaag op zijn weg vindt, staan niet op zichzelf. Na het vertrek van minister Thom de Graaf (Bestuurlijke Vernieuwing, D66) eind maart, leek met het sluiten van het Paasakkoord op 2 april de rust binnen de coalitie hersteld. Maar na het vernietigende 'nee' tegen de Europese Grondwet op 1 juni en aanhoudend slechte peilingen voor CDA, VVD en D66 is de sfeer in het kabinet er niet beter op geworden. ,,De sfeer in het overleg is dat niemand op dit moment behoefte heeft aan een kabinetscrisis'', zegt een betrokkene.

Daar komt bij dat de coalitie intern sterk verdeeld is over twee belangrijke onderwerpen: de nieuwe WAO en de inrichting van de publieke omroep. CDA en D66 staan lijnrecht tegenover de VVD in het WAO-debat en zelfs na intern beraad op het hoogste niveau gisteren (met de premier en de vice-premiers en de fractievoorzitters) lijkt een oplossing niet dichterbij. Ook de plannen van staatssecretaris Van der Laan (Media, D66) stuiten op verzet. Hier ligt het CDA dwars en kunnen VVD en D66 elkaar grotendeels vinden in de hervormingen. Om het allemaal nog ingewikkelder te maken moet Nederland na het 'nee' van 1 juni vandaag en morgen in Brussel proberen de Nederlandse afdracht aan de Europese Unie omlaag te praten. Een slecht onderhandelingsresultaat in Brussel kan de spanning nog verder opvoeren.

Juist vanwege de broze verhoudingen binnen de coalitie wordt er alles aan gedaan om Donner vandaag niet onderuit te laten gaan, meldt een bron binnen de coalitie. Toch is het debat van vandaag niet zonder gevaar. Het politieke risico dat Donner loopt is tweeledig. Allereerst zou de Kamer, tegen Donners verklaring in, kunnen concluderen dat er wel degelijk fouten zijn gemaakt bij de ontsnapping en de opsporing van tbs'er Wilhelm S.

Donner zal aan de Kamer duidelijk moeten maken waarom S. op verlof mocht, terwijl uit vertrouwelijke stukken, waar Kamerleden inmiddels inzage in hebben gehad, blijkt dat de tbs'er tussen 1983 en 2003 meerdere vluchtpogingen heeft ondernomen. Het besluit van de rechter om hem op basis van één contraexpertise toch in het verlofprogramma op te nemen wekt bij fractiespecialisten ook verbazing. Donner, die formeel verantwoordelijk is voor elk tbs-verlof, verschool zich gisteren achter de rechtelijke beslissing. Maar LPF en PvdA houden de minister wel degelijk verantwoordelijk voor de kwestie.

Vorig jaar november gaf Donner in een debat met de Tweede Kamer over zijn tbs-beleid aan dat verlofregelingen nooit waterdicht zullen zijn. Degenen die verantwoordelijk zijn voor de gang van zaken bij verleend verlof, moeten voortdurend alert zijn, aldus de minister. ,,Maar in de praktijk vindt vaak verslapping plaats als het lange tijd goed gaat.'' Dat lijkt in deze affaire ook het geval. In vertrouwelijk overleg met fractiespecialisten heeft Donner gisteren aangegeven dat S. eerder al tijdens een verlof 'impulsief gedeserteerd' was, maar dat betrof incidenten die jaren geleden hadden plaats gevonden.

Ook de opsporing van S., roept vragen op. Zo heeft S. sinds zijn ontsnapping meerdere malen gebeld met zijn echtgenote, wat direct door de vrouw aan de politie is gemeld. Een verzoek om de telefoon van de echtgenote van S. af te tappen werd afgewezen. Het OM besloot pas op zondag om de telefoons wel af te tappen. En waarom is het vervolgens niet gelukt om de lokatie te traceren waar vandaan gebeld is? ,,Donner heeft op die punten nog wat uit te leggen'', aldus Van der Laan (D66). Donners opmerking dat ,,de betrokken personen en instanties adequaat [hebben] gehandeld'' wordt door sommigen in twijfel getrokken.

Een tweede potentieel struikelblok in het debat betreft de wens van de Kamer om het huidige tbs-regime drastisch te wijzigen. Nagenoeg alle fracties denken daarover na. ,,Donner kan wel zeggen dat het systeem werkt, maar als er een dode valt, heeft het systeem dus níet gewerkt'', aldus fractiewoordvoerster Van der Laan van D66. Kamerlid Haersma Buma (CDA): ,,Als het klopt dat niemand een fout gemaakt heeft, dan moet je naar het tbs-systeem zelf kijken.''Ook fractievoorzitter Rouvoet (ChristenUnie) wil betere controle van tbs'ers op verlof.

Donner liet gisteren direct weten waar hij staat: ,,Ik vind dit incident geen aanleiding geven om af te treden, de betrokken personen en instanties hebben adequaat gehandeld.'' Donner vindt dat de ontsnapping ,,een risico [is] dat samenhangt met het tbs-systeem van resocialistie en behandeling.'' Maar, zei hij: ,,Ik sta wel voor het systeem van behandeling en resocialisatie zoals het nu is. Naar aanleiding van dit voorval het stelsel aanpassen, dat wil zeggen resocialisatie aanpassen, acht ik niet aanvaardbaar.'' Daarmee gooit Donner in de ogen van sommige partijen de deur naar een systeemverandering iets te snel en iets te hard dicht.

 

Hoe een tbs'er ontspoorde

De ontsnapte tbs'er Wilhelm S. mocht zich het afgelopen jaar bewijzen als modelpatiënt. Deze week ging het mis.


Tom Kreling en Hans Moll in NRC 16 juni 2005

AMSTERDAM, 16 JUNI. Wilhelm S. (40) mocht zich het afgelopen jaar bewijzen als een model-tbs'er. Sinds hij, nadat vele verzoeken waren afgewezen, vanaf juni vorig jaar eindelijk weer toestemming kreeg om buiten de kliniek te komen, ging hij 42 keer met verlof. Altijd onder begeleiding en zonder problemen. Eerst alleen in Balkbrug, waar de tbs-kliniek Veldzicht staat, later in de provincie Overijssel en in 2005 ook vijf keer naar Eindhoven. En dan gaat het mis. Op dinsdag 7 juni bezoekt hij zijn vrouw in Eindhoven. Op de terugweg verdwijnt hij op het Centraal Station in Utrecht. Eergisteren is hij aangehouden op de Lindengracht in Amsterdam.

Wilhelm S. heeft de afgelopen vijftien jaar vrijwel volledig doorgebracht in tbs-klinieken. Op 27 juli 1990 veroordeelt de rechtbank van Amsterdam hem, wegens diefstal met geweld en verkrachting, tot tbs met dwangverpleging. Hij komt in kliniek Oldenkotte in Eibergen, waar hij in 1998 uit ontsnapt. Een week later wordt hij opgepakt en vastgezet in de penitentiaire inrichting in Alphen aan den Rijn. Na een jaar wordt S. overgeplaatst naar de tbs-kliniek Veldzicht in Balkbrug. Hij komt tegen zijn zin terecht op een zogeheten longstay-afdeling, een plek die geen uitzicht meer biedt op terugkeer in de maatschappij. S. tekent met succes beroep aan bij de Centrale Raad voor Strafrechtstoepassing en krijgt een plek op de afdeling voor seksueel delinquenten. Eind november 2001 begint het 'resocialisatieproces', bedoeld om terug te kunnen keren in de maatschappij. In maart 2002 gaat het weer mis tijdens een begeleid verlof in Ommen. Wilhelm S. verdwijnt drie uur lang en koopt bier. Een gevaarlijke actie omdat hij juist onder invloed van alcohol gewelddadig kan worden. Ruim twee jaar lang mag hij niet op verlof.

De situatie van S. verandert echter aan het eind van 2002, schreef minister Donner (Justitie) gisteren aan de Tweede Kamer. S. leert een vrouw kennen en trouwt met haar. Dat geeft hem nieuwe motivatie zich in te zetten voor zijn behandeling. De rechtbank stelt in 2003 dat S. ,,een perspectief moet worden geboden''. Dat komt in april 2004, als hij toestemming krijgt voor verlof onder begeleiding.

Vorige week dinsdag, 7 juni, gaat het toch weer mis op het station van Utrecht. Binnen een kwartier na zijn ontsnapping krijgt het Korps Landelijke Politiediensten (KLPD) de melding van Veldzicht dat een tbs'er zich aan het ,,toezicht heeft onttrokken''. De vrouw van S. krijgt rond kwart voor vijf te horen dat haar man ervandoor is. Om elf uur die avond belt hij haar voor het eerst op. Om kwart over twaalf en om tien voor half twee die nacht belt S. zijn vrouw nogmaals. Zij geeft dit door aan Veldzicht. Waar S. zich op dat moment bevindt, is niet bekend.

Die woensdag blijft het stil. Pas donderdagavond belt S. zeer kort naar zijn vrouw. Het KLPD overlegt die dag met de algemeendirecteur van Veldzicht of er een internationaal opsporingsbevel moet komen. Die is van mening dat dit pas moet gebeuren als het contact van S. met zijn vrouw afneemt.

Vrijdagmorgen vraagt Veldzicht bij de politie in Eindhoven om de telefoon van de vrouw af te tappen, maar dat wordt afgewezen. Zaterdag is dan de laatste mogelijkheid voor S. om zich bij de kliniek of de politie te melden. Dat gebeurt niet.

Op zondag worden daarom de twee mobiele telefoons van zijn vrouw afgetapt. Kort daarop wordt besloten om S. die avond toch met naam en toenaam in het programma Opsporing Verzocht te brengen. De inschatting bij Veldzicht op dat moment is dat er geen direct recidive gevaar bestaat. Alleen alcoholgebruik kan hem gewelddadig maken. Mocht hij terugvallen in alcoholconsumptie dan kan dit, binnen enkele weken, leiden tot recidiverisico, zo zegt Veldzicht.

Per toeval komt de politie in Amsterdam S. dinsdag op het spoor. Dinsdagmiddag treft een visser een bejaarde man dood aan in de kajuit van een bootje. Het bootje drijft stuurloos rond op het Noordhollands Kanaal. De visser schakelt de politie in. Gisteren maakte justitie bekend dat de 73-jarige man waarschijnlijk door slagen op het hoofd om het leven is gebracht.

Aan de hand van de vermoedelijke identiteit van het slachtoffer blijkt dat de bejaarde man aan de Lindengracht in Amsterdam woont. Tijdens een huiszoeking in de woning van het slachtoffer ziet een agent iemand in de binnentuin die ,,zich schichtig'' ophoudt. ,,Hij deed zijn best om niet op te vallen'', zei de Amsterdamse hoofdofficier van justitie L.de Wit gisteren.

Het was de tuin van buurman Joost Kager waarin Wilhelm S. dinsdagavond werd opgepakt. Kager zat op de bank toen rond kwart over tien de politie aanbelde. ,,Ze hadden het vermoeden dat er iemand bij mij achter zat en renden meteen door naar de tuin'', vertelt Kager. Waarschijnlijk zat S. al een tijdje in de tuin, maar Kager heeft niks gemerkt. Hij bleef in de woonkamer, maar zag wel hoe S. werd gearresteerd. ,,Hij deed eigenlijk meteen zijn handen achter zijn hoofd en knielde op de grond.''

De politie sprak hem in het Engels en Nederlands aan, want de agenten wisten niet met wie ze te maken hadden. Of hij een wapen had, of het op scherp stond en of hij patronen had? S. zei geen woord, zegt Kager. ,,Hij was heel rustig en bood geen verzet.'' Hij werd gefouilleerd en Kager zag hoe een pistool, een rijbewijs en een pinpas door de politie op de grond werden gelegd. Zonder een woord gezegd te hebben, werd S. afgevoerd. Een dag later hoorde Kager pas dat het de gevluchte tbs'er was die in zijn tuin was gearresteerd. De politie onderzoekt nu of het bejaarde slachtoffer en S. elkaar kenden.

Weer debat over tbs


 

De rechter was het die de deur openzette voor het zo tragisch afgelopen proefverlof van de tbs'er Wilhelm S. De minister van Justitie blijft echter uiteindelijk verantwoordelijk voor iedere concrete verlofbeweging. Minister Donner (Justitie, CDA) kan zich vandaag dan ook niet achter de rechter verschuilen wanneer hij zich in een spoeddebat tegenover de Tweede Kamer moet verantwoorden voor het verlofbeleid bij ter beschikking van de regering gestelden. De bewindsman heeft te maken met een wel zeer ongelukkig staccato van toegekende proefverloven die zijn ontaard in een drama. In april 2003 de moord op een bejaarde Hagenaar, in mei vorig jaar het ontvoerde meisje van Eibergen, en nu dan nu de gewelddadige dood van een 73-jarige man in Amsterdam.

Donner kan erop wijzen dat hij na de ontvoering vorig jaar de verlofprocedures flink heeft aangescherpt. Een analyse achteraf leert dat er ook wel wat mankeerde aan de verlofpraktijk van de betrokken inrichting, die nog steeds last had van de naweeën van een ingrijpende reorganisatie. In het geval van Wilhelm S. is naar het zich laat aanzien de vereiste zorgvuldigheid wel in acht genomen. Een serieuze evaluatie blijft in dit soort gevallen steeds geboden. Maar de centrale vraag betreft toch het risico dat de samenleving bereid is te nemen met tbs.

Enig risico is inherent aan deze maatregel. Tbs is in beginsel voor onbepaalde duur mogelijk, niet alleen ter beveiliging van de samenleving, maar ook om de gestoorde delinquent duidelijk te maken dat gedragsverandering de enige manier is om eruit te komen. Enig perspectief bieden is onontbeerlijk als legitimatie van het absolute karakter van een maatregel die kan neerkomen op levenslange internering. Er zijn ook al juridische vraagtekens gezet bij de zogenoemde 'long stay'-afdelingen, waar de wettelijke aanspraak op behandeling is vervallen.

Zonder een systeem van proefverloven is het pas echt vragen om moeilijkheden bij de overgang van een volstrekt gesloten situatie, zoals de tbs, naar de gewone maatschappij. Zou het echter niet beter zijn wanneer de toetsing van tbs meer wordt overgelaten aan een panel van deskundigen dan aan de rechter? Ook hier geldt dat enige spanning onvermijdelijk is. Het voorspellen van recidivegevaar is geen exacte wetenschap. En ieder mens heeft recht op zijn rechter als het gaat om vrijheidsbeneming.

Het vergt moed van politieke vertegenwoordigers en bestuurders om de inherente onzekerheden van de tbs eerlijk onder ogen te zien. Een specifieke aanpak van gevaarlijke en gestoorde delinquenten heeft echter ook aanmerkelijke voordelen, die niet zomaar overboord moeten worden gezet. De derde ontsporing binnen drie jaar dwingt ertoe nog eens goed te bekijken hoe de risico's verder zijn terug te dringen. Meer formulieren invullen levert niet meer veiligheid op, zoals vorig jaar werd opgemerkt naar aanleiding van het aangescherpte verlofbeleid. Begeleiders uitrusten met bewapening is vragen om nieuwe moeilijkheden. Een aantal klinieken werkt inmiddels aan een elektronisch volgsysteem met behulp van satellietverbinding. Elektronisch toezicht als alternatieve straf is inmiddels aardig ingeburgerd, maar is bij proefverloven een stuk lastiger te realiseren wegens de beweeglijkheid van betrokkene. Tunnels kunnen het satellietsignaal snel blokkeren. En ook voor elektronisch toezicht geldt: eens moet de arm- of enkelband af.

 

16 juni 2005

donderdag 16 juni 2005

Donner betreurt tragische afloop en ontkent fouten

 


AMSTERDAM/DEN HAAG - Minister Donner van Justitie ontkent dat er ten aanzien van de ontsnapte tbs’er Wilhelm S. fouten zijn gemaakt. De betrokken instanties hebben volgens de CDA-bewindsman ‘adequaat en voortvarend’ op diens verdwijning gereageerd. Zij hebben zich ook gehouden aan de verscherpte verlofregeling die vorig jaar door de Kamer is goedgekeurd.

De minister meent daarom dat zijn aftreden ondanks de ‘tragische’ gebeurtenissen niet aan de orde is. LPF en Groep Wilders vinden dat hij moet opstappen. Vandaag moet Donner zich verantwoorden tijdens een spoeddebat in de Kamer.

Alle politieke partijen reageerden geschokt op het nieuws dat S. een 73-jarige inwoner van Amsterdam heeft vermoord, nadat hij tijdens zijn verlof vorige week dinsdag was gevlucht. S. wordt sinds 1990 in tbs-klinieken behandeld nadat hij een zedenmisdrijf had gepleegd. Hij werd dinsdagavond aangehouden in de binnentuin in de Jordaan van de vermoorde man, die door slagen op het hoofd om het leven is gekomen.

Donner stuurde woensdag een overzicht aan de Kamer van de vele verloven die eerder aan S. zijn toegekend. Ook gaf de minister een opsomming van de inspanningen die zijn verricht hem op te sporen. Het CDA vindt op basis hiervan dat Donner niet hoeft af te treden. ‘Het aangescherpte beleid voor verlof van tbs’ers, waarmee de Kamer vorig jaar heeft ingestemd, is uitgevoerd’, zegt het CDA-Kamerlid Van Haersma Buma. ‘Er is geen reden aan te nemen dat er is geblunderd.’ PvdA, VVD en D66 willen geen oordeel geven voordat het debat is gevoerd. Het PvdA-Kamerlid Wolfsen stelt wel dat Donner ‘de schijn tegen heeft’. Zijn collega Van der Laan (D66) meent dat de positie van de minister ‘in het geding is’.

De LPF en Groep Wilders roepen om het aftreden van Donner omdat hij ondanks waarschuwingen van hun kant geen einde heeft gemaakt aan het toekennen van verloven aan gevaarlijke tbs’ers. ‘Dit had niet mogen gebeuren’, zei het LPF-Kamerlid Eerdmans. ‘Het enige dat past is aftreden.’

De minister stelt dat het laatste verlof van S. geboden is door een rechter, toen deze in 2004 de tbs van S. met een jaar verlengde. Maar experts stellen dat de tbs-kliniek en de minister niet verplicht waren het verlof toe te kennen.

Alle fracties in de Kamer zijn het erover eens dat het verlofstelsel voor tbs-gestelden verder moet worden aangescherpt.

donderdag 16 juni 2005

Kamer wil parlementair onderzoek tbs-systeem

ANP


DEN HAAG - Een meerderheid in de Tweede Kamer van in elk geval PvdA, VVD, GroenLinks en D66 wil een parlementair onderzoek naar het tbs-beleid. Dat bleek donderdag tijdens het debat in de Tweede Kamer over de ontsnapte tbs'er Wilhelm S., die ervan wordt verdacht dat hij na zijn ontsnapping een man heeft vermoord.

Het onderzoek moet de verbeteringen onder de loep nemen die minister Donner van Justitie eerder doorvoerde in het tbs-beleid. ‘Het huidige systeem faalt te vaak’, zei PvdA-Kamerlid Wolfsen, die samen met de VVD een motie zal indienen voor een parlementair onderzoek. GroenLinks en D66 steunen dat initiatief. D66-Tweede-Kamerlid Van der Laan noemde zo'n onderzoek wel een zwaktebod. ‘We gaan eigenlijk op de stoel van de minister zitten’, zei ze.

Voor het debat wees Wolfsen erop dat Donner de verbeteringen onder druk van de Tweede Kamer had doorgevoerd. Hij vindt dat de minister in voorgaande zaken rond ontsnapte tbs'ers ‘te traag en te defensief’ heeft gereageerd. De huidige zaak is volgens Wolfsen anders, omdat het tbs-systeem inmiddels is aangepast.

Wolfsen zei nog niet te weten of in de afgelopen week adequaat door de autoriteiten is gereageerd, zoals Donner heeft gezegd. Het Kamerlid heeft het idee dat het ‘sneller, beter en adequater’ had gekund.

Hij wil van de minister onder meer weten waarom justitie niet eerder de telefoons van de echtgenote van de voortvluchtige man heeft getapt. Tbs'ers op verlof moeten volgens de PvdA een elektronische enkelband dragen om hen sneller te kunnen traceren als ze ontsnappen.

Voor de Tweede-Kamer-fractie van regeringspartij VVD is de positie van minister Donner van Justitie in het tbs-debat in het geding. ‘De positie van een minister is altijd in het geding bij kritische vragen. Maar hij houdt het vertrouwen van de Kamer totdat de Kamer een ander oordeel heeft gevormd’, aldus VVD-Kamerlid Weekers.

Hij zei verder dat de VVD geen genoegen neemt met een nieuw plan van aanpak. Er moeten ook snel ‘noodmaatregelen’ komen, waaronder een enkelband met GPS-systeem. Met de steun van de VVD is er nu een Kamermeerderheid van in elk geval PvdA, VVD, LPF, SP en GroenLinks voor de verplichtstelling van een dergelijke enkelband bij tbs'ers die op verlof gaan. Daardoor zijn ze traceerbaar als ze ontsnappen aan hun begeleiding.

De LPF zei donderdag tijdens het spoeddebat het vertrouwen in minister Donner van Justitie op. De fractie houdt de bewindsman verantwoordelijk voor de fouten die zijn gemaakt in de opsporing van Wilhelm S.

Politie en justitie hebben ‘laat en laks’ gehandeld, zei LPF-Kamerlid Eerdmans. Hij vond onder meer dat het opsporingsbericht over S. direct op de dag van ontsnapping had moeten worden verspreid, zodat burgers op basis van de foto van de man hadden kunnen helpen bij de opsporing.

GroenLinks vindt, net als de PvdA, dat minister Donner zich in zijn uitleg over het tbs-beleid en de ontsnapping van tbs'er Wilhelm S. ‘verschuilt achter de rechter’. ‘En dat zint ons niet’, aldus GroenLinks-Kamerlid Halsema donderdag in het tbs-debat.

Halsema wil een aanpassing van het tbs-systeem, maar wil daarvoor eerst een parlementair onderzoek, een idee van de PvdA en de VVD. Hoe dan ook moet het tbs-systeem ‘humaan blijven en perspectief bieden op resocialisatie’, aldus Halsema. Zij wil een onmiddellijke invoering van de elektronische enkelband.

Minister Donner duikt en wast zijn handen in onschuld en geeft het systeem de schuld. Dat is laffe politiek.’ Dat zei Kamerlid Wilders donderdag in het tbs-debat. Wilders wil verlof voor tbs'ers afschaffen. De veiligheid van de burgers is hem meer waard dan de resocialisatie van tbs'ers.

Wilders vindt net als de LPF dat Donner moet aftreden. Politie en justitie hebben volgens Wilders na de ontsnapping van S., op 7 juni, ‘te laat en te laks’ gereageerd. ‘De minister is daarvoor verantwoordelijk.’

 

Tbs kan steeds verlengd, tot aan de dood

Marc van den Eerenbeemt in Volkskrant donderdag 16 juni 2005


Wat is tbs met dwangverpleging?

Tbs met dwangverpleging is gedwongen plaatsing van een pleger van een ernstig misdrijf in een psychiatrische kliniek. De strafrechter kan deze maatregel opleggen om de maatschappij te beschermen tegen nieuwe delicten. Gedwongen verpleging is mogelijk als een kennelijk geestelijk gestoorde persoon een of meer misdrijven heeft gepleegd waarvoor ten minste vier jaar cel kan worden opgelegd.

Hoe lang duurt tbs?

De rechter legt een tbs-maatregel op voor twee jaar. De gedwongen behandeling kan steeds worden verlengd, tot aan de dood van de patiënt. Niet de artsen, maar de rechter bepaalt wanneer de patiënt weer vrij komt. De rechter krijgt daarover wel advies van de behandelend artsen. Ook het Openbaar Ministerie wordt gehoord. Die kan verlenging van de tbs vorderen of instemmen met de beëindiging daarvan. Soms oordelen de artsen dat de patiënt niet te genezen is. De rechter kan dan besluiten dat hij wordt geplaatst op een long stay-afdeling, zonder mogelijkheden voor behandeling.

Is tbs een straf?

Tbs is geen straf. Als de pleger van een misdrijf volledig ontoerekeningsvatbaar is, past het in het Nederlandse recht niet om hem te bestraffen. Is de persoon gedeeltelijk toerekeningsvatbaar dan kan de rechter naast de tbs nog een straf opleggen. Bij Willem S. was dat een jaar cel.

Zit een tbs’er altijd binnen?

Soms wel, maar er zijn vormen van beperkte vrijheid of begeleid verlof mogelijk. Sommige tbs’ers hebben een baantje bij een sociale werkplaats, mogen boodschappen doen of op de brommer naar een avondje klaverjassen. Soms is verlof mogelijk, met of zonder begeleiding. Ook zijn er vormen van begeleid wonen denkbaar.

Mag de rechter afwijken van het advies van de artsen?

Ja. Dat gebeurde ook in het geval van S. De rechter luistert voor hij een beslissing neemt over een verlenging of beëindiging van de tbs ook naar wat de patiënt zelf heeft te vertellen over zijn behandeling en zijn ziekte of genezing.

Weer beweegt zich een politieke storm in Donners richting

Michiel Kruijt in Volkskrant donderdag 16 juni 2005


Wederom is minister Donner van Justitie in gevaarlijk vaarwater gekomen vanwege een tbs’er die zich aan zijn verlof onttrekt en de fout in gaat. Een jaar geleden overleefde de CDA-bewindsman een motie van afkeuring. Hoe staat het nu met de politieke kansen van de minister?

De zaak van vorig jaar werd aangezwengeld door de LPF en de PvdA. Deze partijen hadden in april 2003 Donner vragen gesteld over de moord op Hagenaar Piet van Harpen. Deze was begin dat jaar omgebracht door een tbs’er die niet van een onbegeleid proefverlof was teruggekeerd. Donner beloofde in zijn antwoord de opsporing van niet teruggekeerde tbs-gestelden te intensiveren alsmede de communicatie tussen alle instanties te ‘optimaliseren’.

Die belofte is hij niet nagekomen, konden de LPF’er Joost Eerdmans en de PvdA’er Aleid Wolfsen een jaar later vaststellen. Op 23 mei 2004 werd een 13-jarig meisje in Eibergen ontvoerd en misbruikt door een andere tbs’er die eveneens niet van onbegeleid verlof was teruggekeerd. Donner moest na een reconstructie toegeven dat er bij alle betrokken instanties ‘een groter gevoel van urgentie’ had moeten zijn, zodat de man geen verlof was verleend of sneller was opgespoord. Ook werd duidelijk dat Donner te weinig aan de beloofde verscherping van het verlofstelsel had gedaan.

Dit was aanleiding voor de LPF het vertrouwen in de minister op te zeggen, temeer daar hij weigerde een einde te maken aan onbegeleide proefverloven. De PvdA was die mening niet toegedaan. Maar de sociaal-democraten steunden toch de motie van afkeuring van de LPF omdat er volgens hen sprake was geweest van ‘laksheid in het kwadraat’. De andere partijen deelden dat harde oordeel niet. Zij namen genoegen met de belofte van Donner om nu echt werk te maken van een strenger verlofstelsel.

De minister liet er ditmaal geen gras over groeien en stelde de Kamer kort daarna tal van maatregelen voor. Zo werd een verplichte risicotaxatie ingevoerd bij elke vorm van verlof. Ook werden de verantwoordelijkheden van tbs-klinieken, politie en Openbaar Ministerie bij het niet terugkeren van een tbs’er op papier gezet, zodat er voortaan onmiddellijk werk werd gemaakt van diens opsporing. Donner maakte daarbij nog eens duidelijk dat er zijns inziens geen einde kan worden gemaakt aan proefverloven. De ‘geleidelijke en begeleide terugkeer in de samenleving’ is volgens hem een ‘essentieel onderdeel van de behandeling’. Verdachten die ontoerekeningvatbaar zijn verklaard, mag je volgens de bewindsman niet levenslang opsluiten. Een meerderheid in de Kamer ging met het pakket aan verscherpingen akkoord.

Donner voert nu die instemming als reden aan waarom zijn aftreden niet aan de orde is. Volgens hem zijn er na de verdwijning van Wilhelm S. geen fouten gemaakt zoals eerder bij de ontvoering van het meisje in Eibergen. Het verlof van S. is volgens de nieuwe regels verleend, aldus de minister. De verdwijning van de tbs’er op 7 juni op het station in Utrecht is meteen gemeld aan ‘diverse politiekorpsen’. Afgelopen zondag, een dag nadat er in de pers melding werd gemaakt van ontsnapte tbs’ers (zonder dat de naam van S. werd genoemd), werd zijn foto verspreid en kwam de verdwijning in Opsporing Verzocht aan de orde. Daartoe is volgens Donner niet eerder overgegaan omdat dan de kans bestond dat hij zich zou verbergen. Omdat S. medicijnen gebruikt die in de loop van deze week uitwerken, achtte hij het uitgeven van de foto op zondag wel opportuun.

Tijdens het spoeddebat vandaag zal het gaan over de vraag of de Kamer ook vindt dat alle regels zorgvuldig zijn nageleefd, zoals Donner stelt. Ook moet duidelijk worden of bij de laatste verlenging van de tbs van S. inderdaad door de rechter is bepaald dat een geleidelijke terugkeer in de samenleving (lees: verlof) geboden is. Donner stelde dat hij zo’n oordeel niet kan overrulen. Daarover lopen de meningen uiteen. Als de minister de Kamer kan overtuigen, blijft hij overeind. Maar moet hij alsnog fouten toegeven, dan wacht hem een politieke storm die tot zijn aftreden kan leiden.

Donner betreurt tragische afloop en ontkent fouten

VK donderdag 16 juni 2005


AMSTERDAM/DEN HAAG - Minister Donner van Justitie ontkent dat er ten aanzien van de ontsnapte tbs’er Wilhelm S. fouten zijn gemaakt. De betrokken instanties hebben volgens de CDA-bewindsman ‘adequaat en voortvarend’ op diens verdwijning gereageerd. Zij hebben zich ook gehouden aan de verscherpte verlofregeling die vorig jaar door de Kamer is goedgekeurd.

De minister meent daarom dat zijn aftreden ondanks de ‘tragische’ gebeurtenissen niet aan de orde is. LPF en Groep Wilders vinden dat hij moet opstappen. Vandaag moet Donner zich verantwoorden tijdens een spoeddebat in de Kamer.

Alle politieke partijen reageerden geschokt op het nieuws dat S. een 73-jarige inwoner van Amsterdam heeft vermoord, nadat hij tijdens zijn verlof vorige week dinsdag was gevlucht. S. wordt sinds 1990 in tbs-klinieken behandeld nadat hij een zedenmisdrijf had gepleegd. Hij werd dinsdagavond aangehouden in de binnentuin in de Jordaan van de vermoorde man, die door slagen op het hoofd om het leven is gekomen.

Donner stuurde woensdag een overzicht aan de Kamer van de vele verloven die eerder aan S. zijn toegekend. Ook gaf de minister een opsomming van de inspanningen die zijn verricht hem op te sporen. Het CDA vindt op basis hiervan dat Donner niet hoeft af te treden. ‘Het aangescherpte beleid voor verlof van tbs’ers, waarmee de Kamer vorig jaar heeft ingestemd, is uitgevoerd’, zegt het CDA-Kamerlid Van Haersma Buma. ‘Er is geen reden aan te nemen dat er is geblunderd.’ PvdA, VVD en D66 willen geen oordeel geven voordat het debat is gevoerd. Het PvdA-Kamerlid Wolfsen stelt wel dat Donner ‘de schijn tegen heeft’. Zijn collega Van der Laan (D66) meent dat de positie van de minister ‘in het geding is’.

De LPF en Groep Wilders roepen om het aftreden van Donner omdat hij ondanks waarschuwingen van hun kant geen einde heeft gemaakt aan het toekennen van verloven aan gevaarlijke tbs’ers. ‘Dit had niet mogen gebeuren’, zei het LPF-Kamerlid Eerdmans. ‘Het enige dat past is aftreden.’

De minister stelt dat het laatste verlof van S. geboden is door een rechter, toen deze in 2004 de tbs van S. met een jaar verlengde. Maar experts stellen dat de tbs-kliniek en de minister niet verplicht waren het verlof toe te kennen.

Alle fracties in de Kamer zijn het erover eens dat het verlofstelsel voor tbs-gestelden verder moet worden aangescherpt.

donderdag 16 juni 2005

De jarenlange strijd van een getergde tbs’er

Jan Meeus, Ellen de Visser Volkskrant donderdag 16 juni 2005


AMSTERDAM - Zijn therapeuten meenden dat hij op een longstay-afdeling voor uitbehandelde patiënten thuishoorde. Dat maakte van de 40-jarige S. een ‘gefrustreerde’ en ‘ontzettend boze’ man.

Woensdag 1 april 1998 was een beslissende dag voor de behandeling van Wilhelm S., de vorige week gevluchte tbs’er die nu wordt verdacht van moord op een 73-jarige man. S. ontsnapte die dag uit de kliniek Oldenkotte in Eibergen en werd na een week opgepakt.

Het was het begin van een jarenlange strijd tussen de tbs’er en zijn behandelaars. S. vond dat het beter ging en kreeg steun van de rechtbank, die schreef dat hij in aanmerking kwam voor terugkeer in de samenleving.

Maar zijn therapeuten meenden dat hij door zijn ontvluchting terug was bij af en op een longstay-afdeling voor uitbehandelde patiënten thuishoorde. De tegenwerking van de kliniek maakte van hem een ‘getergd en gefrustreerd man’, zegt zijn advocaat Job Knoester. Hij had vlak voor diens ontvluchting nog contact met S. ‘Hij was ontzettend boos en ik kan me dat goed voorstellen.’

De Rotterdammer Wilhelm Johannes S., geboren op 12 januari 1965, was begin jaren negentig door de Amsterdamse rechtbank veroordeeld tot een jaar cel en tbs voor verkrachting en diefstal. Na zijn desertie uit Oldenkotte zat hij ruim een jaar vast in de penitentiaire inrichting De Geniepoort in Alphen aan den Rijn. Daar kreeg hij van de tbs-kliniek Veldzicht in Balkbrug te horen dat hij was geselecteerd voor de longstay-afdeling in het Overijsselse dorp.

S. ging tegen die beslissing in beroep bij de Centrale Raad voor Strafrechtstoepassing. Hij had tijdens zijn week vrijheid immers geen strafbare feiten gepleegd. Zijn klacht werd toegewezen; na zeven maanden op de longstay mocht hij op 29 november 1999 terug naar de West 2, een afdeling voor seksuele delinquenten.

Daar ging het aanvankelijk verkeerd. Tijdens een begeleid verlof, in maart 2002, onttrok hij zich aan zijn begeleider. Na drie uur werd hij in Ommen teruggevonden. Hij had bier gedronken. Dat werd hem zwaar aangerekend omdat bekend is dat hij onder invloed van alcohol geweldddadig kan worden. In september werd hij vastgezet op zijn kamer omdat de kliniek informatie had gekregen dat hij wilde ontsnappen.

In december 2002 gaf S. samen met zeven andere tbs-gestelden zijn advocaat Knoester opdracht een klacht in te dienen bij de Nationale Ombudsman. S. meende dat zijn behandeling in Veldzicht bewust werd vertraagd. De klacht werd uiteindelijk niet doorgezet.

Toen S. een vrouw leerde kennen en met haar trouwde, raakte hij gemotiveerd. De rechtbank oordeelde in 2003 dat hem ‘een perspectief’ moest worden geboden.

S. mocht met begeleid verlof. Vanaf 1 juni 2004 ging hij 29 keer het dorp Balkbrug in, bezocht hij acht keer de regio en mocht hij vijf keer naar zijn vrouw in Eindhoven. Steeds met een begeleider, steeds zonder problemen.

Maar de kliniek, zegt Knoester, vond eigenlijk dat S. op een longstay-afdeling thuishoorde en de behandelaars straalden dat volgens hem ook uit.

Een psychiater adviseerde in maart 2004 S. alleen toestemming voor begeleid verlof te geven als hij medicijnen zou slikken die de zucht naar alcohol verminderen. Die medicijnen raakten na zijn ontsnapping uitgewerkt. Advocaat Knoester zegt dat de ontsnapping van S. hem heeft verrast. In september spreekt de rechtbank zich opnieuw uit over de verlenging van de tbs-behandeling. ‘Tot vorige week had ik goede hoop op een positief resultaat.’

S. opgepakt in tuin van slachtoffer

Volkskrant donderdag 16 juni 2005


AMSTERDAM/DEN HAAG - De voortvluchtige tbs’er Wilhelm S. (40) is dinsdagavond gearresteerd in de binnentuin van de woning van zijn slachtoffer in de Amsterdamse Jordaan. S. wordt ervan verdacht eerder op de dag een bejaarde man te hebben vermoord in een bootje in het Noordhollands Kanaal bij Landsmeer.

S. werd bij zijn aanhouding aanvankelijk niet herkend. De politie kwam de woning aan de Lindengracht inspecteren, nadat het slachtoffer op zijn boot was aangetroffen. S. vertoonde ter plekke ‘schichtig gedrag’ aldus justitie woensdag op een persconferentie. Hoewel hij een doorgeladen pistool op zak bleek te hebben, verliep de aanhouding probleemloos. Pas op het politiebureau herkenden collega-agenten hem als de voortvluchtige en gevaarlijke tbs’er. Er bestond vermoedelijk een zekere relatie tussen S. en zijn slachtoffer. De bejaarde man is door slagen op het hoofd om het leven gekomen.

S. verbleef in de tbs-kliniek Veldzicht in het Overijsselse Balkbrug. Hij zat vast vanwege een zedendelict, gepleegd in 1990. Vorige week dinsdag ontsnapte hij in Utrecht tijdens een begeleid verlof aan de aandacht van zijn toezichthouders. Hij was op bezoek geweest bij zijn echtgenote in Eindhoven.

Politie en justitie openden de jacht op S., die onder invloed van alcohol als zeer gewelddadig te boek staat. De man slikte antibus, een medicijn tegen alcoholgebruik. Zonder het middel zou hij mogelijk gaan drinken en levensgevaarlijk worden. S. belde vorige week incidenteel met zijn echtgenote, maar waarvandaan werd niet duidelijk. Toen succes in de opsporing uitbleef, werd zondag een politiebericht op televisie uitgezonden waarin een foto van de man werd getoond.

Volgens justitie is voor deze ongebruikelijke opsporingsmethode gekozen omdat de kans op recidive groter werd naarmate de tijd verstreek. Op de tv-uitzending kwamen veel tips binnen, maar die leidden niet tot concrete aanwijzingen over de verblijfplaats van de tbs’er. Er werden vijf aanhoudingen verricht, achteraf ten onrechte.

Volgens justitie in Amsterdam heeft de verdachte nog geen verklaring afgelegd. Omdat de familie van het bejaarde slachtoffer nog niet is ingelicht, is diens identiteit nog niet vrijgegeven. De boot met daarin de dode man die ronddobberde op het Noordhollands Kanaal, werd ontdekt na een tip van een visser. Hij haalde het jachtje naar de kant en vond het stoffelijk overschot van de bejaarde man.

Minister verschuilt zich ten onrechte achter de rechter

Menno van Dongen in Volkskrant donderdag 16 juni 2005


AMSTERDAM - Minister Donner van Justitie verschuilt zich ten onrechte achter de rechter in de zaak van Wilhelm S., de tbs’er die vermoedelijk een moord pleegde nadat hij was ontsnapt tijdens begeleid verlof. Volgens tbs-advocaat Niek Heidanus was de kliniek van S. niet verplicht om hem verlof te geven.

Donner zei woensdag dat S. naar buiten mocht, omdat de rechter vond dat het tijd was voor resocialisatie. ‘Conform die uitspraak is de kliniek aan de slag gegaan’.

Heidanus wijst erop dat de kliniek en de minister de uitspraak van de rechter naast zich neer hadden kunnen leggen. Het pleidooi voor resocialisatie was volgens hem niet meer dan een verzoek.

‘Deze opmerking van de rechter heeft geen enkele juridische status’, zegt Heidanus. Samen met zijn kantoorgenoot in Groningen staat hij jaarlijks zo’n 150 tbs’ers bij. ‘De rechter kan niets doen als de kliniek niet naar hem luistert’.

Volgens Heidanus is het niet de rechter die het verlof heeft toegekend, maar Donner zelf. ‘De rechter gaat alleen over de verlenging van de tbs.’ Klinieken moeten voor verloven toestemming vragen aan de minister van Justitie.

Een bestuurder van een tbs-kliniek, die anoniem wil blijven, bevestigt dat de procedure voor verloven genuanceerd ligt. ‘Ik kan niet gedwongen worden om te luisteren naar zo’n verzoek van de rechter.’

Als de rechter verder wil gaan dan de behandelaars, zoals in het geval van Wilhelm S., zitten klinieken wel in een uiterst lastig parket. De behandelaars vinden verlof niet verantwoord, maar voelen zich dan wel door de rechter gedwongen om mee te werken, zegt de bestuurder.

‘Het dilemma is: als je niets doet, loop je het risico dat een patiënt uiteindelijk door de rechter wordt vrijgelaten.’ Een rechter kan geërgerd raken door de weigerachtige houding van een kliniek en de behandeling stopzetten als die na één of twee jaar moet worden verlengd.

‘Dan komt een patiënt op vrije voeten zonder dat hij ooit buiten is geweest. Dat is pas echt levensgevaarlijk. Daarom ga je toch maar voorzichtig proberen om zo iemand verlof te geven.’

In het geval van Wilhelm S. had de rechter na een jaar kunnen besluiten om de tbs-behandeling te beëindigen. Maar volgens Heidanus gebeurt zoiets zelden. ‘Ik vraag heel vaak aan de rechter of hij klinieken wil straffen als ze niet meewerken, maar het gebeurt bijna nooit.’ Volgens hem let de rechter er in zo’n geval alleen nog op of een patiënt nog gevaarlijk is. Vaak is dat inderdaad zo en wordt de behandeling verlengd.

Als de rechter het advies van de kliniek naast zich neerlegt, is de kans groot dat een tbs’er opnieuw in de fout gaat. De kans dat de tbs’er in dit soort gevallen opnieuw in de fout gaat, is hoger dan het gemiddelde, blijkt uit wetenschappelijke onderzoeken. Daarom is het volgens de bestuurder van de tbs-kliniek riskant om de rechter tegen je in het harnas te jagen. Hij erkent dat het geen ideale situatie is, maar als iemand vrij komt zonder dat hij verlof heeft gehad, is hij nog gevaarlijker. ‘Dit is echt een fors dilemma, vergis u niet.’

Donner wacht zware klus

Donderdag 16 juni, DEN HAAG - CDA-minister Donner (Justitie) wacht donderdagmiddag een zwaar debat in de Tweede Kamer. Het is sinds 2003 de derde keer dat de bewindsman in het parlement uitleg moet geven over een incident met een tbs'er.

Deze keer gaat het om de zaak van Wilhelm Schippers, een gevluchte terbeschikkinggestelde die wordt verdacht van moord. S. vluchtte op 7 juni tijdens een begeleid verlof. Hij werd dinsdagavond aangehouden in verband met de dood van een 73-jarige man in Amsterdam. De oppositiepartijen PvdA, LPF en Lijst Wilders gaan het verst in hun kritiek op de bewindsman. LPF en Lijst Wilders vinden dat Donner moet opstappen. PvdA-Kamerlid en oud-rechter Wolfsen vindt het nog te vroeg om die conclusie nu al te trekken. Wel vindt hij dat Donner moet opstappen als er „vermijdbare fouten“ zijn gemaakt. De parlementariër noemt het onbegrijpelijk dat de overheid iemand laat reizen die zo gevaarlijk en ongeneeslijk ziek is.

Daarbij is Wolfsen het niet eens met Donner over wie de uiteindelijke zeggenschap heeft over het verlenen van tbs-verlof en resocialisatieprogramma's. Volgens het Kamerlid is het de minister die verlof verleent. Donner stelt dat de rechter besluit over verlenging van tbs en bijbehorende resocialisatie en dat hij als minister niet de bevoegdheid heeft om zo'n besluit te overrulen. Naast Wolfsen zetten ook andere juristen vraagtekens bij die uitleg.

Wolfsen vindt wel dat de zaak van Wilhelm Schippers. gecompliceerder ligt dan de ontvoering en verkrachting van een meisje in Eibergen door een tbs'er die niet was teruggekeerd van onbegeleid verlof. Dit leidde een jaar geleden tot veel commotie en een Kamerdebat.

De derde tbs-zaak die leidde tot een Kamerdebat was de moord op de 80-jarige Hagenaar Piet van Harpen. Die werd begin 2003 om het leven gebracht door een tbs'er die niet was teruggekeerd van onbegeleid proefverlof. Donner overleefde deze debatten.

Voor het spoeddebat over de zaak van Wilhelm Schippers. hadden Kamerleden tot woensdagavond 20.00 uur de tijd om vragen te stellen over een uitlegbrief van Donner. De antwoorden op de Kamervragen komen donderdag voor het middaguur, waarna het debat om 14.00 uur begint.

Brief minister Donner aan Tweede Kamer n.a.v. aanhouding voortvluchtige tbs-er

15 juni 2005
1. Inleiding

Hiermee bericht ik u, dat gisteravond 14 juni 2005 de voortvluchtige tbs-er D.J.S. is aangehouden, tijdens het doorzoeken van een woning in Amsterdam in verband met het onderzoek naar de gewelddadige dood van een 73 jarige man. Hij is in verzekering gesteld op verdenking van moord of doodslag op deze man.

Ik hecht er daarbij aan eerst uitdrukking te geven aan mijn geschoktheid door het voorgevallen ernstige misdrijf en medeleven met degenen die daardoor getroffen zijn.

Ten vervolge op hetgeen ik gisteren tijdens het mondelinge vragenuur aan uw Kamer heb medegedeeld zend ik u thans een overzicht van de gang van zaken voorafgaand aan het begeleid verlof waaraan hij zich op 7 juni jl. heeft onttrokken en de acties die door de betreffende diensten zijn ondernomen om tot aanhouding te kunnen overgaan. Een vertrouwelijke bijlage gaat hierbij. Indien de komende dagen nog relevante informatie beschikbaar komt, zal ik u daarvan op de hoogte brengen.

Behandeling en resocialisatie betrokkene

28 april 1999: Betrokkene wordt in Veldzicht opgenomen op de longstay-afdeling, met een hiervoor bestemde plaatsingsbeschikking.

Betrokkene tekent beroep aan tegen zijn longstayplaatsing bij de Centrale Raad voor Strafrechtstoepassing. De RSJ heeft bij tussenbeslissing opgedragen betrokkene te laten onderzoeken door het Meijers Instituut. Op basis hiervan wordt besloten betrokken op een reguliere afdeling te plaatsen

29 november 1999: plaatsing op de afdeling seksueel delinquenten.

8 november 2001: machtiging voor het praktiseren van begeleid verlof wordt afgegeven. Begeleid verlof dient gefaseerd te worden ingevoerd op momenten dat patiënt psychisch stabiel functioneert.

Vanaf 21 november 2001 praktiseert hij deze verloffaciliteit, in eerste instantie alleen begeleid dorpsverlof.

5 maart 2002: onttrekking tijdens het eerste begeleide regioverlof naar Ommen aan het toezicht van zijn begeleider. Na drie uur vindt aanhouding plaats in Ommen. Hij blijkt bier te hebben gekocht en geconsumeerd. Verloffaciliteiten worden ingetrokken.

De behandeling wordt opnieuw opgepakt. Patiënt’s persoonlijke situatie wijzigt zich in die zin dat hij een vrouw leert kennen en dat zij huwen. Dit betekent voor betrokkene een belangrijke motivatie om zich in te zetten voor de behandeling en te voldoen aan gestelde voorwaarden.

10 februari 2003: Aanvraag voor begeleid verlof wordt afgewezen.

15 september 2003: De vordering van de officier van Justitie tot verlenging van de tbs-maatregel met 2 jaar wordt door de arrondissementsrechtbank afgewezen. De tbs wordt met een jaar verlengd. Hierbij wordt aangegeven: “Ofschoon de rechtbank het enerzijds met Veldzicht eens is dat de resocialisatie van betrokkene nog geruime tijd zal duren, is de rechtbank anderzijds van oordeel dat betrokkene een perspectief geboden moet worden door hem het vertrouwen te schenken, dat de vele verbeteringen in zijn houding blijvend zullen zijn.”

17 oktober 2003: Progressie in de behandeling leidt tot een nieuwe verlofaanvraag voor begeleid verlof.

30 oktober 2003: De aanvraag tot begeleid verlof wordt vooralsnog afgewezen. Deze aanvraag wordt op afgewezen met de volgende argumentatie: “Uw inschatting van de risico’s, alsmede de uitkomst van de HCR-20, vormen voor mij aanleiding thans niet over te gaan tot machtiging van het door u gevraagde verlof. Gelet op de complexiteit van deze casus stel ik voor (…) een second opinion te verkrijgen. Na ontvangst van deze second opinion zal ik de aanvraag in heroverweging nemen.”

5 maart 2004: Second opinion door de FPD-psychiater. Geadviseerd wordt betrokkene, als voorwaarde bij begeleid verlof, in te stellen op een alcohol aversief middel. Strikte controle op de inname van het middel dient plaats te vinden.

14 april 2004: machtiging tot begeleid verlof wordt verleend, met inachtneming van bovenstaande.

Vanaf 26 april 2004 krijgt patiënt ook intern toestemming om begeleid verlof te praktiseren.

26 augustus 2004: de geactualiseerde HCR-20 (risico-taxatie) wordt nogmaals besproken in het Divisie Staf Beraad (een kliniekbreed orgaan) en er worden geen contra-indicaties gezien voor het praktiseren van begeleid verlof.

Sinds augustus 2004 wordt een voorzichtig positief behandelverloop gezien. Betrokkene houdt zich aan alle afspraken en voorwaarden. Hij werkt zijn terugvalpreventieplan verder uit. Betrokkene en zijn echtgenote zijn zich goed bewust geworden van de lange duur van een mogelijk resocialisatietraject en de langdurige begeleiding waarmee dit gepaard zal gaan. De begeleide verloven (in eerste instantie alleen in het dorp, later ook in een afgebakende regio en nog later landelijk) verlopen zonder problemen. Elke uitbreiding van het verlof wordt voorafgegaan door een bespreking in het Divisie Staf Beraad. Betrokkene stelt zich tijdens de verloven begeleidbaar op. Hetzelfde geldt voor zijn echtgenote. In multidisciplinair overleg is gesproken over resocialisatie waarbij het de conclusie was dat een resocialisatie naar de echtgenote in Eindhoven weliswaar een langdurig, maar realistisch traject zou zijn.

14 september 2004: De vordering van de officier van Justitie tot verlenging van de tbs-maatregel met 2 jaar wordt door de arrondissementsrechtbank afgewezen. De tbs wordt met een jaar verlengd, mede op basis van een door de rechtbank ontvangen onafhankelijk advies van de FPD. In het vonnis wordt aangegeven: “Betrokkene wordt hiermee de kans geboden te laten zien wat zijn houding is ten aanzien van zijn dagbesteding en dagstructuur, wat zijn houding is ten aanzien van alcoholgebruik, (…) De rechtbank gaat er daarbij van uit dat het FPC Veldzicht tijdens de volgende zitting met concrete informatie komt ten aanzien van de resocialisatie van betrokkene.”

Overzicht verloven

- Betrokken heeft vanaf 14 april 2004 een machtiging voor begeleid verlof

- De eerste feitelijke verlofbeweging onder deze machtiging was op 1 juni 2004.

- Alle verloven waren met 1 begeleider

- Betrokkene is hierbij 29 keer op verlof in Balkbrug geweest, waarvan 2 keer met zijn echtgenote

- Betrokkene is acht keer de regio in (Hardenberg/Ommen/Zwolle) op verlof geweest

- Betrokkene is vijf keer naar Eindhoven geweest, de eerste keer op 8 februari 2005

Acties na onttrekking op 7 juni 2005

16.20 uur: betrokkene onttrekt zich aan de begeleiding.

16.25 uur: De begeleidende sociotherapeut belt het kader van de ondersteunende beveiligingsdienst van Veldzicht en meldt dat betrokkene zich aan zijn toezicht heeft onttrokken. Het kaderlid Biad (Beambten in algemene dienst/beveiliging) belt het dienstdoend afdelingshoofd. Deze belt met de KLPD en meldt de onttrekking. Dit gebeurde binnen een kwartier na de melding.

De maatschappelijk werkster heeft rond 16.45 uur de echtgenote van betrokkene geïnformeerd en heeft contact gelegd met de politie Eindhoven om de wijkagent in te laten schakelen voor een bezoek aan het huis van de echtgenote.

Het kaderlid Biad belt met de diverse politiekorpsen

Vanuit de kliniek wordt gebeld met het KLPD om te vragen of zij de landelijke piketdienst informeren en te vragen of zij de verdere afhandeling willen verzorgen.

Om 23.00 uur, 0.15 uur en om 01.20 uur zoekt de heer S. telefonisch contact met zijn echtgenote. Zij brengt Veldzicht hiervan op de hoogte.

Acties volgende dagen

Woensdag 8 juni: Volgens afspraak tussen Veldzicht en de echtgenote belt de maatschappelijk werkster tussen 12.00 en 13.00 uur

Dezelfde procedure wordt op donderdag gevolgd. Op donderdagavond belt patiënt zeer kort naar zijn echtgenote.

Donderdag 9 juni: De KLPD vraagt of er een internationaal opsporingsbevel uit moet. De plv. algemeen-directeur is van mening dat dit urgenter wordt op het moment dat contacten met echtgenote verminderen. De maatschappelijk werkster heeft op dat moment nog regelmatig contact met de echtgenote en de echtgenote met betrokkene. Op grond daarvan bestaat het duidelijke vermoeden dat betrokkene nog in Nederland verblijft.

Naar aanleiding van een andere melding ongeoorloofde afwezigheid op donderdagavond wordt op dat moment, in overleg tussen DJI en Veldzicht, besloten alle uitstaande begeleide en onbegeleide verloven op te schorten.

Vrijdagochtend 10 juni: De echtgenote belt volgens afspraak naar Veldzicht. Op vrijdagavond belt betrokkene met zijn echtgenote.

Op vrijdagochtend heeft het kaderlid Biad een verzoek gedaan aan de politie Eindhoven om de telefoon in het huis van de echtgenote af te tappen, maar dit wordt afgewezen. Ook heeft dit kaderlid die dag contact met de KLPD. Op vrijdagmiddag wordt door de directie Voorlichting aan DJI doorgegeven dat er vragen zijn gesteld door een journalist van het Algemeen Dagblad.

Zaterdagochtend 11 juni: Op zaterdag zijn er geregeld contacten tussen de directie Voorlichting, sectordirectie TBS en Veldzicht. Verder is er volgens afspraak weer telefonisch contact tussen de maatschappelijk werkster en de echtgenote van betrokkene. Veldzicht neemt zaterdagmiddag contact op met de sectordirectie TBS naar aanleiding van contact met het OM over het mogelijke opsporingsbericht op TV. Veldzicht adviseert het OM over het delictrisico. Het OM besluit vervolgens vooralsnog niet de televisie in te schakelen voor de opsporing maar druk uit te oefenen via de echtgenote. Namens de landelijk officier van Justitie, vraagt Veldzicht aan de echtgenote haar man te informeren over het feit dat hij zich per omgaande moet melden bij de kliniek of de politie. Wanneer hij dat niet zal doen zal een opsporingsbericht volgen. Naar aanleiding hiervan zoekt Veldzicht opnieuw contact met de echtgenote en deelt haar dit mede.

Zondagmiddag 12 juni: In opdracht van de landelijk officier zijn printertaps aangesloten op de twee gsm’s van de echtgenote van betrokkene. Aan het einde van de ochtend laat het OM aan Veldzicht weten dat zij ervoor gekozen hebben om de heer S. wel in Opsporing Verzocht te brengen. De maatschappelijk werkster van Veldzicht belt met de echtgenote om haar te zeggen dat de OvJ te Amsterdam heeft besloten om betrokkene via de televisie op te sporen. Diezelfde avond na opsporing verzocht zoekt de echtgenote contact met de maatschappelijk werkster om haar boosheid en angst naar aanleiding van het televisiebericht te uiten.

Taxatie (delict)gevaar onmiddellijk na de onttrekking


In de melding aan de KLPD wordt door Veldzicht aangegeven dat alcoholgebruik het risico verhoogt. Patiënt is ingesteld op het alcoholaversieve middel Antabus. Patiënt is vaker op impulsieve wijze gedeserteerd. Hij zal zich er terdege van bewust zijn dat zijn actie vandaag vergaande gevolgen voor hem en zijn gezin zal hebben. Verwacht wordt dat patiënt niet direct recidiveert. Wel kan hij terugvallen in alcoholgebruik en dit kan uiteindelijk (binnen een aantal weken) leiden tot recidiverisico.

Als reactie op in het nauw gebracht worden is het niet uit te sluiten dat patiënt reageert met geweld.

Nadere mondelinge uitleg die ook aan het KLPD is verstrekt: Op korte termijn wordt geen direct gevaar voor een nieuw zedendelict gezien. Wel is het mogelijk dat patiënt, die zich terdege zal realiseren dat hij nu zijn laatste kans op rehabilitatie heeft verspeeld, reageert met geweld naar zichzelf of anderen op het moment dat getracht wordt hem aan te houden.

Slachtofferzorg


Er is diverse malen contact geweest met het meldpunt slachtoffers rondom verlof en rondom deze onttrekking, waarna het meldpunt besloten heeft geen actie te ondernemen richting het slachtoffer van het delict naar aanleiding waarvan de tbs is opgelegd.

Toen op zondagmiddag bleek dat er een opsporingsbericht via de landelijke televisie zou volgen heeft de politie Amsterdam contact proberen te leggen met het slachtoffer. Zij hebben haar niet thuis aangetroffen en hebben toegezegd dit maandag 13 juni nogmaals te proberen.

Conclusie


Ik hecht eraan, hier te herhalen hoezeer de recente gebeurtenissen mij hebben geschokt. Het zijn het soort gebeurtenissen, waarvan men zou wensen dat de samenleving er van gevrijwaard zou kunnen blijven.

Centraal staat in deze zaak het begeleid verlof en de onttrekking daaraan. De gang van zaken, zoals het zich nu laat aanzien, maakt duidelijk dat de vereiste zorgvuldigheid in acht is genomen. De procedures ten aanzien van het nieuwe verlofkader die vorige zomer zijn ingevoerd zijn correct toegepast. Van belang hierbij is, dat het resocialisatietraject in opdracht van de rechter in gang is gezet. Ook na de onttrekking vanuit het begeleide verlof is adequaat opgetreden. Een onttrekking vanuit begeleid verlof is een risico, dat helaas inherent is aan een systeem van behandeling en resocialisatie als in de wettelijke regeling van de TBS besloten ligt. Dat neemt niet weg, dat steeds opnieuw bezien moet worden of verdere beperking van de risico’s mogelijk is.

De Minister van Justitie,

Telegraaf woensdag 15 juni 2005
 
Feiten over tbs
RIJSWIJK - Terbeschikkingstelling (tbs) is een maatregel voor iemand die een zwaar misdrijf heeft gepleegd, maar daarvoor volgens de rechter geheel of gedeeltelijk ontoerekeningsvatbaar was. Het misdrijf, bijvoorbeeld moord, doodslag of verkrachting, kan de dader niet volledig worden aangerekend omdat hij psychisch ziek was. Door die ziekte is er, volgens de gedragsdeskundigen die bij de berechting zijn betrokken, ook een kans op herhaling. Momenteel hebben zo'n 1600 mensen tbs.
In een tbs-kliniek behandelen psychiaters de dader voor zijn stoornis. In praktijk duurt zo'n behandeling al gauw vijf jaar, stelt het Openbaar Ministerie (OM). Maar soms kan het ook veel langer duren. De rechter kan de tbs-maatregel steeds met een of twee jaar verlengen. De momenteel langstzittende tbs'er, Theo H. heeft deze straf al 45 jaar.
Volgens het OM wijst onderzoek uit dat 80 procent van de terbeschikkinggestelden na behandeling geen zware misdrijven meer pleegt, de andere 20 procent dus wel. Sommige deskundigen rekenen met een iets hoger recidive-cijfer: ruim 30 procent.
In principe zit iemand voor de duur van zijn tbs dag en nacht opgesloten in de kliniek, maar als het beter gaat en het einde van de behandeling in zicht komt, kan de tbs'er (begeleid) verlof krijgen. Dat verlof, waarvoor de minister van Justitie per geval expliciet toestemming moet geven, dient volgens het OM vooral een therapeutisch doel: de veroordeelde moet langzaam weer wennen aan een leven buiten de muren van de kliniek. De proefverloven worden per jaar duizenden keren toegestaan, soms voor enkele uren, soms langer.
Op zijn website erkent het OM dat tbs'ers soms ontsnappen tijdens hun proefverlof. "Dit zou alleen te vermijden zijn, als verlof niet meer mogelijk zou zijn. In dat geval zou de behandeling echter aanzienlijk worden bemoeilijkt en misschien zelfs nooit slagen. Verlof is daarom een wezenlijk onderdeel van de tbs-maatregel." Op dit moment zijn vijf tbs'ers 'ontsnapt'. Volgens het ministerie van Justitie zitten de meesten daarvan waarschijnlijk in het buitenland.
Al voordat de nu aangehouden tbs'er W. Schippers de benen nam, laaide de discussie over het gevaar van proefverlof op. Het meest pregnant gebeurde dat vorig jaar na de ontvoering en mishandeling van een 13-jarig meisje uit Eibergen door een tbs'er die niet terugkeerde van verlof. Minister Donner (Justitie) scherpte daarop de regels rond proefverloven aan.
 
Opgepakte tbs’er al zeven keer ontsnapt
AMSTERDAM - De tbs’er die ruim een week voortvluchtig was en wordt verdacht van moord is zeven keer eerder ontsnapt. Dat hebben Kamerleden tegen Donner gezegd. Dat hebben verscheidene Kamerleden woensdag tegen minister Donner van Justitie gezegd, toen zij door de bewindsman over de werden geïnformeerd over de arrestatie van de tbs’er.
 
Donner denkt er niet aan af te treden naar aanleiding van de aanhouding van de ontsnapte tbs'er die ervan wordt verdacht een man te hebben vermoord. Dat zei LPF-Tweede-Kamerlid Eerdmans na afloop van een ontmoeting met de bewindsman.
Tbs'er Wilhelm Schippers werd in de nacht van dinsdag op woensdag gearresteerd. Hij wordt ervan verdacht vlak daarvoor een man te hebben vermoord in een bootje dat lag in het Noordhollands Kanaal bij Landsmeer.
Schippers ontsnapte verleden week dinsdag op de terugweg van familiebezoek in Eindhoven op het station in Utrecht aan zijn begeleiders. Daarop startte de politie een zoekactie naar de tbs'er die werd behandeld in kliniek Veldzicht in het Overijsselse Balkbrug. Hij wordt sinds 1990 onder dwang verpleegd, onder andere voor een zedendelict.
Zondagavond liet de politie een opsporingsbericht uitgaan naar de 40-jarige man. De kliniek heeft tijdelijk alle verloven ingetrokken.
De dode man in de kajuit van het motorbootje in het Noordhollands Kanaal werd woensdag gevonden. De politie startte daarna meteen een uitgebreid onderzoek. De identiteit van de dode is nog niet bekend.
 
 

Commotie na arrestatie ontsnapte tbs'er

RIJSWIJK (ANP) - De vorige week ontsnapte tbs'er W. Schippers is aangehouden en wordt verdacht van moord op een 73-jarige man. Dat maakte het Openbaar Ministerie woensdag bekend.

De arrestatie van S. wegens de moord veroorzaakte commotie in politiek Den Haag en sommige Kamerleden eisten het ontslag van minister van Justitie Donner. De CDA-bewindsman zei echter geen aanleiding in het incident te zien om af te treden. Wel zei Donner zich verslagen te voelen. ,,Ik sta voor het systeem van behandeling en resocialisatie. Dit soort risico's zitten daar onvermijdelijk in'', aldus Donner.

S. werd dinsdagavond rond 22.30 uur aangehouden in de tuin van de woning van het bejaarde slachtoffer aan de Lindengracht in de Amsterdamse Jordaan. S. verzette zich niet bij zijn arrestatie maar had wel een doorgeladen pistool bij zich.

Slachtoffer

Het slachtoffer werd dinsdagmiddag gevonden in de kajuit van zijn bootje op het Noordhollands Kanaal in de buurt van Landsmeer. Een visser zag de stuurloze boot dobberen en alarmeerde de politie. Deze trof het levenloze lichaam aan van de bejaarde man.

Onderzoek van de politie leidde naar de woning in de Jordaan, waar de politie in een binnentuin een verwarde man aantrof. Omdat de man een pistool bij zich had, werd hij opgepakt. Later bleek het om de voorvluchtige tbs'er S. te gaan. De doodsoorzaak is nog niet officieel vastgesteld, maar hoofdofficier van Justitie De Wit maakte tijdens de persconferentie bekend dat het slachtoffer vermoedelijk ,,door een klap op het hoofd'' om het leven is gebracht.

De Wit meldde verder dat S. medicijnen slikt om zijn overmatig alchoholgebruik te onderdrukken. Na contact met de tbs-kliniek waar S. onder behandeling was, werd volgens De Wit duidelijk dat S. gevaarlijk zou kunnen zijn wanneer hij de medicijnen niet meer zou innemen.

Uit een brief van minister Donner aan de Tweede Kamer bleek dat de ontsnapte man een aantal keren telefonisch contact heeft opgenomen met zijn vrouw. Op de dag van ontsnapping belde hij zijn echtgenote, die dit meldde aan de tbs-kliniek in Balkbrug. Nadat eerdere verzoeken voor het afluisteren van de telefoons van de vrouw werden afgewezen, gaf de landelijke officier zondag alsnog opdracht de twee gsm's af te tappen. De man nam echter geen contact meer op met zijn vrouw.

Ontsnapte tbs'er aangehouden en verdacht van moord

Internetredactie woensdag 15 juni 2005


AMSTERDAM - De vorige week ontsnapte TBS'er Wilhelm S. is dinsdagavond aangehouden. Hij wordt ervan verdacht vlak daarvoor een man te hebben vermoord in een bootje dat lag in het Noordhollands Kanaal bij Landsmeer.

Het slachtoffer is vermoedelijk een 'bejaarde man' uit Amsterdam, meldde justitie woensdagmiddag op een persconferentie in Amsterdam. Hij is waarschijnlijk door 'slagen op het hoofd' om het leven gebracht.

Een visser zag dinsdagmiddag kort na één uur een op het oog verlaten boot drijven in het Noordhollands kanaal, op de grens tussen Landsmeer en Amsterdam. De man alarmeerde de politie. Die vond op de boot het lichaam van het slachtoffer.

Toen de politie vervolgens rond half elf dinsdagavond een bezoek bracht aan het huis van de dode man in de Amsterdamse Jordaan, troffen agenten de voortvluchtige tbs'er S. aan in de binnentuin achter het huis. Hij bleek in het bezit te zijn van een doorgeladen vuurwapen. S. verzette zich niet bij zijn arrestatie.

S. verbleef voor zijn verdwijning in de TBS-kliniek Veldzicht in het Overijsselse Balkbrug. Hij zat vast vanwege een zedendelict, gepleegd in 1990. Op 7 juni ontsnapte hij in Utrecht tijdens een begeleid verlof aan zijn toezichthouders. Op 12 juni besloot justitie dit wereldkundig te maken door een opsporingsbericht met foto via de media te verspreiden. Daarin werd gesteld dat S. met name onder invloed van alcohol zeer gevaarlijk kon zijn.

Hoofdofficier van justitie De Wit maakte woensdag tijdens een persconferentie bovendien bekend dat S. medicijnen slikte om zijn overmatig alcoholgebruik te onderdrukken. Na contact met de tbs-kliniek waar S. onder behandeling was, werd volgens De Wit snel duidelijk dat S. gevaarlijk zou kunnen zijn wanneer hij deze medicijnen niet meer tot zich zou nemen.

Uit een brief van minister Donner aan de Tweede Kamer bleek dat S. een aantal keren telefonisch contact heeft opgenomen met zijn vrouw. Op de dag van ontsnapping belde hij zijn echtgenote, die dit meldde aan de tbs-kliniek in Balkbrug.

Nadat eerdere verzoeken voor het afluisteren van de telefoons van de vrouw werden afgewezen, gaf de landelijke officier zondag alsnog opdracht de twee gsm's af te tappen. De man nam echter geen contact meer op met zijn vrouw.

Regiopolitie Brabant Zuid-Oost ’extra alert’
Ontsnapping gevaarlijke tbs’er snel gemeld

Dinsdag 14 juni 2005 - EINDHOVEN – De ontsnapping van tbs’er Wilhelm J. Schippers is vorige week dinsdag binnen een half uur aan de regiopolitie gemeld. De man ontkwam op het NS-station in Utrecht na een bezoek aan familie in Eindhoven. Zondagavond verspreidde justitie via de televisie een opsporingsbericht met naam, signalement en foto van de veertigjarige man.

De door Justitie vrijgegeven foto van de ontsnapte tbs'er Schippers

Die gegevens worden sinds vorige week in de regio al bij iedere briefing - die steeds gehouden wordt als een nieuwe groep aan het werk gaat - getoond aan de dienstdoende agenten. Ook krijgen de politiemensen informatie over mogelijke verblijfplaatsen van de man in Eindhoven. „Het is geen Eindhovenaar, maar hij heeft hier wel familie wonen. In die omgeving zijn we extra alert. Maar we hebben geen aanwijzingen dat hij hier is“, laat een woordvoerder weten.

De ontsnapte tbs’er verbleef in kliniek Veldzicht in het Overijsselse Balkbrug. Hij is in 1990 in Amsterdam veroordeeld voor het verkrachten van een vrouw bij wie hij had ingebroken. Justitie beschouwt hem als een gevaar voor de samenleving en stelt dat alcoholgebruik bij de man kan leiden tot gewelddadig gedrag en nieuwe zedenmisdrijven. Om deze reden is besloten het bericht te voorzien van een foto van Schippers.

Toestemming

Minister Donner van Justitie heeft voor het verspreiden van dit bericht toestemming verleend. De politie in Amsterdam heeft diverse tips binnengekregen naar aanleiding van het bericht.

Een Kamermeerderheid van CDA en PvdA wil vandaag van minister Donner opheldering over de ontsnapping. Volgens de PvdA kunnen zedendelinquenten en psychopaten met tbs beter niet met het openbaar vervoer reizen als ze een familiebezoek buiten de kliniek brengen. Het is veiliger om ze in speciale busjes te vervoeren, zo stelt PvdA-Kamerlid Wolfsen.