We hebben 245 gasten online

Valse aangiften en zedenzaken Deel 1

Gepost in Valse aangiften

Deel 1 Valse aangiften in Zedenzaken

33.0 Zedenzaken: Terechte en onterechte beschuldigingen

33.1 Valse aangifte?

33.2 Valse zeden, boek van mr. Chris Veraart

33.3 De zaak Lancée; onterecht beschuldigd van incest 33.4 Lancée eist nieuw onderzoek mentor

33.5 Aanbod Justitie aan Lancée is een ‘fooi’

33.6 Lancée en verder, redactie nrc 26-03-98

33.7 Eerherstel René Lancée

33.8 Enkele Vragen en Opdrachten

VERAART, ADVOCAAT VAN ONGEWONE ZEDENZAKEN

‘IK HEB EEN ZWAK VOOR MANNEN DIE IN DE PENARIE ZITTEN’

Geconfronteerd met een zedenzaak stelt advocaat Chris Veraart zich de vraag of er sprake is van een valse aangifte: is de vermeende dader niet eigenlijk het slachtoffer? Een kwalijke aanpak, zeggen zijn tegenstanders, omdat het gros van de verkrachtingszaken zo schrijnend is.

Door DANIELA HOOGHIEMSTRA NRC 23-03-98

Bij ieder pleidooi herhaalt strafpleiter Chris Veraart (53) het weer: " Ik heb het grootste respect voor de slachtoffers van zedenmisdrijven. Verkrachting is de grootste inbreuk op een vrouw die denkbaar is."

Maar dat neemt niet weg dat bij dikwijls ook denkt: 'Wat staan we hier nou te doen in die toga's? Die mensen moeten naar het Riagg.'

De menselijke realiteit " laat zich niet altijd vatten in wetteksten", vindt Veraart.

Verkrachting is afschuwelijk, maar juist omdat dit zo is, laat de wet zich gemakkelijk misbruiken door vrouwen met een verborgen agenda. Dit ervoer hij de afgelopen vijftien jaar waarin hij zich heeft gespecialiseerd in zedenzaken. Met zijn fréle voor - komen, milde stem en zachte gelaatsuitdrukking wekt hij niet de indruk een macho te zijn. Hij is vriendelijk, geestig en charmant, maar als hij na veel wikken en wegen zijn standpunt eenmaal heeft bepaald, ook onwrikbaar.

Veraart, getrouwd en vader van drie kinderen, hoorde in 1981 dat hij lijdt aan multiple sclerose. Hij heeft de chronisch -progressieve Variant ervan, het gaat langzaam achteruit. Sinds een paar maanden is hij voor het grootste gedeelte van de tijd veroordeeld tot een rolstoel, maar de strijdlust is niet verdwenen. Integendeel 'de felle reacties op zijn ideeën hebben hem alleen maar enthousiaster gemaakt om door te gaan. De muur van zijn kantoor is behangen met aquarellen van padden, zijn bobby. Dankzij de landelijke vereniging 'Red de Pad', die Veraart in 1981 oprichtte, zijn in zijn woonplaats Bergen tien paddentunnels aangelegd.

Veraart, afkomstig uit een katholiek juristenmilieu en in de jaren zeventig een van de wegbereiders van de sociale advocatuur, heeft van zijn pleidooi een maatschappelijke missie gemaakt. Met zijn overtuiging dat de seksuele emancipatie van de vrouw haar claim op de slachtofferrol in zedenzaken minder geloofwaardig heeft gemaakt, doet hij meer dan alleen zijn zegje als strafpleiter. Het was ook een socioloog en geen jurist, Veraarts jeugdvriend Kees Schuyt, die hem aanspoorde om over zijn praktijkervaring een boek te schrijven. Al geeft 'Valse Zeden', ( zie verder op deze pagina) dat eind vorig jaar uitkwam, geen uitsluitsel over hoe vaak valse aangiften voorkomen, de opsomming van zaken geeft inzicht in de vraag hoe fouten in zedenzaken kunnen ontstaan.

Het heeft volgens Veraart te maken met een onevenwichtigheidje in de tijdgeest: de seksuele emancipatie van vrouwen heeft geen gelijke tred gehouden met de wijze waarop justitie hen in zedenzaken behandelt.

Goedele Liekens bespreekt op de televisie vrijelijk de zegeningen van groepsseks. Maar, zo meent Veraart, als een vrouw aangifte komt doen van verkrachting, is de reflex van de politie nog altijd haar te ontvangen als een in haar eer geschonden madonna. Na de zaak - Lancée (de politieman op Schiermonnikoog die ten onrechte werd beschuldigd van incest met zijn dochter, zie verder op deze pagina) heeft justitie toegegeven dat valse aangiften een risico zijn. Thans is een commissie van het OM bezig te onderzoeken hoe justitie zedenaangiften zorgvuldiger kan beoordelen. Veraart wordt de laatste tijd opvallend vaak uitgenodigd voor discussies op de televisie en de politie is ook al bij hem langs geweest om te vragen hoe het dan moet.

Veraart onderscheidt in zijn boek 'Valse Zeden’ vier categorieën in zedenzaken:

1) de ernstige verkrachting,

2) de 'vrijage met een smet',

3) de 'mislukte vrijage' en

4) de verzonnen zedenzaak.

Vooral de 'mislukte vrijage' heeft zijn belangstelling: een vrijwillige vrijpartij pakt slecht uit en eindigt in een aangifte.

'Gewone' verkrachtingen - man trekt meisje van fiets - stuurt Veraart door naar collega's. Een zedenzaak is voor hem pas interessant als hij achter de formele schijn een 'verhaal' vermoedt.

Waar twee mensen hebben gevreeën, hebben er dikwijls twee 'schuld', meent Veraart. Hij ziet zich daarbij lijnrecht tegenover de vrouwenbeweging staan die juist jaren heeft gevochten tegen het macho - adagium dat een verkrachte vrouw 'het er zelf wel naar zal hebben gemaakt'.

Het vrouwenblad Opzij maakte vorige maand in een vier pagina's tellend artikel de grond gelijk met de "archaische opvattingen" in zijn boek.

"Negeer hem" adviseert de vrouwelijke officier van justitie in Amhem, A. Brughuis, bij navraag naar Veraart. "Hij is het soort man dat vindt dat als een vrouw een beetje aardig doet tegen een man, zij niet gek moet opkijken als hij haar verkracht", zegt ze.

Ze noemt het kwalijk dat Veraart de aandacht vestigt op de valse aangiften, terwijl het gros van de verkrachtingszaken zo schrijnend is

Waar de meeste van zijn collega’s zich concentreren op de wet, zoekt Veraart het vooral in de psyche van verdachten en aangeefsters. Zijn gesprekken met cliënten zijn lange, haast therapeutische sessies. Een oude liefdesbrief vindt hij interessanter dan een foutje in de dagvaarding. Zijn pleitnota's lezen haast als dichterlijke manifesten, zoals die voor de in 1996 van verkrachting beschuldigde Richard S.

"In de seksualiteit is het helaas, of gelukkig, niet altijd zo duidelijk wat de partners willen. Seks is een spel van afstoten en aantrekken. Van veroveren en veroverd worden. Van bewuste en onbewuste verlangens. Van begeerte en van schuldig voelen. Van verbale en van non-verbale taal. Van woorden en handelingen. Seks is oer, seks is basaal, seks is overal."

In juridische kring bestaat alom respect voor zijn onorthodoxe werkwijze, maar de neiging van Veraart om boven zijn vak als advocaat uit te stijgen, wekt ook ergernis. Hij verdedigt niet alleen zijn cliënt, maar "pretendeert ook de waarheid te prediken", zo valt te beluisteren in kringen van de rechtbank te Alkmaar, waar zijn kantoor is gevestigd. Men neemt hem niet kwalijk dat bij daders van zedendelicten verdedigt, dat is tenslotte zijn vak. Maar "hij houdt het niet zakelijk" zo luidt het verwijt.

Slachtofferadvocaat Gerda van Dijk, die Veraart al tien jaar meemaakt als tegenpartij:

"Hij maakt zijn eigen scenario. Dat hoort niet in de rechtszaal."

De manier waarop hij de feiten kleurt, is volgens haar vaak "zeer grievend" voor slachtoffers.

"Hij analyseert wat zij op welk moment gedacht of gevoeld moeten hebben, maar dat is zijn mening. In de rechtszaal doet die niet ter zake."

Veraart ontkent niet dat hij weerstanden oproept bij collega's, officieren van justitie en rechters.

"Bij de rechtbank wil men juridische formuleringen, een betoog kan niet vlak genoeg zijn. Ik ben steeds verder van de formele aanpak afgedreven omdat ik heb gezien dat je met een technisch betoog stukloopt tegen de papieren rechter, die 'zijn oordeel velt puur op grond van wat er in het dossier staat. Ik zoek naar de gebeurtenissen achter de formele werkelijkheid. Daarmee kom ik, denk ik, te dichtbij."

Waarom hebt u zich toegelegd op het verdedigen van verdachten van zedenmisdrijven? Niet de meest prettige categorie

"Ik heb een zwak voor mannen die in de penarie zitten. Vals beschuldigden zijn bang hoor, die pitten niet. Als je een meisje hebt

gewurgd is dat een hele tragiek, maar je hebt wel iets afschuwelijks gedaan. Het wezen van de zaken die ik krijg, is die enorme boosheid dat het niet waar is."

Echte verkrachters kloppen niet bij u aan? "Oh jawel, vooral sinds het verschijnen van mijn boek word ik overladen met verzoeken om bijstand. Maar ik pik alleen die zaken eruit waarbij ik een mislukte vrijage vermoed. Als een cliënt ontkent dat het een verkrachting was, maar ik geloof hem niet, verdedig ik hem niet."

Maar een advocaat doet toch alles wat binnen zijn bereik ligt om cliënten een zo laag mogelijke strafte bezorgen?

"Ik beleef er geen lol aan om cliënten met slimme trucs vrij te krijgen. Mijn cliënten willen dat ook niet, zij willen de erkenning van hoe het echt gegaan is.

Velen hebben het gevoel in deze kamer recht te vinden, ook als ze de zaak verliezen.

" U beweert dat veel mannen ten onrechte worden berecht wegens verkrachting. Maar volgens cijfers van het openbaar ministerie wordt de helft van de aangiften van verkrachting niet vervolgd door gebrek aan bewijs.

"Ik beweer niet dat de valse aangiften en onterechte veroordelingen zijn toegenomen. Ik zeg alleen dat door het verdwijnen van het taboe op seks, het tegenwoordig lonend kan zijn om iemand onterecht van verkrachting te beschuldigen.

Vanochtend nog kwam de vader van een jongen van vijftien ten einde raad hier, omdat zijn zoon door een medescholiere van verkrachting was beschuldigd.

De zaak liep al een jaar.

Tijdens ons gesprek gaat de telefoon: zijn vrouw met het bericht dat de politie zojuist had gemeld dat het meisje de aangifte had verzonnen. De man was in tranen.

" U hamert op de eigen verantwoordelijkheid van vrouwen in hun seksuele relaties met mannen. Bestaat het vergrijp verkrachting binnen een intieme relatie eigenlijk wel?

"Het is een moeilijk begrip. Ik denk wel dat er tussen mannen en vrouwen op het gebied van seks veel misverstanden zijn. Sommige mannen bedrijven een soort houthakkersseks zonder enig gevoel voor wat een vrouw wil. Niet alle seks tussen mannen en vrouwen is even mooi, maar daarmee is nog niet meteen sprake van verkrachting."

Maar gelooft u dat verkrachting binnen een intieme relatie voor kan komen?

De wet vindt van wel "Ja, het komt ook wel voor. Maar als ik zie dat een vrouw er bij een aangifte een groot circus van maakt en er allerlei dingen bij verzint, word ik wel sceptisch."

U vindt eigenlijk dat als een vrouw een relatie aangaat met een man, zij zijn manier van seks bedrijven maar moet ondergaan.

"Als een vrouw ontevreden is over seks in haar relatie moet ze scheiden of samen met haar man naar het Riagg lopen, niet het strafrecht erbij halen."

Nog even over dat seksuele misverstand. Een vrouw doet een avondje vriendelijk tegen een man. Dan moet ze daarna ook maar accepteren dat hij haar grijpt?

"Nee, dat is onzin. Maar ik vind wel dat als je vijf minuten staat te tóngzoenen, je laat meenemen in de auto, je daarna in een weiland vaginaal laat betasten en dan nog vrijwillig mee een schuurtje in gaat, je kunt weten wat er gaat komen."

De man zet de toon.

"Nee, ik denk dat vrouwen heel goed weten wat ze doen."

Een vrouw maakt een man gek van opwinding, maar wil toch niet met hem naar bed. Mag dat?

"Nou, ik vind dat wel behoorlijk gemeen, iemand verleiden en gek maken en dan toch niet willen. De man moet de vrouw begrijpen, maar de vrouw moet de man toch ook een klein beetje accepteren. Begrijp mij goed, het wezen van de erotiek is volgens mij juist de vrijwillig - heid. Maar misschien begrijpt een boeren-pummel van 22 dat minder goed dan een vent van 53. Vrouwen hanteren een dubbele moraal. Aan de ene kant moet alles kunnen, maar als een vrijpartij tegenvált, zijn ze plotseling weer slachtoffer en ontslagen van iedere verantwoordelijkheid."

Stel dat een vrouw onder haar seksuele vrijheid verstaat: het recht om een man in opperste staat van vervoering te brengen en vervolgens niet met hem naar bed te gaan.

"Misschien moet de man dan wel zover emanciperen dat hij leert om er niet meer in te stinken als een vrouw hem verleidt. Maar misschien moeten vrouwen wel inzien dat ze met hun seksualiteit wat minder te koop moeten lopen.

Wat meer terughoudendheid zou wel passen. De seksuele vrijheden van vrouwen zijn de laatste twintig jaar zo groot geworden, dat hebben mannen niet kunnen bijbenen." 

 

33.2 Valse Zeden ISBN 905018386

Het aantal valse aangiften in zedenzaken neemt hand over hand toe. Rancune of wraak -gevoelens zijn vaak de drijfveer om iemand te beschuldigen van verkrachting of aanranding.

Chris Veraart beschrijft tot in detail een aantal delicate en sensationele zedenzaken. Hij schetst de omstandigheden van het seksueel contact en toont de traumatische gevolgen voor de vals beschuldigden die vaak, niets -- vermoedend, met geweld door de politie van hun bed worden gelicht en te schande worden gezet voor de buurt, de familie, collega’s en werkgever.

Valse Zeden bekritiseert bovendien de dubbele moraal bij de politie en Openbaar Ministerie, de nodeloos lange procedures, de onkunde van rechters en hulpverleners, en besluit met concrete aanbevelingen voor een rechtvaardiger gang van zaken

33.3

Het slagveld na de affaire – Lancée Met voorkeurstemmen is de oud-politiechef Renée Lancée vorige week in de raad van Schiermonnikoog gekozen. Het is het nieuwste hoofdstuk in een geschiedenis die het afgelopen jaar tot een maalstroom aan affaires heeft geleid. Veenstra, Ouwerkerk, Steenhuis, Daverschot en Docters van Leeuwen, zij sneuvelden een voor een: het was het gevolg van een proces verbaal waarin dochter Bianca Lancée haar vader van incest beschuldigde. Een terugblik Door Mark van Driel Volkskrant 12-03-98

Op Schiermonnikoog heeft oud-politiechef René Lancee opnieuw respect verworven. Een krappe twee jaar nadat hij met een politiehelikopter van het eiland werd gehaald op verdenking van incest met zijn dochter, is hj vanaf een onverkiesbare plek tot raadslid gekozen.

Met 55 voorkeurstemmen won hij een zetel voor de Liberalen Schiermonnikoog.

De verkiezingsuitslag heeft Lancée verheugd. maar de ‘motie van vertrouwen' is voor hem niet zaligmakend. De oud-politiechef zoekt zijn rehabilitatie elders. Hij wil dat justitie volmondig toegeeft dat er grove fouten zijn gemaakt bij het justitiële onderzoek dat naar hem is ingesteld. Een publieke verontschuldiging is op zijn plaats, meent hij. 'Er is een gezin aan puin gegooid.'

De woede van Lancée laaide deze week voor de zoveelste maal op, nadat hij werd geconfronteerd met een justitiedossier waarin zou staan dat de beschuldigingen van incest niet van zijn dochter Bianca kwamen, maar van haar toenmalige mentor en vertrouwenspersoon Tim Monteban.

In de veronderstelling dat hij vertrouwelijke documenten onder ogen had, beschuldigde Lancee de destijds aanwezige en verantwoordelijke officier van justitie P. Dorhout van valsheid in geschrifte. Inmiddels beseft Lancée dat de documenten niet nieuw waren

Zijn advocaat heeft hem ervan overtuigd dat hij het materiaal eerder onder ogen heeft gehad. En hoewel Lancée de beschuldigingen aan het adres van de officier niet terugneemt erkent hij dat bij zich heeft laten meeslepen door frustraties over de trage gang van zaken rondom een toegezegde schade -vergoeding.

Het conflict met justitie is in zijn ogen verworden tot een loopgravenoorlog: een loopgravenoorlog die eindeloos duurt doordat justitie telkens mot heeft in eigen gelederen

De zaak - Lancée heeft een reeks conflicten aangezwengeld die geleid hebben tot de overplaatsing van procureur - generaal Steenhuis, en het vertrek van de Groningse korpschef Veenstra. Burgemeester Ouwerkerk en procureur generaal Docters van Leeuwen.

Wat is er gebeurd?

Bijna twee jaar geleden, in de nacht van 26 april kon politiechef Lancee de slaap niet vatten. Hij doolde door het huis. In de verte hoorde hij een helikopter landen, even later werd er met een stormram op de deur gebeukt. Zodra Lancee open deed, werd bij besprongen. Een arrestatieteam voerde hem, zijn echtgenote. dochter Ilonka en haar vriend af, met zakken over het hoofd. De familie werd door Lancee's dochter Bianca beschuldigd van incest. Gedurende de langdurige verhoren in Groningen trok de 17-jarige schonere echter steeds meer van haar zware beschuldigingen in. Moeder, zus en haar vriendje vielen al snel af als verdachten. Na twaalf dagen werd Lancee vrijgelaten. Vijf maanden later verviel ook de aanklacht tegen hem. Mijn vader heeft zich niet misdragen. verklaarde Bianca. Toch was de zaak daarmee allerminst afgedaan. Het onderzoek - Lancee was nog niet ten grave gedragen of de affaire Lancee was geboren. Met een hoofdrol van politici en bestuurders.

Het optreden van het Groningse Openbaar Ministerie werd fel bekritiseerd: door de Tweede Kamer. de Nederlandse politiebond en de advocaat van Lancee, D. van Binsbergen. Minister Sorgdrager van Justitie besloot daarom een onderzoek in te stellen en ook van Binsbergen zat niet stil.

Met het Verstrijken van de maanden ontstond een - nog steeds verschujvend - beeld van de gebeurtenissen op Schiermonnikoog, in Groningen en op een middelbare school in Haren.

Tim Monteban, een jonge leraar wiskunde aan het Zernike College in Haren. leerde Bianca Lancee in de herfst van 1995 kennen en ontpopte zich tot haar vertrouwensman. “Ik was haar mentor. Bianca kwam bij mij met studie- en concentratie -problemen. Ze heeft aandacht gezocht en gekregen.'

Tussen Monteban en Bianca ontstond al snel een relatie die de leraarnu als te ‘vertrouwelijk' kenschetst. Het tienermeisje kwam met verhalen over seksueel misbruik. Zijn adviezen om professionele hulp te zoeken, wuifde ze weg. In april 1996 besloot Monteban justitie in te schakelen. Hij riep de hulp in van officier van justitie Dorhout, die hij kende als lid van de ouderraad van het Zernike College.

Bianca werd kort daarop vijf uur lang verhoord in aanwezigheid van Dorhout, de rijksrecherche en Monteban. Dat verhoor, dat een cruciale rol heeft gespeeld bij de geruchtmakende aanhouding van de familie Lancee, is zeer omstreden.

Uit het proces-verbaal dat rijksrechercheur R. Koster heeft opgemaakt blijkt dat Bianca uitvoerige verklaringen heeft afgelegd over verkrachtingen. mishandelingen en een zwangerschap op jonge leeftijd. Op een bandopname van hetzelfde verhoor zegt ze echter nauwelijks iets. Haar antwoorden zijn zeer kort. Van de aantijgingen die in het proces-verbaal staan, is bijna niets terug te horen. Monteban en Dorbout zijn wel veel aan het woord.

Lancee is ervan overtuigd dat Koster de verklaring van Bianca met goedkeuring van officier Dorhout, heeft vervalst.

Hij denkt dat de woorden in het proces-verbaal vooral door Monteban zijn uitgesproken. Welk motief Dorhout gehad zou kunnen hebben voor het valselijk opmaken van een proces - verhaal weet Lancee niet. Hij vermoedt een complot.

De oud-politiechef weet zich in zijn analyse van het cruciale verhoor slechts op een punt gesteund door procureur-generaal Docters van Leeuwen. die de affaire - Lancee als eerste in opdracht van minister Sorgdrager heeft onderzocht.

Docters kwam tot de conclusie dat de rijksrechercheur onprofessioneel heeft gehandeld. Het justitieel optreden als geheel noemde hij echter aanvaardbaar. Volgens Docters was de inzet van een helikopter en een arrestatieteam van ruim twintig man geoorloofd. De beschuldigingen van Bianca waren zeer serieus en tijdens een afgeluisterd telefoongesprek had Lancee zijn dochter bedreigd. Bovendien was de politiechef van Schiermonnikoog in bezit van een vuurwapen en, belangrijker nog, niet onomstreden.

Uit een rijksrechercherapport over Lancee uit 1995 - dus voor er sprake van incest was - komt de politiechef naar voren als een eigenzinnig man. Met lokale bestuurders boterde het niet, en ook de bevolking had bedenkingen over hem. Zo werd Lancee ooit berispt voor het ongeoorloofd gebruik van een dienstwapen. Hij zou een jonge arrestant geïntimideerd hebben met het pistool. Vlak voor het losbarsten van de incest - affaire was Lancee bovendien - zeer tegen zijn zin - overgeplaatst. Tussen de politiechef en de gemeenteraad was een vertrouwensbreuk ontstaan door Lancee's niet aflatende speurwerk naar een wethouder van Schiermonnikoog die onaangekondigd slaapkamers van vrouwen bezocht. De wethouder heeft later - Lancee kreeg gelijk - het veld moeten ruimen. Ondanks de aanvankelijk vergoelijkende taal van Docters van Leeuwen en Sorgdrager over het optreden van politie en justitie, zijn er het afgelopen jaar tot ergernis van de Tweede Kamer en later ook Sorsgdrager - steeds nieuwe fouten en vergissingen boven water gekomen. De slechte verhouding tussen politie en justitie in Gorningen werd ondubbelzinnig duidelijk. Beide partijen schoven elkaar steeds de zwarte piet toe.

Een van de conflicten tussen politie en justitie behelsde het optreden van twee rechercheurs. Een vrouwelijke rechercheur zou zeer intieme gesprekken met Bianca hebben gehad over de liefde; er zou een moeder – dochter - relatie zijn gegroeid waardoor de rechercheur niet kritisch naar de incest -verklaringen zou hebben gekeken.

Een mannelijke rechercheur zou juist persoonlijke contacten hebben onderhouden met Lancee zelf, onder meer over het onderzoek dat tegen hem liep. In tegenstelling tot wat justitie - en minister Sorgdrager - dacht, heeft de Groningse politie tegen beide rechercheurs geen disciplinaire maatregelen genomen. Ook de omstreden inzet van het arrestatieteam met helikopter werd een twistpunt tussen politie en justitie. Het Groningse Openbaar Ministerie houdt vol dat het initiatief afkomstig was van de politie. De politie zegt daarentegen dat het idee voor een arrestatieteam uit de koker van de plaatsvervangend hoofdofficier van justitie kwam.

 

Oud politiechef R.Lancée

33.4 Lancée eist nieuw onderzoek mentor

NRC 10-03-98

SCHIERMONNIKOOG,10 MAART. Politie-inspecteur R. Laneée van Schiermonnikoog wil dat de gemeente Groningen opnieuw onderzoek doet naar het functioneren van de mentor van zijn dochter Bianca(19).

De betreffende wiskundeleraar van het Zernikecollege in Haren verklaarde in een verhoor in september 1996 tegenover de politie dat hij lichamelijke intimiteiten met Bianca had gehad. Deze verklaring werd door het OM buiten het dossier van Lancée gehouden.

Lancéc. Die in april 1996 ten onrechte werd beschuldigd van incest met zijn dochter, heeft advocaat – generaal Dorhout beschuldigd van meineed en valsheid in geschrifte. Het parket –generaal in Den Haag zegt de zaak “met de stofkam" uit te zoeken.

Uit de verhoren van Bianca en haar mentor zou blijken dat de docent incest als mogelijkheid noemde voor haar gedrag en concentratiestoornissen. Bianca ontkende dit aanvankelijk niet.

De mentor gaf Bianca, die leerachterstanden had, emotionele steun. die zich uitte in strelen. een arm om haar heen leggen en een nacht bij haar in bed liggen. Het kwam overigens niet tot seksueel contact, aldus Lancée.

De mentor werd eerder berispt door de schoolleiding wegens zijn intieme bemoeienis met Bianca. Hij mag drie jaar lang geen mentorschap uitoefenen.

Volgens Lancée is de leerkracht hoe dan ook buiten zijn boekje gegaan. "Ik vraag de gemeente opnieuw onderzoek te doen naar zijn handel en wandel. Het vorige onderzoek dat tot de berisping leidde, had plaats toen nog niet bekend was dat er stukken uit het proces verhaal verdonkeremaand waren."

Lancée was van plan aangifte te doen tegen de docent, maar ziet bier voorlopig van af. Hij wil dat er disciplinaire maatregelen worden genomen tegen de mentor en neemt geen genoegen met een nieuwe berisping...Dan stap ik alsnog naar de rechter. Een schorsing is het minste." Lancée onderhandelt sinds oktober met het OM over een schadevergoeding .”In vijf maanden is er geen resultaat geboekt. Daarom ben ik niet langer terughoudend meer. Mijn geduid is op.”

 

33.5 Aanbod Justitie aan Lancée is een ‘fooi’

NRC 26-03-98 LEEUWARDEN, 26 MAART.

Politiec-inspecteur R. Lancée van Schiermonnikoog heeft van de landsadvocaat een schadevergoe- ding aangeboden gekregen van vijftigduizend gulden. Dit bevestigt voorzitter H. van Duijn van de Nederlandse Politie Bond (NPB) desgevraagd.

Volgens Van Duijn is de 50.000 gulden die de landsadvocaat Lancee nu aanbiedt een ..fooi". Van Duijn kreeg naar eigen zeggen dinsdag een pakketje opgestuurd zonder afzender, waaruit het aanbod van Justitie bleek.

Over de geboden schade- vergoeding zou niet te onderhandelen zijn.

Van Duijn schreef woensdag als reactie een brief aan minister Sorgdrager waarin hij de hoogte van het bedrag "stuitend, schokkend,ongelooflijk, onbestaanbaar, onbegrijpelijk" en ..beschamend" noemt. Lancée werd in april 1996 door een arrestatieteam van zijn bed gelicht op verdenking van seksueel misbruik van zijn dochter Bianca. Ook zijn vrouw, dochter en haar vriend werden gearresteerd. Lancée zat twaalf dagen in voorarrest. maar ontkende.

In augustus trok Bianca haar aanklacht in. Ze gaf toe het incest verhaal verzonnen te hebben. Lancée en zijn advocaat D. van Binsbergen willen het bericht over de hoogte van de schadevergoeding bevestigen noch ontkennen. Van Binsbergen: ..We hebben afgesproken niet over de onderhandelingen naar buiten te treden. Dat is niet in het belang van mijn cliënt." Van Binsbergen onderhandelt inmiddels een halfjaar met Justitie over een passende financiële regeling en met de korpsleiding van de regiopolitie Vriesland over de overplaatsing van Lancée naar de vaste wal. Laneée zegt dat er ..kennelijk "gelekt" is door Justitie. ..Ik wil en mag, niks zeggen."

33.6 LANCÉE EN VERDER ,

 

REDACTIE NRC 26-03-98

 

WAT is er toch aan de hand met de zaak -Lancée? De politiechef van Schiermonnikoog werd door een arrestatieteam van zijn bed gelicht in verband niet een aanklacht wegens incest.

 

Ten onrechte, zo blijkt achteraf. Alle aanleiding dus voor een amende honorable.

 

Justitie blijkt daarbij volgens een uitgelekte brief te denken aan een bedrag van 79.000 gulden (inclusief de bedragen voor de mede getroffen gezinsleden). Van excuses geen woord.

 

"Er is een politiegedeelte en er is een justitiegedeelte", zei minister Sorgdrager (Justitie) naar aanleiding van de recente berichten zuinigjes op de televisie. Dat is een tekenende uitspraak.

 

Zij geldt niet alleen voor het als beledigend ervaren financiële aanbod van haar kant.

 

De hele zaak - Lancée is een symptoom van verstoorde verhoudingen tussen politie en openbaar ministerie, zo blijkt uit het eerder uitgelekte rapport - Bakkenist. Deze spanningen blijken ook bij een zonder meer noodzakelijke schadeloosstelling nog op te spelen.

 

Het rapport - Bakkenist ontketende op zijn beurt een bestuurscrisis in het Groningse politiekorps en via de betrokkenheid van procureur-generaal Steenhuis en de val van "super - PG" Docters van Leeuwen een justitiële crisis tussen minister en openbaar ministerie, die zelfs de reorganisatie van het OM in gevaar dreigde te brengen.

 

Deze week rondde Sorgdrager de behandeling van de reorganisatie in de Tweede Kamer alsnog met succes af.

 

De crisis bleek zelfs een geluk bij een ongeluk. De functie van super - PG met de bijsmaak van 'onderminister' verdwijnt. De macht van het college van PG 's wordt voorlopig uitgesmeerd over vijf in plaats van drie portefeuillehouders. Dat biedt wat meer mogelijkheden voor verschillende inzichten aan de top. Niet onbelangrijk voor een organisatie die zuinig moet zijn op zijn onpartijdige ('magistratelijke') inslag.

 

Sorgdrager heeft verder haar directe verantwoordelijkheid voor het OM overeind gehouden, tot en met de omstreden bevoegdheid strafvervolging in een concrete zaak te stoppen. Dat moet ze dan wel melden aan het parlement, maar dat oordeelt politiek en niet 'magistratelijk'. Dit is het eind van de spreekwoordelijke fluwelen handschoen waarmee de politiek van oudsher het OM aanpakt. Het kan niet anders dan dat dit de strafrechtspleging als geheel meer tot inzet van publieke controverses maakt.

 

De zaak - Lancée is een goede gelegenheid minister Sorgdrager aan haar zo stoutmoedig opgeëiste verantwoordelijkheid annex zeggenschap over het justitieel bedrijf te houden. Het laatste wat Sorgdrager daarover aan de Tweede Kamer te zeggen had, was dat het optreden van justitie en politie "niet onverantwoord was". Dit betitelde zij als "een kritisch oordeel". De Kamer nam genoegen met dit foezelige antwoord, hoewel de minister volmondig had erkend dat er sprake was geweest van "fouten en onvolkomenheden". Nog afgezien van de "discrepantie tussen wat in eerste instantie en in tweede instantie aan haar was gemeld".

 

Intussen zijn er aanwijzingen opgedoken dat een officier van justitie ten onrechte een ontlastende verklaring uit het dossier heeft gehouden. Een doodzonde voor een magistraat, zou men zeggen. Alleen al om dit verwijt recht te zetten is een nader debat met de Tweede Kamer geboden. De vaste commissie voor Justitie heeft de zaak - Laneée echter doorgeschoven naar een meer algemeen 'bestuurlijk' overleg over de Groningse crisis. Maar het gáát in deze zaak om de justitie, die immers het gezag opeist over de opsporing.

De kwestie - Lancée heeft recht op een volwaardige afronding. Het toch al discutabele argument van het Kamerlid Dittrich dat Lancée de publiciteit heeft gezocht en daarmee de schade niet heeft beperkt, heeft - zeker na de jongste draai die de affaire heeft genomen - iedere geloofwaardigheid verloren om zijn partijgenote verder uit de wind te houden.

Telegraaf Donderdag 29 april 1999 33.7 Eerherstel René Lancee

DEN HAAG, Ex-politiechef Lancee van Schiermonnikoog, die in 1996 op verdenking van incest werd aangehouden, krijgt volledig eerherstel.Het ministerie van Justitie en de korpsbeheerder van het regiokorps Friesland zijn samen met Lancee een financiële regeling overeengekomen. Naar verluidt zou het om een vergoeding gaan van rond de ƒ1,2 miljoen voor de schade die Lancee heeft geleden door het optreden van politie en justitie. Minister Korthals (Justitie) wil de hoogte van het exacte schadebedrag niet bekendmaken. "Ik ben verheugd dat de regeling er is gekomen, maar we hebben afgesproken dat we niet over de bedragen zullen praten", aldus de bewindsman. Fout Korthals erkende gisteren dat justitie in deze zaak fouten heeft gemaakt. Inmiddels zijn volgens hem maatregelen genomen om dit in de toekomst te voorkomen en Onderdeel van de overeengekomen regeling is ook dat Lancee per 1 maart 2000 op zijn verzoek eervol wordt ontslagen. Hij zal verder alle juridische procedures die hij tegen de overheid had aangespannen staken. De partijen hebben ook afgesproken dat zij niet in de publiciteit zullen treden met details over hun overeenkomst. Lancee werd drie jaar geleden gearresteerd op verdenking van seksueel misbruik van zijn dochter Bianca. Later trok zij deze beschuldiging echter weer in. De zaak werd uiteindelijk geseponeerd omdat er onvoldoende bewijs was. De toenmalige Justitie-minister Sorgdrager kwam in de politieke problemen nadat zij de Tweede Kamer informeerde op grond van onjuiste gegevens, die zij van het openbaar ministerie had gekregen. Tevreden René Lancee zei gisteren zeer tevreden te zijn met de getroffen regeling. Na drie jaar van onderhandelen over eerherstel berusten de oud-politiechef en zijn vrouw Anneke nu in de afloop. "De gesprekken met minister Korthals verliepen in een aanzienlijk vriendelijker sfeer dan die met zijn voorganger mevrouw Sorgdrager", aldus Lancee gisteravond op Schiermonnikoog. "Dat neemt niet weg dat wij met dit drama zijn vergroeid. Daarom verlaten we Nederland nog dit jaar. Anneke en ik hebben een huis gekocht in het Spaanse Javea, even buiten Alicante, met uitzicht op de Middellandse Zee. Onze woning op Schier gaan we verkopen. Ja, we emigreren dus echt." Met het afgesproken bedrag moet de politie-inspecteur het tot aan zijn pensioen doen, als hij per 1 maart volgend jaar eervol wordt ontslagen. Na die datum stopt zijn salaris. "Maar financieel hoeft niemand medelijden met me te hebben", lacht Lancee. "Anneke en ik redden ons wel. Ik heb ook al diverse aanbiedingen voor werk in Spanje gekregen. Ja, onder andere in de beveiligingsbranche." Dochter Bianca, die door het openbaar ministerie werd gebruikt om de vanwege zijn rechtlijnigheid bij zijn superieuren niet erg populaire René Lancee te 'pakken', gaat later dit jaar een hbo-opleiding volgen. Tweede dochter Ilonka is inmiddels afgestudeerd aan de universiteit. Beiden blijven in Nederland achter als het echtpaar waarschijnlijk in november naar Spanje vertrekt. Tweede leven "Nu kunnen Anneke en ik eindelijk een punt achter alle ellende zetten", zegt Lancee. "We zijn nog niet te oud om een tweede leven te beginnen. Hier kan dat gewoon niet. Ik ben te bekend, ben het moe om telkens weer over die zogenaamde 'affaire' te moeten praten. In Javea kan ik mijn roman over een Duitse soldaat aan het Oostfront in de Tweede Wereldoorlog afmaken." "Ik probeer niet bitter te zijn. Met name door de vele positieve reacties uit heel Nederland van gewone mensen zijn we er de afgelopen jaren nooit echt onderdoor gegaan, al heeft het zo nu en dan verdomd weinig gescheeld. Mijn vrouw en ik keren dit land straks de rug toe in de hoop opnieuw te beginnen en eindelijk te kunnen vergeten." 

33.8 Enkele Vragen en Opdrachten

1. Waarom wordt er gesproken over ongewone zedenzaken?

2. Van welke overtuiging gaat Veraart uit?

3. Waarom is er sprake, volgens Veraart, van een onevenwichtigheidje in de tijdgeest?

4. Welke 4 categorieën onderscheidt Veraart in zijn boek ‘Valse Zeden’?

5. Waar gaat zijn aandacht vooral naar uit?

6. Hoe reageert ‘Opzij’ op Veraart’s boek?

7. Wat is de reactie van de vrouwelijke officier van Justitie in Arnhem?

8. Waarom wordt er zowel respectvol als met ergernis over Veraart gesproken?

9. Hoe sta je tegenover valse aangifte?

10. Ben je het eens met Veraarts visie t.a.v. de rol van man en vrouw? Geef argumenten.

1. Waarom hield het O.M. de verklaring van de mentor buiten het dossier?

2. Waarvan werd Lancee beschuldigd

3. Wie wordt beschuldigd van meineed en valsheid van geschrifte?

4. Is dat niet verwonderlijk? 

Zie verder deel