We hebben 166 gasten online

Memo

MeMo Vwo mod 13 hfst 4 Historisch overzicht van de 20e eeuw

Gepost in Modules

HOOFDSTUK 4 VAN FLOWERPOWER TOT PERESTROJKA

4.1 De roerige jaren zestig

Protestbewegingen:

a) Ouders waren tevreden met de verworven veiligheid en welvaart, jongeren zagen juist duidelijk de gebreken van de samenleving:

1) prestatiegerichtheid

2) anonimiteit massaconsumptiemaatschappij

3) bekrompen burgerlijkheid van de ouders

4) politiek bestuur was enkel in naam democratisch in werkelijkheid had oudere generatie de macht in handen.

memo hfst 10 afb 7

memo hfst 10 afb 8

Invloed popmuziek was groot Rolling Stones en The Beatles.

In 1968 studentenopstanden. In Duitsland en Italië gingen radicale groepen zelfs over tot geweld om hervormingen af te dwingen.

b) De Tweede Feministische golf in de jaren zestig en zeventig. Vrouwen eisten volledige gelijkheid. Recht op abortus en afwijzen huwelijkswetgeving die vrouwen ondergeschikt maakte aan mannen. Taboes verdwenen en machtsverhoudingen veranderden. Ook het gezag van de Kerk werd sterk aangetast.

c) Toegenomen welvaart en hoger opleidingsniveau maakt mensen meer mondiger en leidde tot secularisatie (verwereldlijking)..

4.2 De Viëtnam - oorlog en het anti – Amerikanisme

memo hfst 10 afb 9

mensen waren direct ooggetuige van oorlog

Overzicht:

- Na de 2e wereldoorlog riep HO CHI MIN democratische Republiek Viëtnam uit.

- 1954 nederlaag van de Fransen in Dien Bien Phoe

- Wapenstilstand 17e breedtegraad werd de grens

- In 1956 zouden er vrije verkiezingen zijn

- Zuid – Viëtnamese leider Ngo Dinh Diem weigerde mee te werken aan verkiezingen.

- Oprichting Viëtcong door Zuid – Viëtnamese communisten. Werden gesteund door Noord Viëtnam, Sovjet Unie en China.

- V.S namen rol Frankrijk over en stuurden eerst alleen militaire adviseurs. Onder president Johnson werd leger Amerikanen uitgebreid tot 500.000 man.

- Door Golf van Tonkin incident uitbreiding bombardementen op Noord Viëtnam.

- Vredesonderhandelingen 1973 in Parijs; kerstbombardementen op Hanoi en Haiphong in opdracht president Nixon

- Vrede van Parijs tussen V.S. en Noord Viëtnam: Viëtnamisering oorlog!

- 1975 heel Viëtnam communistisch.

Conclusie:

1) macht V.S. niet onbegrensd

2) oorlog koste 2,5 miljoen Viëtnamezen en 57.000 Amerikaanse soldaten het leven

3) Anti – Amerikaanse gevoelens groeiden wereldwijd

4.3 Arabische olie en Aziatische tijgers: de westerse economische crisis

1) In de jaren zestig geweldige technologische ontwikkeling

2) Enorme productiviteitsstijging

Naoorlogse economie kwam tot stilstand begin zeventiger jaren

a) Oorzaak olieboycot door Arabische landen door uitbreken Yom Kippoeroorlog

b) Productiebeperking olie en drastische prijsstijging olie

c) Bedrijven kregen daardoor steeds hogere productiekosten doordat lonen en premies waren gestegen

3) De V.S. en europa kregen te maken met scherpe concurrentie vanuit Azië. Daardoor ontstond overproductie

4) Door productie inkrimping en automatisering bleef de werkeloosheid stijgen.

5) Verzorgingsstaat kwam onder grote druk te staan (kostte te veel geld) en werd gedeeltelijk in de volgende jaren opgegeven.

6) Europese Gemeenschap werd uitgebreid met in 1973 Groot Brittannië, Ierland en Denemarken. In 1981 met Griekenland; in 1986 met Spanje en Portugal en in 1995 met Oostenrijk, Finland en Zweden.

4.4. De Noord – Zuid-relatie

a) Olie exporterende landen realiseerden zich plotseling dat ze macht konden uitoefenen

b) In het Westen werden grote winsten behaald

c) Landen in Afrika en Azië, maar ook in Midden- en Zuid – Amerika verkeerden in slechte economische omstandigheden. We spreken van een ‘derde wereld’. Eerste wereld het kapitalistische Westen, Tweede wereld het communistisch blok.

d) Derde wereld landen hadden een zo’n grote schuld opgebouwd dat alleen de rente al een veelvoud was van het ontwikkelingsgeld dat zij ontvingen.

Maatregelen om wereldhandel te verbeteren voor Derde wereld:

1) In 1964 oprichting UNCTAD (United Nations Conference on Trade and Development) probeerde de situatie te verbeteren. Ontwikkelingslanden vormden groep 77.

2) Pas na actie OPEC-landen in 1973 was het Westen bereid te luisteren.

3) In 1974 debat via de VN over Nieuwe Internationale Economische Verhoudingen.

Ontwikkelingslanden bleken zich verschillend te ontwikkelen waardoor men niet meer als eenheid optrok.

4.5 Het einde van de Koude Oorlog

- Ambtaanvaarding Reagan in 1980 begon met strijd van Reagan tegen ‘het kwaad’, het rijk van de duivel ( Sovjet Unie)

- In 1983 lancering Strategic Defense Initiative (SDI) Star Wars.

- Planeconomie in het Oostblok in hopeloze toestand. Levensstandaard was laag en er bestond een grote verborgen werkeloosheid.

- 1985 Gorbatsjov aan de macht in de Sovjet Unie. Hij streefde naar bezuiniging op de defensiekosten. Riep op tot drastische hervormingen – Perestrojka (herstructurering) en glasnost (openheid). Gorbatsjov wilde Sovjetimperium redden maar ontwikkeling bleek niet meer te stoppen.

- 1989 verklaring Gorbatsjov dat de Sovjet Unie zich niet langer met binnenlandse zaken oost Europese landen zou bemoeien. Einde Breznjev doctrine.

Het ene na het andere communistisch regime stortte in.

- 9 oktober 1989 opheffing Berlijnse muur.

- 4 december 1989 ontmoeting Bush sr. En Gorbatsjov op Malta waarbij ze officieel verklaarden dat de Koude Oorlog ten einde was.

- Het bleek niet makkelijk over te gaan van planeconomie naar markteconomie. Nieuwe problemen ontstonden zoals prijsstijgingen, hoge werkeloosheid en georganiseerde misdaad.

- 3 oktober 1990 hereniging Oost en West Duitsland.

4.6 Herfstdagen van de 20e eeuw

Het apartheidsregime in Zuid Afrika werd opgeheven en Nelson Mandela werd president.

memo hfst 10 afb 10