We hebben 138 gasten online

Woorden en begrippen SV Deel 1 Hfst 6 5e dr Walburg pers educatief

Gepost in Onderbouw 5e druk Walburg pers educatief

Abdis

Hoofd van een klooster voor vrouwen
Abt Hoofd van een klooster voor mannen
Allah Het Arabische woord voor God
Altaar Offertafel waar offers aan de goden werden gebracht. In katholieke kerken: een massieve 'tafel' zonder poten, waar de gesstelijken de godsdienstige handelingen verrichten
Arabieren De bewoners van het Arabisch schiereiland. Later werden allen in het Midden Oosten en Noord Afrika die Arabisch spraken en moslim waren, Arabieren genoemd
Ban Als je in de ban werd gedaan, was je geen lid meer van de Kerk. Niemand mocht met je praten, je te eten geven of je in huis nemen. Je mocht geen sacramenten meer ontvangen en na je dood kwam je in de hel
Benedictijnen Oudste kloosterorde, genoemd naar de stichter, Benedictus
Bisdom 'Kerkprovincie': De christelijke (katholieke) Kerk werd ingedeeld in afzonderlijke gebieden, te vergelijken met de provincies van een land. Die gebieden werden provincies genoemd. Aan het hoofd van een bisdom stond de bisschop
Concilie Vergadering van leiders, de bisschoppen van de katholieke Kerk
Domein Een dorp met land in de omgeving. het was eigendom van een edelman, een bisschop of een klooster
Franken Het belangrijkste Germaanse volk dat zich vestigde in het West - Romeinse Rijk. de Franken stichtten een eigen staat: het Frankische rijk.
Germanen Groep volken die in de laatste eeuwen van het West - Romeinse rijk dat rijk binnentrokken en er zich blijvend vestigden
Gezel Knecht van een gildenmeester
Godsoordeel Als een rechter in de Middeleeuwen niet kon uitmaken of iemand schuldig was, werd God om een oordeel gevraagd. Men liet dan bijvoorbeeld een verdachte een vuur- of waterproef ondergaan
Gotische bouwstijl Middeleeuwse bouwstijl, vooral gebruikt bij kerken. Kenmerken: spitse bogen, slanke zuilen, hoge en smalle ramen met glas - in - lood
Guldensporenslag Slag bij Kortrijk in 1302. In die slag versloegen de Vlamingen het ridderleger van de Franse koning.
Hadj Pelgrimstocht naar Mekka die iedere Moslim minstens eenmaal in zijn leven moet maken
Heilige Land Palestina, het land waar Jezus Christus heeft geleefd
Heiligenlevens In de Middeleeuwen schreven geestelijken boeken over het leven van heiligen, bijvoorbeeld St. Nicolaas. die boeken worden heiligenlevens genoemd
Hindoeïsme Godsdienst uit India waarbij men door een zuiver leven via reïncarnatie in een hogere kaste terecht komt
Honderdjarige oorlog Oorlog (1328- 1453) tussen de koningen van Frankrijk en Engeland. in die oorlog veroverde de koningen van Frankrijk de Engelse gebieden in Frankrijk
Horige Boer die geheel of gedeeltelijk afhankelijk was van een heer en die niet ergens anders mag gaan wonen. Hij hoort bij de grond van de heer
Inquisitie Zie rechtbanken van Inquisitie
Islam Godsdienst gesticht door Mahammed. Letterlijk 'onderwerping aan de wil van God'
Jaarmarkt Grote markt die ieder jaar op bepaalde dagen in een stad wordt gehouden
Kalief Hoofd van het Arabische rijk. Een kalief werd gezien als een opvolger van de profeet Mohammed
Kathedraal Grote kerk in een stad waar de bisschop woont
Katholieke kerk De kerk van de christenen, met de paus in Rome als hoofd
Kerstmis Met Kerstmis (25 december) vieren de christenen de geboorte van Christus
Ketterij Christenen die over belangrijke geloofszaken anders dacht dan de christelijke leiders
Klooster Gebouw waar monniken of nonnen wonen
Kloosterorde Een organisatie van een groep monniken of nonnen die in verschillende kloosters leven volgens dezelfde regels
Koran Het heilige boek van de islam
Kruistochten De militaire tochten die tussen 1096 en 1270 werden georganiseerd naar het Heilige Land. De deelnemers (kruisvaarders) bevestigden een kruis op hun kleding
Kruisvaarderstaten Staten die door kruisvaarders tijdens de Kruistochten werden gesticht in Palestina en aangrenzende gebieden
Late Middeleeuwen De Middeleeuwen (ongeveer tussen 500 - 1500) worden verdeeld in Vroege en Late Middeleeuwen. de overgang valt in de 11e eeuw
Leenheer De koning of de edelman, die één of meer domeinen in leen gaf
Leenman De edelman die één of meer domeinen leende
Leenstelsel Het in leen geven van gebieden in ruil voor hulp
Leken Gelovigen die niet tot de geestelijkheid horen
Middeleeuwen De periode van ongeveer 1000 jaar, die volgt na de ondergang van het West - Romeinse rijk (ongeveer 500 - 1500)
Missionaris Een geestelijke die naar andere volken trekt om die tot zijn godsdienst te bekeren
Monniken Mannen die in kloosters leven
Moskee Gebouw waar moslims samenkomen om Allah te aanbidden
Moslims Aanhangers van de Islam. Letterlijk : 'zij die zich onderwerpen aan God'
Muntstelsel Alle munten samen vormen het muntstelsel ( in de Middeleeuwen bijvoorbeeld de munten van een stad, van een edelman of een koning)
Natie Betekent hetzelfde als nationale staat
Nationale Staat een staat waar de burgers een gevoel van saamhorigheid hebben
Nieuwe Tijd De periode in de geschiedenis van West - Europa die volgt op de Middeleeuwen
Nonnen Vrouwen die in een klooster leven
Noormannen Een volk dat in de tijd van Karel de Grote in Noorwegen, Denemarken en Zweden woonde. De Noormannen worden ook Vikingen genoemd. Vanaf de 9e eeuw gingen de Noormannen plunderen of handel drijven aan de kusten van West - Europa. Zij vestigden zich in Normandië en Sicilië.
Paasfeest Op het Paasfeest (een zondag in het voorjaar, Pasen genoemd) vieren de christenen de opstanding uit de dood ( het weer levend worden) van Jezus Christus
Parlement Vergadering van vertegenwoordigers van de Engelse edelen, geestelijken en rijke burgers. de Engelse koning mocht alleen belasting heffen met toestemming van het parlement. Later kwamen er ook in andere landen parlementen
Pasen Zie: Paasfeest
Paus Het hoofd van de christenen, met als zetel Rome
Pelgrim Gelovige die (verre) reizen ondernam om heilige plaatsen van zijn godsdienst te bezoeken. voor christenen bijvoorbeeld de plaatsen in Palestina waar Christus heeft geleefd; voor moslims bijvoorbeeld Mekka, waar Mohammed is geboren
Pelgrimstocht Een tocht van een gelovige naar een heilige plaats
Profeet Boodschapper van God
Ramadan De negende maand in het islamitische jaar. in deze maand vasten moslims van zonsopgang tot zonsondergang om gehoorzaamheid aan Allah te tonen
Rechtbanken van Inquisitie Rechtbanken, ingesteld door de paus, om ketters op te sporen en te berechten
Reguliere geestelijken Monniken en nonnen. zij leven in een klooster en volgens bepaalde - vaak heel strenge - regels
Rentmeester Iemand die in naam van een edelman, bisschop of abt een domein bestuurt
Ridder Een edelman te paard, uitgerust met harnas, zwaard, schild en lans
Romaanse bouwstijl Middeleeuwse bouwstijl, vooral gebruikt bij kerken. Kenmerken: ronde bogen, dikke muren en zuilen, kleine ramen
Sacramenten Gewijde handelingen die meestal door geestelijken worden verricht. Bijvoorbeeld bij belangrijke gebeurtenissen in het leven van de mensen: geboorte, huwelijk en dood
Seculiere geestelijken De paus, de bisschoppen en de priesters. geestelijken die leven tussen de andere mensen, niet in afzondering
Seldsjoeken Een islamitisch Turks volk uit Azië. In de 11e eeuw veroverden de Seldsjoeken een groot deel van het Arabische rijk
Sharia Islamitische wetten afgeleid uit de koran en de soenna
Soenna In de Soenna zijn alle overgeleverde handelingen en uitspraken van Mohammed opgeschreven
Stadsrechten Rechten door de vorst aan een stad verleend ( geen verplichtingen meer behalve belasting betalen; het zelf mogen regelen van bestuur en rechtspraak)
Sultan Vorst van een islamitisch land of gebied
Symbool Zichtbaar iets wat in werkelijkheid moeilijk of niet is uit te beelden. Bijvoorbeeld een zwaard als teken van macht
Toernooi Spel van Middeleeuwse ridders. de ridders probeerden elkaar met hun lans uit het zadel te stoten
Tribunaal Een rechtbank die bijzondere rechtszaken behandelt
Vagevuur Volgens de katholieke Kerk gingen mensen na hun dood naar de hemel of naar de hel. Maar de meesten gingen niet direct naar de hemel. zij kwamen eerst in het vagevuur terecht om te boeten voor hun zonden. daarna konden ze naar de hemel
Vikingen Zie Noormannen
Vroege Middeleeuwen De Middeleeuwen (ongeveer 500-1500) worden verdeeld in Vroege en Late Middeleeuwen. de overgang valt in de 11e eeuw