We hebben 171 gasten online

MeMO Vwo mod 13 hfst 2 Historisch overzicht van de 20e eeuw

Gepost in Modules

HOOFDSTUK 2 VREDE, HOOP EN NIEUWE DREIGING

2.1 De wederopbouw van Europa

- 14 miljoen dode of vermiste soldaten

- matreële schade 600 miljard dollar

- situatie niet gunstig voor economisch herstel Europa

a) herstelbetalingen Duitsland

b) Groot-Brittannië en Frankrijk schulden bij de V.S.

c) Europees aandeel in de wereldhandel met 10% afgenomen

d) Landen waren zelf producent geworden van bepaalde producten, namen daardoor die producten niet meer af.

e) Handel in Europa werd belemmerd door het ontstaan van veel nieuwe landen.

Door DAWESPLAN van 1924( Amerikaans hulpprogramma om de Duitse economie te steunen door kortlopende leningen) bloeide Europese economie op!

Tussen 1910 en 1940 nam productiviteit toe van 50% tot zelfs 100%.

Periode 1925-1929 was er een periode van optimisme.

In 1929 economische crisis door beurskrach Wall Street waardoor crisis zich over de wereld uitbreidde.

In de V.S. kwam F.D.Roosevelt met zijn New Deal en Hitler die tegelijkertijd in Duitsland aan de macht kwam deed dat door investeringen in de wapenindustrieën.

2.2. Van Foxtrot tot gaarkeuken

In de V.S. consumptie economie: kopen op afbetaling.

Berlijn werd het centrum van culturele bloei.

Echter: dit gold maar voor een klein gedeelte van de bevolking. Veel werklozen waren aangewezen op de gaarkeuken.

2.3 Overwinning van de democratie?

- invoering algemeen kiesrecht

- opkomst democratisch socialisten die via parlementaire weg maatschappij wilden veranderen.

Antidemocratisch

Waarom toch weer macht in handen autocratische heersers?

1) Moeilijke economische situatie

2) Gebrek aan democratische traditie

3) Onervarenheid van politici

4) Ontstaan anti-liberale bewegingen zoals fascisme en communisme.

2.4 De Verenigde Staten

De V.S. werd na de 1e wereldoorlog economisch nummer 1 en de dollar de sleutelvaluta.

Politiek gezien trok de V.S. zich terug in het ISOLATIONISME.

- in de V.S. krachtig nationalisme

- jacht op communisten

- in 1920 verbod alcohol, ‘drooglegging’

- agrarische sector overproductie ( een van de oorzaken economische crisis 1929), slechte omstandigheden

New Deal

F.D.Roosevelt probeerde d.m.v. overheidsinvesteringen de economie weer op gang te brengen.

Dat was een breuk met het verleden en werd dan ook wel door sommigen gezien als revolutionair en communistisch.

2.5 Van Rusland tot USSR

- 1e revolutie februari 1917, voorlopige regering o.l.v. Kerenski. Tsaar weg!

- 2e revolutie oktober 1917 bolsjewieken o.l.v. Lenin

- vrede van Brest-Litowsk maart 1918. Sovjet Unie verlaat 1e wereldoorlog

- burgeroorlog Roden en Witten, Roden winnen

- invoering NEP 1921

- dood van Lenin in 1924, Stalin volgde hem op.

- Collectivisatie van de landbouw 1928 en invoering vijfjarenplannen

- Grote zuiveringen in partij en leger tijdens dertiger jaren

2.6 Wereldmachten op hun retour!

Groot-Brittannië had schulden bij de V.S. maar Britse Imperium groter dan ooit door mandaatgebieden Jordanië, Irak en Palestina.

Meer problemen:

- joods tehuis in Palestina (Balfourdeclaration)

- in India geweldloos verzet

- in Ierland onafhankelijkheidsstrijd

Dreiging van rechts

In Frankrijk ook gezagscrisis in het land zelf. Opkomst fascistische partijen.

Andere linkse partijen gingen samenwerken in een zogenaamde Volksfrontbeweging.

In Frankrijk behaalde dit Volksfront een verkiezingsoverwinning. Ook in Spanje werd een Volksfront gevormd dat tot de Spaanse burgeroorlog zou leiden.

2.7 De bruine horden rukken op

In Italië kwam in 1922 Mussolini op als leider en hield de Mars naar Rome. In 1926 had hij de totale macht in handen, totalitair regime. De bevolking had een sterke leider nodig.

De hele samenleving onder controle.

In Duitsland kwam in 1933 Hitler aan de macht. Zijn doel was Duitsland weer:

1) groot en machtig te maken

2) opheffing verdrag van Versailles

3) vernietiging bolsjewisme.

4) uitbreiding Lebensraum ten koste van Slavische volken

5) racisme door vernietiging Jodendom

2.8 Zwarte wolken boven Europa

– Dawesplan 1924- leningen aan Duitsland waardoor Duitsland economie weer op gang zou kunnen brengen. Daardoor herstelbetalingen mogelijk aan frankrijk en Engeland, die daarmee hun schulden aan de V.S. konden betalen.

– Verdrag van Locarno 1925. Duitsland erkent Westgrenzen ontstaan bij verdrag van Versailles.

– Briand-Kellog pact 1926. Oorlog als middel voortaan afgewezen om ruzies op te lossen(..).

Hitler grijpt zijn kans

- 1936 Hitler trekt Rijnland binnen

- 1936 Italië veroverde Ethiopië

- 1936 Duitsland en Italië sluiten het zogenaamde AS-verbond.

- 1936 begin Spaanse burgeroorlog

- 1938 13 maart, ‘Anschluss’ Oostenrijk bij Duitsland

- 1938 oktober, Conferentie van München: Sudetenland wordt bij Duitsland gevoegd

- 1939 maart Duitsland bezet Tsjecho-Slowakije en de Appeasmentpolitiek van Chamberlain mislukt. Engeland en Frankrijk garanderen militaire steun aan Polen bij eventuele aanval Duitsland.

- 1939 augustus, Duitsland en de Sovjet Unie sluiten een niet-aanvalsverdrag tot ontzetting van de wereld. Tevens spraken ze in het geheim af Polen onder elkaar te verdelen.

- 1939 september 1, Duitsland valt Polen binnen en de 2e wereldoorlog is een feit.

- 1939 september 16, Sovjet Unie valt Polen binnen.

Zie verder module 13 hoofdstuk 3 MeMo Vwo mod 13 hfst 4 Historisch overzicht van de 20e eeuw