We hebben 137 gasten online

Woordenlijst SV Deel 1 H 6

Gepost in Onderbouw 4e druk

Woordenlijst SV H6

spijkerschrift

Abdis

Hoofd van een klooster voor vrouwen

Abt

Hoofd van een klooster voor mannen

Allah

Het Arabische woord voor God

Altaar

Offertafel waar offers aan de goden werden gebracht. In katholieke kerken: een massieve 'tafel' zonder poten, waar de gesstelijken de godsdienstige handelingen verrichten

Arabieren

De bewoners van het Arabisch schiereiland. Later werden allen in het Midden Oosten en Noord Afrika die Arabisch spraken en moslim waren, Arabieren genoemd

Ban

Als je in de ban werd gedaan, was je geen lid meer van de Kerk. Niemand mocht met je praten, je te eten geven of je in huis nemen. Je mocht geen sacramenten meer ontvangen en na je dood kwam je in de hel

Benedictijnen

Oudste kloosterorde, genoemd naar de stichter, Benedictus

Bisdom

'Kerkprovincie': De christelijke (katholieke) Kerk werd ingedeeld in afzonderlijke gebieden, te vergelijken met de provincies van een land. Die gebieden werden provincies genoemd. Aan het hoofd van een bisdom stond de bisschop

Concilie

Vergadering van leiders, de bisschoppen van de katholieke Kerk

Domein

Een dorp met land in de omgeving. het was eigendom van een edelman, een bisschop of een klooster

Franken

Het belangrijkste Germaanse volk dat zich vestigde in het West - Romeinse Rijk. de Franken stichtten een eigen staat: het Frankische rijk.

Germanen

Groep volken die in de laatste eeuwen van het West - Romeinse rijk dat rijk binnentrokken en er zich blijvend vestigden

Gezel

Knecht van een gildenmeester

Godsoordeel

Als een rechter in de Middeleeuwen niet kon uitmaken of iemand schuldig was, werd God om een oordeel gevraagd. Men liet dan bijvoorbeeld een verdachte een vuur- of waterproef ondergaan

Gotische bouwstijl

Middeleeuwse bouwstijl, vooral gebruikt bij kerken. Kenmerken: spitse bogen, slanke zuilen, hoge en smalle ramen met glas - in - lood

Guldensporenslag

Slag bij Kortrijk in 1302. In die slag versloegen de Vlamingen het ridderleger van de Franse koning.

Hadj

Pelgrimstocht naar Mekka die iedere Moslim minstens eenmaal in zijn leven moet maken

Heilige Land

Palestina, het land waar Jezus Christus heeft geleefd

Heiligenlevens

In de Middeleeuwen schreven geestelijken boeken over het leven van heiligen, bijvoorbeeld St. Nicolaas. die boeken worden heiligenlevens genoemd

Hindoeïsme

Godsdienst uit India waarbij men door een zuiver leven via reïncarnatie in een hogere kaste terecht komt

Honderdjarige oorlog

Oorlog (1328- 1453) tussen de koningen van Frankrijk en Engeland. in die oorlog veroverde de koningen van Frankrijk de Engelse gebieden in Frankrijk

Horige

Boer die geheel of gedeeltelijk afhankelijk was van een heer en die niet ergens anders mag gaan wonen. Hij hoort bij de grond van de heer

Inquisitie

Zie rechtbanken van Inquisitie

Islam

Godsdienst gesticht door Mahammed. Letterlijk 'onderwerping aan de wil van God'

Jaarmarkt

Grote markt die ieder jaar op bepaalde dagen in een stad wordt gehouden

Kalief

Hoofd van het Arabische rijk. Een kalief werd gezien als een opvolger van de profeet Mohammed

Kathedraal

Grote kerk in een stad waar de bisschop woont

Katholieke kerk

De kerk van de christenen, met de paus in Rome als hoofd

Kerstmis

Met Kerstmis (25 december) vieren de christenen de geboorte van Christus

Ketterij

Christenen die over belangrijke geloofszaken anders dacht dan de christelijke leiders

Klooster

Gebouw waar monniken of nonnen wonen

Kloosterorde

Een organisatie van een groep monniken of nonnen die in verschillende kloosters leven volgens dezelfde regels

Koran

Het heilige boek van de islam

Kruistochten

De militaire tochten die tussen 1096 en 1270 werden georganiseerd naar het Heilige Land. De deelnemers (kruisvaarders) bevestigden een kruis op hun kleding

Kruisvaarderstaten

Staten die door kruisvaarders tijdens de Kruistochten werden gesticht in Palestina en aangrenzende gebieden

Late Middeleeuwen

De Middeleeuwen (ongeveer tussen 500 - 1500) worden verdeeld in Vroege en Late Middeleeuwen. de overgang valt in de 11e eeuw

Leenheer

De koning of de edelman, die één of meer domeinen in leen gaf

Leenman

De edelman die één of meer domeinen leende

Leenstelsel

Het in leen geven van gebieden in ruil voor hulp

Leken

Gelovigen die niet tot de geestelijkheid horen

Middeleeuwen

De periode van ongeveer 1000 jaar, die volgt na de ondergang van het West - Romeinse rijk (ongeveer 500 - 1500)

Missionaris

Een geestelijke die naar andere volken trekt om die tot zijn godsdienst te bekeren

Monniken

Mannen die in kloosters leven

Moskee

Gebouw waar moslims samenkomen om Allah te aanbidden

Moslims

Aanhangers van de Islam. Letterlijk : 'zij die zich onderwerpen aan God'

Muntstelsel

Alle munten samen vormen het muntstelsel ( in de Middeleeuwen bijvoorbeeld de munten van een stad, van een edelman of een koning)

Natie

Betekent hetzelfde als nationale staat

Nationale Staat

een staat waar de burgers een gevoel van saamhorigheid hebben

Nieuwe Tijd

De periode in de geschiedenis van West - Europa die volgt op de Middeleeuwen

Nonnen

Vrouwen die in een klooster leven

Noormannen

Een volk dat in de tijd van Karel de Grote in Noorwegen, Denemarken en Zweden woonde. De Noormannen worden ook Vikingen genoemd. Vanaf de 9e eeuw gingen de Noormannen plunderen of handel drijven aan de kusten van West - Europa. Zij vestigden zich in Normandië en Sicilië.

Paasfeest

Op het Paasfeest (een zondag in het voorjaar, Pasen genoemd) vieren de christenen de opstanding uit de dood ( het weer levend worden) van Jezus Christus

Parlement

Vergadering van vertegenwoordigers van de Engelse edelen, geestelijken en rijke burgers. de Engelse koning mocht alleen belasting heffen met toestemming van het parlement. Later kwamen er ook in andere landen parlementen

Pasen

Zie: Paasfeest

Paus

Het hoofd van de christenen, met als zetel Rome

Pelgrim

Gelovige die (verre) reizen ondernam om heilige plaatsen van zijn godsdienst te bezoeken. voor christenen bijvoorbeeld de plaatsen in Palestina waar Christus heeft geleefd; voor moslims bijvoorbeeld Mekka, waar Mohammed is geboren

Pelgrimstocht

Een tocht van een gelovige naar een heilige plaats

Profeet

Boodschapper van God

Ramadan

De negende maand in het islamitische jaar. in deze maand vasten moslims van zonsopgang tot zonsondergang om gehoorzaamheid aan Allah te tonen

Rechtbanken van Inquisitie

Rechtbanken, ingesteld door de paus, om ketters op te sporen en te berechten

Reguliere geestelijken

Monniken en nonnen. zij leven in een klooster en volgens bepaalde - vaak heel strenge - regels

Rentmeester

Iemand die in naam van een edelman, bisschop of abt een domein bestuurt

Ridder

Een edelman te paard, uitgerust met harnas, zwaard, schild en lans

Romaanse bouwstijl

Middeleeuwse bouwstijl, vooral gebruikt bij kerken. Kenmerken: ronde bogen, dikke muren en zuilen, kleine ramen

Sacramenten

Gewijde handelingen die meestal door geestelijken worden verricht. Bijvoorbeeld bij belangrijke gebeurtenissen in het leven van de mensen: geboorte, huwelijk en dood

Seculiere geestelijken

De paus, de bisschoppen en de priesters. geestelijken die leven tussen de andere mensen, niet in afzondering

Seldsjoeken

Een islamitisch Turks volk uit Azië. In de 11e eeuw veroverden de Seldsjoeken een groot deel van het Arabische rijk

Sharia

Islamitische wetten afgeleid uit de koran en de soenna

Soenna

In de Soenna zijn alle overgeleverde handelingen en uitspraken van Mohammed opgeschreven

Stadsrechten

Rechten door de vorst aan een stad verleend ( geen verplichtingen meer behalve belasting betalen; het zelf mogen regelen van bestuur en rechtspraak)

Sultan

Vorst van een islamitisch land of gebied

Symbool

Zichtbaar iets wat in werkelijkheid moeilijk of niet is uit te beelden. Bijvoorbeeld een zwaard als teken van macht

Toernooi

Spel van Middeleeuwse ridders. de ridders probeerden elkaar met hun lans uit het zadel te stoten

Tribunaal

Een rechtbank die bijzondere rechtszaken behandelt

Vagevuur

Volgens de katholieke Kerk gingen mensen na hun dood naar de hemel of naar de hel. Maar de meesten gingen niet direct naar de hemel. zij kwamen eerst in het vagevuur terecht om te boeten voor hun zonden. daarna konden ze naar de hemel

Vikingen

Zie Noormannen

Vroege Middeleeuwen

De Middeleeuwen (ongeveer 500-1500) worden verdeeld in Vroege en Late Middeleeuwen. de overgang valt in de 11e eeuw