We hebben 110 gasten online

Woorden en begrippen SV deel 2 hfst 2 5e dr Walburg pers educatief

Gepost in Onderbouw 5e druk Walburg pers educatief

Abolitionisme

Het streven om slavenhandel en slavernij af te schafen.

Bastille

Vesting in Parijs die in de tijd van de Franse koningen diende als gevangenis. Bij het uitbreken van de Franse Revolutie bestormd en kort daarna afgebroken. De bestorming wordt vanaf die tijd in frankrijk gevierd als Nationale feestdag. Ter ere van de idealen van de verlichters: vrijheid, gelijkheid, democratie en verzet tegen de onderdrukking.

Cahiers

Klachten en wensen van bewoners van gemeenten werden hierin verzameld en afgevaardigden namen die mee naar de Staten-Generaal in Parijs.

Censuur

Het toezicht houden door de Kerk of de Staat op hetgeen er gepubliceerd wordt.

Code Napoléon

Frans Burgerlijk Wetboek dat onder leiding van Napoleon Bonaparte in 1804 gereed kwam en werd ingevoerd in alle landen die onder Frans invloed kwamen, waaronder Nederland.

Constitutie

Ander woord voor grondwet.

Constitutionele monarchie

Koningschap waarbij de macht van de koning in een grondwet is beperkt.

Derde Stand

Dat waren de burgers in de steden en de boeren.

Directoire

De periode van 1795-1799 toen de bourgeoisie, na de Terreur, weer aan de macht was.

Encyclopedie

Diderot heeft hierin alle kennis die tot dan toe bekend was in artikelen en tekeningen laten vastleggen.

Grondrechten

Aan een grondwet ontleende basis rechten van burgers ten opzichte van de staat.

Grondwet

Wet waarin de belangrijkste rechten en plichten van alle inwoners in een land zijn vastgelegd.

Kiesman

Iemand die zijn stem mag uitbrengen

Marseillaise

Franse Volkslied

Mensenrechten

Zie rechten van de mens.

Nationale Vergadering(Frankrijk)

Vertegenwoordigers van de Derde Stand die in 1789 besloten zelf een Parlement op te richten.

Oude Regime

Het bestuur van de Franse koningen in de 18de eeuw.

Parlementaire Democratie

Regeringsvorm waarbij de gehele bevolking in staat is via gekozen vertegenwoordigers het beleid van de regering te bepalen.

Radicalen

Een kleine groep onder de Bougeoisie die in Frankrijk de monarchie wilden vervangen door een republiek.

Reactionairen

Groep edelen en geestelijken die vond dat de hervormingen veel te ver waren gegaan.

Rechtsprekende macht

Alleen onafhankelijke rechters mogen rechtspreken.

Revolutie

Een grote verandering in de samenleving, die in korte tijd plaatsvindt, meestal met geweld.

Revolutionairen

Zij die grote veranderingen in de samenleving willen bereiken door middel van een revolutie.

Salon

In de tijd van de Verlichting een bijeenkomst in het huis van een vrouw uit de bovenlaag van de bevolking.

Scheiding van Kerk en Staat

De Staat bemoeit zich niet met de Kerk en omgekeerd ook.

Scheiding van machten

Verdeling van de drie staatsmachten - uitvoerende, wetgevende en rechtelijke - over verschillende groepen mensen.

Standen

Bevolkingslagen in de tijd van het Oude Regime(vóór de Franse Revolutie): Eerste Stand = de geestelijkheid, Tweede Stand = de adel, Derde Stand = burgers in de steden en de boeren.

Staten Generaal

Hierin waren de Eerste - , Tweede- en Derde Stand in Frankrijk vertegenwoordigd. Er werd daarin per stand gestemd. In 1614 was deze het laatste bijeengeweest. Op 15 mei 1789 kwam deze weer bij elkaar.

Technologie

Manier waarop (wetenschappelijke) kennis in de industrie wordt gebruikt.

Terreur

Periode tijdens de Franse Revolutie waarin in korte tijd zeer veel mensen zonder enige vorm van rechtspraak tot de Guillotine werden veroordeeld.

Uitvoerende macht

Een regering in een land heeft de taak wetten te maken en indien aangenomen deze wetgeving uit te voeren.

Verklaring van de Rechten van de Mens

Door alle staten van de Verenigde Naties ondertekend document waarin de belangrijkste rechten van alle mensen zijn vastgelegd.

Verlichte Despoten

Vorsten die wel alle macht in handen willen houden maar bij het besturen rekening hielden met de belangen van de bevolking.

Verlichters

Aanhangers van de Verlichting.

Verlichting

Stroming in de 18e eeuw die vond dat de samenleving op een redelijke manier (met het verstand) moest worden onderzocht.

Wetenschappelijke revolutie

Nieuwe manier van onderzoeken waardoor het leven van veel mensen sterk veranderde.

Wetgevende macht

Het parlement van een staat.