We hebben 110 gasten online

Samenvattingen

CSE Van Kind tot Burger Hfst 2

Gepost in Nederland

oudleesplankje 19e eeuw

Hoofdstuk 2: Voor God en Vaderland

Inleiding

Steeds meer middenstanders en intellectuelen sloten zich aan bij de patriotten.

In dit hoofdstuk komen de volgende deelvragen aan de orde:

1) Waarom keerden de patriotten zich tegen de stadhouder?

2) Wat moest er volgens hen veranderen op de scholen?

2.1 'Ter eer de vrijheid', patriotten over burgerschap

De patriotten vonden economische, maatschappelijke en politieke vraagstukken nationale vraagstukken. Iedere patriot had de vaderlandse plicht bij te dragen aan de hervorming. Door het veelvuldige gebruik van het woord 'Volk' presenteerden zij hun verplichte burgerschapsideaal. Een ideaal dat op termijn voor iedereen zou kunnen gelden.

De patriotten vonden in stadhouder Willem V een uitgelezen voorbeeld om mistoestanden aan de kaak te stellen. Vooral de politieke en militaire macht van de stadhouder en de daarmee samenhangende vriendjespolitiek en corruptie van de regenten was in de ogen van de patriotten een ramp voor het land.

De patriotten waren van mening dat zo snel mogelijk de aloude staatsinrichting van direct na de Opstand tegen Spanje en Filips II moest worden hersteld. Gekozen vaderlandslievende burgers moesten snel orde op zaken stellen om de statenbond uit de Gouden Eeuw nieuw leven in te blazen.

2.2 'Kennis is deugd', patriotten over opvoeding en onderwijs

Veel patriotten richtten hun missioneringdwang daarom in de eerste plaats op de kinderen en volgden vooral de opvattingen van de Engelse verlichtingsdenker John Locke. (Kinderen waren geneigd tot het goede en daar moest je gebruik van maken. meer kennis zou als vanzelf leiden tot meer deugd en scholing) In de Republiek was het onderwijs van oudsher een gezamenlijke taak van de kerken en de lokale overheden geweest waardoor de schoolverordeningen, leerstof en methodiek sterk verschilden. Daarbij speelden ook binnen het onderwijs sterke standsverschillen.

Het onderwijs in de Republiek stond internationaal in hoog aanzien omdat zoveel mensen konden lezen. Dit kwam vooral doordat de calvinisten het heel belangrijk vonden dat gelovigen zelf de bijbel konden lezen. Voor de verlichtingsdenkers was het niveau lang niet hoog genoeg. Zij vonden het maar niets dat kinderen van alle leeftijden en niveau' s bij elkaar zaten. Dit ' 'hoofdelijk' onderwijs moest worden vervangen door klassikaal onderwijs, waarbij kinderen van elkaar konden leren en de meester aan alle kinderen van vergelijkbaar niveau tegelijk lesgaf. Lijfstraffen waren helemaal uit den boze.

Zie voor hoofdstuk 3 CSE Van Kind tot Burger Hfst 3